[Κιόσκι] Αυτός που λείπει

Στην ηλεκτρονική έκδοση της σατιρικής εφημερίδας Onion δημοσιεύθηκε χθες μια επιστολή συγγνώμης. Την υπογράφει ο διευθυντής της εφημερίδας με αφορμή ένα tweet. Στο στόχαστρο ενός δημοσιογράφου της εφημερίδας, που αποτελεί θεσμό της έντυπης σάτιρας στις Ηνωμένες Πολιτείες, είχε μπει η Κουβεντσάνε Γουάλις, η 10χρονη πρωταγωνίστρια της ταινίας «Τα μυθικά πλάσματα του Νότου». Το μήνυμα που αναρτήθηκε τη βραδιά της απονομής των Οσκαρ στον λογαριασμό της εφημερίδας περιείχε έναν ανεξήγητα χυδαίο χαρακτηρισμό για τη μικρούλα ηθοποιό. «Το μήνυμα ήταν προσβλητικό και δεν έχει καμία σχέση με την αντίληψη που έχουμε για την παρωδία και τη σάτιρα. Κανένας δεν θα έπρεπε να γίνει αντικείμενο ενός τόσου ανόητου και άνοστου σχολίου υπό την πρόφαση της σάτιρας», σημείωνε στην επιστολή του ο Στιβ Χάνα. «Κυρία Γουάλις, είστε νέα, ταλαντούχα και αξίζετε πολλά περισσότερα. Εκ μέρους όλων, σας ζητώ ειλικρινά συγγνώμη».

ΕΙΝΑΙ ένα λαμπρό δείγμα μιας σάτιρας που ξέρει να απολογείται για τα λάθη της, δεν θεωρεί ότι τα όριά της είναι ανεξάντλητα και ανεξέλεγκτα, δεν πιστεύει ότι η κριτική απέναντί της συνιστά παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων της και απόπειρα φίμωσης, ότι μαρτυρά έλλειψη χιούμορ, φόβο και δυσανεξία στα βέλη της. Είναι μια σάτιρα που δεν έχει πέσει στην παγίδα του διδακτισμού, δεν ηθικολογεί, δεν κουνάει το δάκτυλο στο πλήθος, δεν θεωρεί ότι κατέχει τη μοναδική αλήθεια, δεν είναι προϊόν θυμού και δεν επιχειρεί να μετατρέψει την απογοήτευση σε αγανάκτηση και την αγανάκτηση σε οργή. Με άλλα λόγια, δεν είναι η σάτιρα του Μπέπε Γκρίλο. Γιατί η σάτιρα δεν πρέπει να γίνεται από αγανακτισμένους προφήτες, δεν προσφέρεται για τηλεευαγγελιστές. Μπορεί να είναι σπορ για λογιστές, όπως ήταν ο Γκρίλο όταν εμφανίστηκε στην ιταλική τηλεόραση την εποχή της παντοδυναμίας του Μπετίνο Κράξι για να ανακατέψει με μια ευφυή ατάκα το ιταλικό σύμπαν: «Εάν όλοι οι Κινέζοι είναι σοσιαλιστές, τότε ποιον κλέβουν;». Η φράση εκείνη του στοίχισε μια πολυετή εξορία από τα τηλεοπτικά στούντιο. Ηταν η σάτιρα στα καλύτερά της και η φίμωσή της ο λόγος που μας υπενθυμίζει την αξία της.

ΦΕΤΟΣ, χρονιά που το «τσουνάμι τουρ» του Μπέπε Γκρίλο εισέβαλε στο Κοινοβούλιο, συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τον θάνατο του Τζόρτζιο Γκάμπερ, ενός καλλιτέχνη που στις αποθήκες του πολυσχιδούς ταλέντου του είχε κάμποσα αποθέματα σάτιρας. Αυτός ο άνθρωπος, σημειώνει η Corriere della Sera, θα ήταν απαραίτητος σήμερα σε όλους εκείνους που επιμένουν να πορεύονται χωρίς βεβαιότητες, σε όλους όσοι προσανατολίζονται στη ζωή με τον μπούσουλα της αμφισβήτησης. Ο σατιρικός λόγος του Γκάμπερ δεν είχε αγανάκτηση, θυμό, μοναδικές αλήθειες. Είχε πίκρα και δύναμη. Μας το θυμίζει η σπουδαία παρλάτα του «Κάποιος ήταν κομμουνιστής επειδή…». Θα άξιζε να την αναζητήσει κανείς στο YouTube με τους ελληνικούς υπότιτλους. Θα έχει μια μοναδική ευκαιρία να καταλάβει γιατί ο Τζόρτζιο Γκάμπερ λείπει από αυτή την Ιταλία.