Η τέχνη τού να φεύγεις

Στα 85 του ο Βενέδικτος ΙΣΤ’ αποφάσισε πως δεν έχει πια τη φυσική, ούτε νοητική, δύναμη να συνεχίσει να εργάζεται. Και επέλεξε την εθελουσία σοκάροντας την υφήλιο. Ο Ποντίφικας πάντως είναι ένας από τα εκατομμύρια ανθρώπους που συνεχίζουν να δουλεύουν παρότι έχουν προ πολλού περάσει αυτό που αποκαλούμε «ηλικία συνταξιοδότησης». Η απόφασή του πυροδότησε εκ νέου μια συζήτηση, τόσο παλιά όσο και η σταθερή μετατόπιση του «προσδόκιμου ζωής». Πότε άραγε είναι κανείς τόσο μεγάλος ώστε να σταματήσει να δουλεύει; Οι απόψεις – όπως φαίνεται από τη στάση ζωής πολλών – διίστανται. Και σίγουρη απάντηση δεν υπάρχει.

Λίγες ημέρες μετά τον Πάπα, το πρόσωπο του Μάη του ’68, ο Ντανιέλ-Κον Μπεντίτ σε πολύ μικρότερη ηλικία ανακοίνωσε μέσω ενός μικρού βιβλίου πως φεύγει. Την 4η Απριλίου που θα είναι, όπως είπε, ένας αληθινός 68άρης. «Αρχισα να αφουγκράζομαι το σώμα μου. Δεν αισθάνομαι πλέον ικανός να φέρω εις πέρας μια ευρωπαϊκή εκστρατεία που απαιτεί σωματική και πνευματική παρουσία σε όλη την ήπειρο» είπε.

Οι μισοί από τους ανθρώπους που έχουν ζήσει πάνω από τα 65 χρόνια σε αυτόν τον πλανήτη είναι ζωντανοί σήμερα που μιλάμε. Πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση των ανθρώπινων κοινωνιών. Οι μεγάλοι του σήμερα είναι πολύ πιο υγιείς και σε πολύ καλύτερη φόρμα απ’ ό,τι οι συνομήλικοί τους παλαιότερων εποχών. Δεν είναι τυχαίο πως το αμερικανικό περιοδικό «Slate» κάθε χρόνο φτιάχνει τη λίστα με τους 80 ανθρώπους πάνω από τα 80 με τη μεγαλύτερη επιρροή στις ΗΠΑ. Ούτε ότι ο Βενέδικτος ΙΣΤ’ έζησε τη μεγαλύτερη στιγμή της καριέρας του μεταξύ 70 και 80.

Πολλά είναι τα παραδείγματα αυτών που συνεχίζουν όχι απλώς να είναι παραγωγικοί αλλά να ξεχωρίζουν στον τομέα τους παρά το προχωρημένο της ηλικίας τους. Ο 82άρης Γουόρεν Μπάφετ συνεχίζει να αποδεικνύεται πιο έξυπνος από τις αγορές. Ο Ρούπερτ Μέρντοκ, 81 Μαΐων, ηγείται μιας μιντιακής αυτοκρατορίας και τουιτάρει ακατάπαυστα. Ο Τζορτζ Σόρος έχει πατήσει τα 83 και συνεχίζει να επηρεάζει τα πράγματα όσο λίγοι.

Η γαλλίδα ηθοποιός Εμανουέλ Ριβά, που είχε πρωταγωνιστήσει μια και μοναδική φορά στα 30 της στο «Χιροσίμα Αγάπη μου», στα 85 της ξαναέγινε διάσημη πρωταγωνίστρια, χάρη στο «Αγάπη» του Χάνεκε. Σε πρόσφατη συνέντευξή της δήλωνε πως νιώθει σαν να ζει σε παραμύθι. Αφού «όλοι ξέρουν πως υπάρχουν πολύ λίγοι ρόλοι για μεγαλύτερες σε ηλικία ηθοποιούς».

Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ. Από την άλλη υπάρχουν περιπτώσεις που τάσσονται υπέρ της κοσμοθεωρίας του Ποντίφικα και του Κόκκινου Ντάνι. Φρονούν δηλαδή πώς πρέπει να επιλέγουν οι ίδιοι πότε θα αποχωρήσουν. Και δεν διστάζουν να το κάνουν. Πάνω στον υπολογιστή ενός από τους πιο πολυδιαβασμένους αμερικανούς συγγραφείς, του Φίλιπ Ροθ, υπάρχει ένα ποστ-ιτ. Γράφει «η πάλη για το γράψιμο τέλειωσε». Ο Ροθ που θα γίνει 80 τον Μάρτιο είχε αποφασίσει το 2010 να αποσυρθεί, αφού τελείωσε το βιβλίο «Νέμεσις», αλλά δεν το ανακοίνωσε αμέσως. Ελεγε στον εαυτό του: «Περίμενε. Μην ανακοινώσεις πως αποσύρεσαι και μετά αλλάξεις γνώμη. Δεν είσαι ο Φρανκ Σινάτρα».

