Τα σημάδια για τον καρκίνο του στομάχου

Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύθηκε στην «Βρετανική Επιθεώρηση Καρκίνου» (BJC) μελέτη με ένα πειραματικό τεστ αναπνοής, το οποίο έδειξε ότι έχει ακρίβεια 90% στην ανίχνευση του καρκίνου του στομάχου. Μάλιστα οι ερευνητές που το επινόησαν επισήμαναν ότι μπορεί να «αντιληφθεί» εάν ο καρκίνος είναι αρχόμενος ή προχωρημένος.

Ο Δημήτρης Ταμπακόπουλος, διευθυντής γαστρεντερολόγος στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο, εξηγεί τι είναι η εξέταση της αναπνοής για τον καρκίνο, γιατί συνήθως γίνεται σε προχωρημένο στάδιο η διάγνωση του καρκίνου του στομάχου και αν και ποια σχέση έχει με το έλκος.

Πώς μπορεί ο έλεγχος της αναπνοής να οδηγεί στη διάγνωση του καρκίνου;

Το τελευταίο διάστημα έχουν δημοσιευθεί δύο διεθνείς μελέτες με αντικείμενο την ανίχνευση του γαστρικού καρκίνου. Σύμφωνα με τα άρθρα, τα καρκινικά κύτταρα παράγουν οργανικές πτητικές ενώσεις οι οποίες μπορούν να ανιχνευθούν με ένα πειραματικό τεστ αναπνοής.

Εάν αυτό επιβεβαιωθεί θα επιφέρει επανάσταση στην έγκαιρη διάγνωση του συγκεκριμένου καρκίνου, ο οποίος συνήθως ανιχνεύεται σε προχωρημένο στάδιο.

Είναι κάτι ανάλογο με το τεστ αναπνοής για το βακτήριο του έλκους;

Πράγματι τα τελευταία χρόνια μπορούμε να ανιχνεύουμε το βακτηρίδιο του έλκους (Helicobacter Pylori) με ένα τεστ εκπνοής που στηρίζεται στην παραπάνω λογική.

Συγκεκριμένα δίνουμε στον ασθενή να καταπιεί ουσία που περιέχει ουρία και εάν υπάρχει το βακτηρίδιο, η ουρία διασπάται απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και αμμωνία. Η ανίχνευση των αερίων αυτών με το τεστ εκπνοής οδηγεί στη διάγνωση του βακτηριδίου.

Εχει σχέση το έλκος στο στομάχι με τον καρκίνο;

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι ασθενείς με ιστορικό γαστρικού έλκους έχουν – σε σύγκριση με αυτούς που δεν πάσχουν από γαστρικό έλκος – σχετικά μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους γαστρικό καρκίνο.

Αντίθετα, σε ό,τι αφορά το έλκος δωδεκαδακτύλου δεν έχει διαπιστωθεί ανάλογη πιθανότητα.

Γιατί γίνεται αντιληπτός ο καρκίνος του στομάχου όταν είναι προχωρημένος;

Ο γαστρικός καρκίνος δυστυχώς στην πρώιμη φάση του συνήθως είναι ασυμπτωματικός και ανακαλύπτεται τυχαία όταν η γαστροσκόπηση γίνεται για άλλα προβλήματα. Σε αυτό το στάδιο ίσως τα μόνα ενοχλήματα είναι γαστρική δυσφορία με συνοδό ναυτία.

Υπάρχουν συμπτώματα που πρέπει να υποψιάσουν τους ασθενείς;

Εμετοι, απώλεια βάρους, ανορεξία, αδυναμία, επίμονο κοιλιακό άλγος ή εμφάνιση γαστρορραγίας είναι σημεία που πρέπει να υποψιάσουν τους ασθενείς. Συνήθως τα συμπτώματα αυτά συνοδεύουν προχωρημένη νόσο.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του στομάχου;

Για την εμφάνιση γαστρικού καρκίνου απαιτείται συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Το 10% των περιστατικών εμφανίζονται σε άτομα που έχουν στην οικογένειά τους συγγενείς με καρκίνο στομάχου.

