Τα μικρολόφτ του μέλλοντος

Ο τίτλος της έκθεσης είναι ένα παιχνίδι με τις λέξεις. Making Room σημαίνει κάνω χώρο αλλά και κατασκευάζω ένα δωμάτιο. Η έκθεση άνοιξε πριν από μερικές ημέρες τις πύλες της στο Μουσείο της Πόλης της Νέας Υόρκης για να ανοίξει στην πραγματικότητα ένα παράθυρο στο οικιστικό μέλλον της πρωτεύουσας του κόσμου. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Οι δημογραφικές προβλέψεις κάνουν λόγο για αύξηση του πληθυσμού της Νέας Υόρκης κατά 600.000 άτομα μέσα στην επόμενη δεκαετία. Οι 8,3 εκατ. κάτοικοι του 2011 θα γίνουν σχεδόν 9 εκατ. το 2030. «Με μια αύξηση τέτοιων διαστάσεων» δηλώνει ο δήμαρχος της πόλης Μάικλ Μπλούμπεργκ «είναι αδύνατον να αντιμετωπίσουμε το μέλλον χωρίς να αναρωτηθούμε πού θα πάει να ζήσει αυτός ο στρατός. Είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε άμεσα». Ηδη στην αμερικανική πρωτεύουσα παρατηρείται έλλειψη διαμερισμάτων και χρόνο με τον χρόνο η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δραματική. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο οξύ από τη στιγμή που λείπουν οι προϋποθέσεις βελτίωσης, ενώ η νομοθεσία που ρυθμίζει την πληθυσμιακή πυκνότητα, τις ελάχιστες διαστάσεις κατοικίας και τις χρήσεις των οικιστικών χώρων είναι παλιά κι επομένως δεν λαμβάνει υπόψη της τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. Αυτοί είναι οι λόγοι οι οποίοι ανάγκασαν τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης να κηρύξει τον περασμένο Ιούλιο έναν δημόσιο διαγωνισμό για τον σχεδιασμό πολυώροφων κατοικιών με μίνι διαμερίσματα. Το στοίχημα για τους διαγωνιζομένους ήταν να βρουν τον ιδανικό συνδυασμό ανάμεσα στα λίγα τετραγωνικά και τη λειτουργικότητα. Στα μέσα του περασμένου Σεπτεμβρίου είχαν υποβληθεί 33 προτάσεις, οι οποίες εξετάστηκαν από μια επιτροπή που τελικά επέλεξε πέντε φιναλίστ. Ο νικητής ανακοινώθηκε στις 22 Ιανουαρίου. Ηταν ο εμπνευστής του σχεδίου My Micro NY και ως ανταμοιβή θα λάβει ένα οικόπεδο στο Μανχάταν το οποίο ανήκει στην ιδιοκτησία του δήμου. Καθώς πρόκειται για πιλοτικό σχέδιο, το γραφείο που δημιούργησε το My Micro NY δεν είναι υποχρεωμένο να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του γενικού οικοδομικού κώδικα.

Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή ενός κτιρίου το οποίο θα περιλαμβάνει γκαρσονιέρες από 23,2 έως 34,3 τετραγωνικά μέτρα. Οι εμπνευστές τους υποστηρίζουν ότι η δημιουργία τους δεν απευθύνεται σε κάποια λιλιπούτεια όντα αλλά στους μελλοντικούς μετοίκους της Νέας Υόρκης. Αυτός είναι και ο σκοπός της έκθεσης: να πείσει ότι ένα διαμέρισμα 25 τετραγωνικών μπορεί να είναι λειτουργικό και ευάερο υπό την προϋπόθεση ότι οι χώροι του θα χρησιμοποιηθούν με έξυπνο τρόπο. Ενα ακριβές μοντέλο αυτού του μικρολόφτ του μέλλοντος εκτίθεται στον τρίτο όροφο του Μουσείου της Νέας Υόρκης. Το πρώτο πραγματικό κτίριο θα υψωθεί στον αριθμό 335 East της 27ης Λεωφόρου, κοντά στο παλιό ναυπηγείο του Μπρούκλιν. Ο στόχος είναι η κατασκευή να έχει ολοκληρωθεί εντός του 2014. Οταν μπει και ο τελευταίος ηλεκτρικός διακόπτης, τα 55 διαμερίσματα θα είναι έτοιμα προς ενοικίαση. Η τιμή τους θα ποικίλλει από 914 έως 1.873 δολάρια τον μήνα. Μπορεί αυτό το ενοίκιο να φαίνεται υψηλό γι’ αυτές τις διαστάσεις αλλά δεν είναι για τη Νέα Υόρκη, όπου η μέση τιμή για μία γκαρσονέρια φτάνει τα 2.000 δολάρια τον μήνα.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ. Ο Δήμος της Νέας Υόρκης σκαρφίστηκε ένα τέχνασμα για να παρακάμψει τη σχετική νομοθεσία. Πρόκειται για μια κάπως σύνθετη φόρμουλα, σύμφωνα με την οποία το κόστος ενοικίασης των μικρολόφτ του μέλλοντος δεν θα καθορίζεται από τις διαστάσεις του διαμερίσματος αλλά από το εισόδημα του ενοικιαστή. Το 40% των διαμερισμάτων του My Micro NY θα διατεθεί με βάση αυτά τα κριτήρια: όποιος έχει εισόδημα κάτω των 38.000 δολαρίων θα πληρώνει 914 δολάρια τον μήνα, όποιος κερδίζει έως 77.000 δολάρια θα βγάζει από την τσέπη του 1.800 δολάρια τον μήνα. Το υπόλοιπο 60% των διαμερισμάτων θα ενοικιαστεί με βάση τις τρέχουσες τιμές της αγοράς. Γιατί τέτοιο στρίμωγμα όμως στις εργατικές κατοικίες του μέλλοντος; Σύμφωνα με τον δήμαρχο Μπλούμπεργκ είναι η μοναδική λύση σε μια πόλη όπου το 33% των κατοίκων της ζουν μόνοι και το 15% είναι ζευγάρια χωρίς παιδιά. Οι παραδοσιακές οικογένειες στη Νέα Υόρκη είναι πλέον μειονότητα καθώς δεν αποτελούν παρά το 18% του πληθυσμού. Η τάση δεν είναι υπέρ τους. Και όπως λέει ο 70χρονος Μπλούμπεργκ, το 2030 όπου να ‘ναι φτάνει.