Πριν από έναν μήνα η 75χρονη βασίλισσα της Ολλανδίας Βεατρίκη παραιτήθηκε από τον θρόνο για χάρη του γιου της. Το 2011 ο 72χρονος τότε Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος είπε πως παραιτείται, έπειτα από 35 χρόνια. Στις 24 Μαρτίου του 2012 ο Θόδωρος Πάγκαλος με το γνωστό χαλαρό στυλ του δήλωνε από τηλεοπτικό στούντιο πως βγαίνει στη σύνταξη καθώς είναι 74 ετών και επί 31 χρόνια στο Κοινοβούλιο. Το μόνο σίγουρο λοιπόν είναι πως και οι μεν και οι δε με τις επιλογές τους καταρρίπτουν τα στερεότυπα για τη συνταξιοδότηση. Η σύνταξη δεν είναι επιβεβλημένη και δεν έχει συγκεκριμένη ηλικία.

Αυτοί που επιμένουν…
Τζορτζ Σόρος 83 ετών
Για κάποιους είναι μισητός κερδοσκόπος, για άλλους ένας από τους πιο έξυπνους επενδυτές. Ολοι πάντως συμφωνούν ότι ασκεί επιρροή. Και οσονούπω παντρεύεται για τρίτη φορά. Μια σαραντάρα. 

Γουόρεν Μπάφετ 82 ετών
«Αν όλο το παιχνίδι είχε να κάνει με το τι έγινε στο παρελθόν, τότε οι πιο πλούσιοι άνθρωποι θα ήταν βιβλιοθηκάριοι» έχει πει αποδεικνύοντας πόσο φρέσκα σκέφτεται παρά την ηλικία του.

Ρούπερτ Μέρντοκ 81 ετών
Το 2010 ήταν σύμφωνα με το «Forbes» ο 13ος πιο ισχυρός άνθρωπος στον πλανήτη. Πέρυσι ήταν πρωτοσέλιδο εξαιτίας του σκανδάλου των υποκλοπών σε εφημερίδες του. Παραμένει ωστόσο ο Πολίτης Κέιν του 21ου αιώνα. 

Εμανουέλ Ριβά 85 ετών
Δεν δίστασε να ομολογήσει σε αγγλικό έντυπο πώς δεν θα πάει στα βραβεία BAFTA. Γιατί έχει να πάει στα Cesar και τα Οσκαρ που έρχονται και «νιώθει τόσο κουρασμένη».

… και αυτοί που κουράστηκαν
Φίλιπ Ροθ 80 ετών
Τον Οκτώβριο του 2012 ομολόγησε στο γαλλικό περιοδικό «Inrocks» πως «δεν έχω πια όρεξη για γράψιμο». Εγραψε 31 βιβλία σε 53 χρόνια. Τώρα προτιμά να διαβάζει το εγχειρίδιο «iPhone για χαζούληδες». 

Θόδ. Πάγκαλος 75 ετών
Στην ερώτηση «εκείνοι που μας οδήγησαν εδώ θα μας σώσουν;» απάντησε με μια είδηση: «Ασφαλώς όχι. Κι εγώ γι’ αυτό τον λόγο αποσύρομαι. Δεν θα δώσω καν τη δυνατότητα στον λαό να με ψηφίσει». 

Χρυσόστομος πρώην Ζακύνθου, 75 ετών
Ενάμιση χρόνο πριν από τον Πάπα δήλωνε ότι «ουδείς μπορεί να είναι ισόβιος σε μια θέση ευθύνης, όπως αυτή του επισκόπου, καθώς τα χρόνια περνούν και οι δυνάμεις εξαντλούνται».

Βεατρίκη 75 ετών
Η βασίλισσα της Ολλανδίας παραιτήθηκε. Το ίδιο είχε κάνει 32 χρόνια πριν και η μητέρα της για να αναρρηθεί αυτή στον θρόνο. Μόνο η Ελισάβετ της Αγγλίας, που είναι 11 χρόνια μεγαλύτερή της, δεν παραιτείται υπέρ του Καρόλου.