[Κιόσκι] Τρία ερωτήματα και μία βεβαιότητα

«Γέρασα, ε;». Ο Ζαν Λουί Τρεντινιάν υποδέχθηκε με αυτή την ερώτηση τον δημοσιογράφο της Repubblica που τον επισκέφθηκε στον αμπελώνα του λίγο έξω από την Αβινιόν. Εκεί ζει τα τελευταία χρόνια φτιάχνοντας κρασί, όπως έκαναν γενιές και γενιές της οικογένειάς του. Του αρέσει το κρασί του. Οπως και το θέατρο, τον βοηθά να ξεπεράσει τη φυσική του συστολή. Κι έπειτα, «μια υγιής μέθη δεν είναι προτιμότερη από μια μέτρια διαύγεια;». Η συνάντηση του γάλλου ηθοποιού με τον ιταλό δημοσιογράφο τελείωσε έτσι όπως ξεκίνησε: με ένα ερώτημα. Ανάμεσα στα δύο ερωτήματα, τα σκόρπια κομμάτια του παζλ συνθέτουν μια ζωή. Από τις 130 ταινίες που γύρισε, περισσότερες από τις 100 είναι για πέταμα. Ο αγαπημένος του ρόλος ήταν στον «Κομφορμίστα» του Μπερτολούτσι, ο Κώστας Γαβράς υπήρξε εραστής της γυναίκας του αλλά δεν του κράτησε ποτέ κακία, στα διαλείμματα του «Φανφαρόνου» έκανε πρόβες με τον Βιτόριο Γκάσμαν για τον «Αμλετ», αρνήθηκε να παίξει στο «Αποκάλυψη τώρα» του Κόπολα γιατί δεν ήθελε να φύγει από τη Γαλλία. Ο ρόλος που του γλίστρησε μέσα από τα χέρια ήταν στο «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι». Δεν πειράζει, ο Μάρλον Μπράντο ήταν υπέροχος. Αλλωστε, δεν υπήρχε περίπτωση να δυσαρεστούσε την κόρη του. Η Μαρί ήταν τότε δέκα χρονών. «Μπαμπά, μην πάρεις τον ρόλο, θα με κοροϊδεύουν στο σχολείο», του είπε όταν διάβασε το σενάριο. 

Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, το θέατρο, το πόκερ, οι αγώνες ταχύτητες ήταν τα πάθη του Τρεντινιάν. Αλλά δεν αναπολεί τίποτε από αυτά. Μένει μόνο ο πόνος από την απώλεια της Μαρί και το αγαπημένο του κρασί. Δεν αρπάζεται από τις αναμνήσεις, δεν ψάχνει παρηγοριά σε εκείνο το παλιό φλερτ με την Μπριζίτ Μπαρντό ή στην ανδροπαρέα με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Οπως και ο Πάολο Βιλάτζο που στα 80 του χρόνια αρνείται να αφεθεί στην αναπόληση του δικού του παρελθόντος, δεν αφήνει τον εαυτό του να πονέσει για τους χαμένους φίλους, του απαγορεύει να ζει με αναμνήσεις. Θυμάται ασφαλώς ότι ο Φεντερίκο Φελίνι ήταν γι’ αυτόν ο αέρας που ανέπνεε, θυμάται τον Ούγκο Τονιάτσι να παραπονείται για την εποχή των «Εντιμότατων φίλων» που είχε χαθεί οριστικά, τον Βιτόριο Γκάσμαν στο κρεβάτι της κατάθλιψης να υποδέχεται με μια δηλητηριώδη δόση αυτοσαρκασμού τους φίλους του, την «παθολογική έλξη» που αισθανόταν για τη γυναίκα του. Θυμάται να εμπνέεται τον ρόλο στον οποίο τυποποιήθηκε, αυτόν του αιώνιου γκαντέμη, όταν ήταν υπάλληλος σε μια δημοτική υπηρεσία της Γένοβας, όπου βασίλευε η πλήρης απραξία επειδή κανένας δεν έκανε τίποτε εκτός από τον αγχωμένο αρχειοθέτη. Ο Πάολο Βιλάτζο υποδέχθηκε κι αυτός τον δημοσιογράφο στο σπίτι του στη Ρώμη με ένα ερώτημα: «Αλήθεια ήρθατε εδώ για μένα;». Αλλά αντίθετα από τον Τρεντινιάν, τον αποχαιρέτησε με μια βεβαιότητα: «Τα γηρατειά είναι αυτό που είναι: ένα σπάσιμο αρχιδιών».