[Ανάλυση] Παλαιωμένος ερυθρός οίνος σε νέα φιάλη

Παλιό κρασί – κόκκινο! – σε νέο μπουκάλι. Αυτή είναι, με οινολογικούς όρους, η περιγραφή της αντιπολίτευσης που επιχειρεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Για να είμαστε δίκαιοι, δεν αντιβαίνει στην πεπατημένη του δικομματισμού.

Αφορμή για τις σκέψεις αυτές είναι η παρουσίαση του «φορολογικού προγράμματος» της Κουμουνδούρου. Εγινε στο ΕΒΕΑ για να περάσει ένα έμμεσο μήνυμα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα – μην ξεχνάμε τους Λαφαζάνηδες – δεν αντιλαμβάνεται ως άβατον τα θεσμικά όργανα της αγοράς. Οι φωτογραφίες του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ με τον Κωνσταντίνο Μίχαλο πέραν του ότι ξένισαν κάπως, ήρθαν να προσθέσουν άλλη μια πτυχή στις εκλεκτικές προσεγγίσεις με φυσιογνωμίες του συντηρητικού χώρου της καραμανλικής εποχής. Καθώς είναι επιβεβαιωμένο ότι ο ίδιος ο Κώστας Καραμανλής έχει πει κατ’ ιδίαν καλές κουβέντες για την πολιτική ικανότητα του Τσίπρα, η εκατέρωθεν προσέγγιση δημιουργεί ερωτηματικά. Πρόσωπο που ξέρει καλά τον πρώην πρωθυπουργό και μάλιστα σε μεγάλο βάθος χρόνου επιμένει ότι «θα άρεσε στον Καραμανλή να είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας με κυβέρνηση της Αριστεράς. Είναι για τον τρόπο που σκέφτεται, μια πολιτική πρόκληση…».

Η παρένθεση κλείνει με επαναφορά στα φορολογικά. Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ περισσότερο θέτει στόχους, παρά εξηγεί πώς θα επιτευχθούν. Ολοι θέλουν περισσότερα έσοδα από άμεσους φόρους ή μείωση του ΦΠΑ ή πάταξη του λαθρεμπορίου καυσίμων ή φορολόγηση των φυσικών προσώπων με την ίδια κλίμακα. Το θέμα είναι πώς γίνεται αυτό. Μέχρι τώρα δεν έχει βρεθεί τρόπος με δεδομένη την κατάσταση της οικονομίας, την πίεση της τρόικας και την αδυναμία των μηχανισμών. Ωστόσο, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ένα άλλοθι. Ακριβώς τα ίδια έκαναν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ όταν ήταν στην αντιπολίτευση. Υπόσχονταν ότι θα πετύχουν αυτά που δεν μπορούσε να πετύχει η κυβέρνηση, υπολογίζοντας να κεφαλαιοποιήσουν τη δυσαρέσκεια. Και μετά; Μετά βλέπουμε. Αν γίνεις εξουσία, το παιχνίδι αλλάζει και το χειρίζεσαι διαφορετικά. Το έκαναν όλοι οι προηγούμενοι – γιατί όχι και οι συριζαίοι;

Δύο στοιχεία πρέπει να συγκρατήσει κανείς από αυτή την ανάλυση:

Στοιχείο πρώτο: ο ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα ή μάλλον ο Τσίπρας ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ θέλει την εξουσία. Κάτι που σημαίνει ότι είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι πρέπει για να την αποκτήσει. Είναι μια αντίληψη πολύ διαφορετική από την κλασική νοοτροπία που βλέπει στην Αριστερά, ακόμη κι όταν μεγαλώνει, μια βασική μειοψηφική δύναμη που ελέγχει την εξουσία, αλλά δεν τη διεκδικεί. Αυτά ήταν για τα σοσιαλιστικά κόμματα. Η μετάλλαξη ενός κόμματος του 5% σε έναν σχηματισμό του 30% που θέλει να κυβερνήσει είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του νέου πολιτικού τοπίου.

Στοιχείο δεύτερο: ο Τσίπρας και οι δικοί του είναι καλοί μαθητές της Μεταπολίτευσης. Ο λαϊκισμός απλώς αλλάζει φορέα. Ο αντιπολιτευτικός μηδενισμός επανέρχεται με σκούρο κοστούμι και λευκό πουκάμισο, αλλά χωρίς γραβάτα. Και για την ελληνική πολιτική ισχύει η γαλλική σοφία «plus ça change, plus c’est la même chose» – ελληνιστί, όσο περισσότερο αλλάζει τόσο πιο ίδια μένει. Εν πολλοίς, μπορεί να αλλάξαμε γενιά – να κατεβήκαμε στους τριαντάρηδες -, αλλά δεν αλλάξαμε μυαλά.

Οπότε προκύπτουν τρία ερωτήματα:

Ερώτημα πρώτο: θα τους βγει;

Ερώτημα δεύτερο: αν τους βγει, πώς θα κάνουν την κωλοτούμπα ως κυβέρνηση;

Ερώτημα τρίτο: πώς τα βλέπουν όλα αυτά οι ψηφοφόροι; Ολοι όσοι κάηκαν με τον δικομματισμό θα πάνε να ξανακαούν με ένα νεανίζον νεο-αριστερό κόμμα; Αυτή είναι και η πιο ενδιαφέρουσα απορία, σε μια φάση που ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να εμφανιστεί ως διάδοχη κατάσταση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.