[Ιστορίες] Η Μικρή Μάγισσα μεγάλωσε

Απάνω μου έχω πάντοτε στη ζώνη μου σφιγμένο / ένα μικρό αφρικανικόν ατσάλινο μαχαίρι /όπως αυτά που συνηθούν και παίζουν οι Αραπάδες / που από έναν γέρο έμπορο τ’ αγόρασα στ’ Αλγέρι.

Ενα μαχαίρι / Νίκος Καββαδίας

Η Τίμνιτ Μεσγκένα είναι επτά χρόνων. Τα βράδια της αρέσει να κάθεται αγκαλιά με τον πατέρα της στον καναπέ, στο διαμέρισμά τους στο Βερολίνο, και να διαβάζουν ο ένας στον άλλο. Εικόνα συμπυκνωμένης οικογενειακής ευτυχίας.

Μία ημέρα πήραν να διαβάζουν τη «Μικρή μάγισσα» του Οτφριντ Πρόισλερ, ένα κλασικό παιδικό βιβλίο, την ιστορία μιας μικρής μάγισσας μόλις 127 ετών, που έχει έναν χρόνο για να μάθει πώς να είναι καλή. Τη λάτρεψαν. Στη σελίδα 94, όμως, εμφανίστηκε μια δύσκολη λέξη: neger. Περιέγραφε ένα μαύρο αγόρι. Μπορεί να σημαίνει «νέγρος», μπορεί και «αράπης». Οταν γράφτηκε το βιβλίο, το 1957, μάλλον ίσχυε το πρώτο. Τώρα, μάλλον ισχύει το δεύτερο.

Ο πατέρας της Τίμνιτ, Μεκόνεν, είναι μαύρος, κατάγεται από την Ερυθραία. Θύμωσε. «Ξέρω πως οι άνθρωποι χρησιμοποιούν αυτή τη λέξη για να με προσβάλουν, να μου δείξουν πως δεν ανήκω εδώ». Αρχικά αποφάσισε απλώς να τη λογοκρίνει, την παρέλειψε καθώς διάβαζε στην κόρη του. Κατόπιν έκανε κάτι άλλο. Διαμαρτυρήθηκε γραπτώς στον εκδότη. Η συζήτηση άναψε. Η γερμανίδα υπουργός Οικογενειακών Υποθέσεων Κριστίνα Σρέντερ, διαβεβαίωσε ότι κι εκείνη παραλείπει λέξεις φυλετικά φορτισμένες όταν διαβάζει βιβλία της Πίπης Φακιδομύτης στα παιδιά της. Στον αντίποδα, ένας παρουσιαστής του ARD εμφανίστηκε βαμμένος μαύρος, καταγγέλλοντας τον «πολιτικά ορθό εξορκισμό του λόγου». «Οποιος πιστεύει πως η τέχνη πρέπει να αλλάζει αναδρομικά διότι συγκρούεται με την επικρατούσα ηθική, πρέπει να χάρηκε το 2001, όταν οι Ταλιμπάν κατέστρεψαν τους Βούδες της Μπαμιάν», προσυπέγραψε η «Die Welt». Ο Μεκόνεν πήρε μέιλ από αγνώστους που έλεγαν: «Ποιος είσαι εσύ; Δεν γεννήθηκες εδώ. Ερχεσαι εδώ και θέλεις να αλλάξεις την κοινωνία μας».

Στις 18 Φεβρουαρίου, ο Οτφριντ Πρόισλερ έφυγε να συναντήσει τους μάγους, τα ξωτικά και τις νεράιδες που δημιουργούσε με την πένα του. Λίγο νωρίτερα είχε συμφωνήσει να αναθεωρηθούν επί το πολιτικά ορθότερο τα έργα του. Νέες εκδόσεις θα κυκλοφορήσουν τον Οκτώβριο, όταν ένας από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς παιδικών βιβλίων στον κόσμο θα γιόρταζε τα 90 του.