[Κιόσκι] Γραία γυναίκα μόνη ψάχνει

Πριν από λίγα χρόνια είχε δημοσιευθεί σε μια μικρή εφημερίδα της αμερικανικής επαρχίας ένα άρθρο με μια ιδιαιτερότητα: οι πέντε από τις επτά λέξεις του τίτλου ήταν αρκτικόλεξα τοπικών υπηρεσιών. Η πρωτοτυπία αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη. Ο τίτλος έγινε από μόνος του είδηση που ξέφυγε από τα όρια της μεσοδυτικής πολιτείας βρίσκοντας τη θέση που του άξιζε στο παγκόσμιο χωριό των κοινωνικών μέσων. Αντίθετα, τα αρκτικόλεξα ΝΤΑ, ΝΤΜΑ, TAD και TED δεν πέρασαν ποτέ τα σύνορα του μικρόκοσμου των εμπνευστών τους. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι σχετίζονται με κάτι πολύ πιο οικουμενικό από τα θέματα που απασχολούν μια γωνιά της αμερικανικής επαρχίας: και τα τέσσερα αναφέρονται σε συμφωνίες για την ενίσχυση των οικονομικών δεσμών ανάμεσα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

ΑΥΤΑ τα αρκτικόλεξα θα μπορούσαν ίσως να ελπίσουν σε μια δεύτερη ευκαιρία μετά την ομιλία του Μπαράκ Ομπάμα για την Κατάσταση του Εθνους, στην οποία ο αμερικανός Πρόεδρος αναφέρθηκε σε μια νέα συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ που θα οδηγούσε στη δημιουργία της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο. Οι διαπραγματεύσεις θα κρατήσουν δύο χρόνια, αλλά ήδη γεννήθηκε ένα νέο αρκτικόλεξο, το TTIP. Αυτό είναι ο Διατλαντικός Συνεταιρισμός Εμπορίου και Επενδύσεων. Θα ξανακούσουμε ποτέ γι’ αυτόν; Τίποτε δεν είναι βέβαιο. Η κατάργηση των δασμών ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού ακούγεται ελκυστική σαν ιδέα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα δημιουργούσε έναν ετήσιο τζίρο 275 δισ. ευρώ και δύο εκατ. θέσεις εργασίας. Διατυπώνονται, ωστόσο, κάποιες ενστάσεις. Μια πρώτη είναι πολιτισμικού χαρακτήρα. Είναι σίγουρο ότι οι Ευρωπαίοι θα αρχίσουν να τρώνε μεταλλαγμένο καλαμπόκι χωρίς να φοβούνται ότι θα βγάλουν ουρά και ότι οι Αμερικανοί θα ξεπεράσουν το σοκ ενός γαλλικού τυριού γεμάτου μύκητες που θα τους φαίνονται σαν ίχνη εξωγήινης ζωής; Η γερμανική Die Welt καταθέτει και μια ένσταση γεωπολιτικής φύσης: μια διμερής συμφωνία θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στις σχέσεις της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο.

ΣΕ ΑΥΤΟΝ τον νέο κόσμο, η Γηραιά Ηπειρος ψάχνει μια νέα θέση. Οι ισορροπίες δυνάμεων έχουν αλλάξει και τίποτε δεν αναδεικνύει καλύτερα τις αλλαγές από τις λεπτομέρειες. Στη Ζάμπια, για παράδειγμα, ούτε ένας υπουργός δεν πάτησε το πόδι του στη γιορτή της Βασίλισσας της Ολλανδίας. Αντίθετα, οι κινέζοι επενδυτές αισθάνονται σαν το σπίτι τους στα υπουργεία της χώρας. Οπως επισημαίνει στην ολλανδική NRC Handelsblad η Μάρτσια Λούιτεν, συγγραφέας του βιβλίου «Αντίο Αφρική», οι πρώην αποικιοκράτες είναι ακόμη παρόντες στη Μαύρη Ηπειρο. Αλλά κυρίως ως διπλωμάτες ή μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων. Είναι το αποτέλεσμα ενός αισθήματος ενοχής από τότε που μια αίσθηση ανωτερότητας και μια πατερναλιστική διάθεση καθόρισαν το είδος της σχέσης τους με τους Αφρικανούς. Σήμερα ακούγεται αστείο να κατηγορούν οι Ευρωπαίοι τους Κινέζους ως αδίστακτους εκμεταλλευτές. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να αποσυρθούν από τον υπόλοιπο κόσμο με την ουρά στα σκέλια.