Το κάπνισμα έχει σαφώς ενοχοποιηθεί ως καρκινογόνο ερέθισμα. Δίαιτα με πολύ αλάτι, πολλά λιπαρά, μεγάλες ποσότητες καπνιστών τροφίμων και πτωχή σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά θεωρείται ως προδιαθεσικός παράγοντας.

Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε αχλωρυδρία, όπως η ατροφική γαστρίτιδα και η κακοήθης αναιμία, καθώς και άλλα νοσήματα (χρονία γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, σύνδρομα πολυποδίασης, νόσος Menetrier’s, μερική γαστρεκτομή κατά το παρελθόν) είναι παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση γαστρικού καρκίνου.

Πότε πρέπει να απευθύνονται οι ασθενείς στον γιατρό;

Οταν έχουν επίμονα (επί πάνω από 3 μήνες) και υποτροπιάζοντα γαστρικά συμπτώματα και ιδίως εάν έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες.

Υπάρχει τσεκάπ για το στομάχι;

Η γαστροσκόπηση είναι η πιο αποτελεσματική εξέταση για τον έλεγχο του στομάχου. Δεν υπάρχουν τεκμηριωμένες οδηγίες προληπτικού ελέγχου, αλλά πιστεύουμε ότι η διενέργεια γαστροσκόπησης κάθε 1-2 χρόνια σε ασυμπτωματικούς ανθρώπους που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, μπορεί να οδηγήσει στην πρώιμη ανίχνευση του γαστρικού καρκίνου και κατά συνέπεια στη μείωση της θνητότητας.

Συχνότητα

4^ος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως

930.000 κρούσματα ανιχνεύονται ετησίως σε όλο τον κόσμο

7^ος συχνότερος καρκίνος στην χώρα μας

1.800 κρούσματα καταγράφονται ετησίως στην Ελλάδα

67% των ασθενών έχουν ηλικία άνω των 65 ετών

5% των ασθενών έχουν ηλικία κάτω των 40 ετών

1 στις 92 πιθανότητες έχει κάθε άνδρας να εκδηλώσει καρκίνο του στομάχου

1 στις 152 πιθανότητες έχει κάθε γυναίκα να εκδηλώσει καρκίνο του στομάχου

1 στα 50 κρούσματα φέρουν συγκεκριμένη γενετική μεταλλαγή

Βακτήριο του έλκους

1 στους 2 ανθρώπους είναι μολυσμένος με το βακτηρίδιο του έλκους (ελικοβακτήριο του πυλωρού)

80% των κρουσμάτων επίμονου γαστρικού έλκους οφείλεται στο ελικοβακτήριο του πυλωρού

Ελάχιστες οι πιθανότητες να ξαναμολυνθεί με το ελικοβακτήριο όποιος κάνει επιτυχή θεραπεία γι’ αυτό

Συμβουλές για μείωση του κινδύνου

* Να ακολουθείτε μία υγιεινή διατροφή, που θα περιλαμβάνει τουλάχιστον 2,5 φλιτζάνια φρέσκων φρούτων και λαχανικών

* Μην καπνίζετε

* Περιορίστε την κατανάλωση άλατος και καπνιστών κρεάτων, καθώς και τα λαχανικά πίκλες

* Προσέξτε το βάρος σας. Οι υπέρβαροι και οι παχύσαρκοι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου.

* Να είστε δραστήριοι.

* Εάν έχετε συγγενή πρώτου βαθμού (γονέα, αδελφό, αδελφή) με καρκίνο του στομάχου, συμβουλευθείτε τον γιατρό σας για τυχόν προληπτικές εξετάσεις που πρέπει να κάνετε

ΠΗΓΕΣ: American Cancer Society, NHS Choices (UK), National Cancer Institute (US)