Σκωτσέζικο ντους στον Νείλο

Κόκκινο χαλί έστρωσε ο ισλαμιστής Πρόεδρος της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι στο αεροδρόμιο του Καΐρου προκειμένου να υποδεχθεί τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον πρώτο ιρανό ηγέτη που προσγειώνεται στη χώρα του Νείλου από το 1979. Αλλά ο Αχμαντινετζάντ δεν δέχθηκε μόνο προεδρικά φιλιά και στρατιωτικές τιμές ξεκινώντας την τριήμερη επίσκεψή του στην Αίγυπτο – δέχθηκε και μια ξεκάθαρη προειδοποίηση από τον ισχυρότερο σουνίτη ιερωμένο της χώρας να μην αναμειγνύεται στις υποθέσεις των αραβικών κρατών του Κόλπου, ούτε να ονειρεύεται εξάπλωση της σιιτικής επιρροής. Καμιά φορά, το κακό ταξίδι από την αρχή φαίνεται: λίγο προτού αναχωρήσει από την Τεχεράνη για Κάιρο, εισέπραξε ακόμη ένα ράπισμα από τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, μεγάλο πολιτικό εχθρό του, πιθανό υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές του Ιουνίου και φερόμενο ως ευνοούμενο του αγιατολάχ Χαμενεΐ – τον Αλί Λαριτζανί.

Το ράπισμα ήρθε υπό τη μορφή της σύλληψης (ακόμη) ενός συμμάχου του Αχμαντινετζάντ, του πρώην γενικού εισαγγελέα της Τεχεράνης Σαΐντ Μορταζαβί. Ο Μορταζαβί έχει περιγραφεί από το Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ως «κατά συρροήν καταπατητής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Κοινοβουλευτική έρευνα τον είχε κρίνει ήδη από το 2010 υπεύθυνο για τον θάνατο από βασανιστήρια τουλάχιστον τριών διαδηλωτών έπειτα από τις (νοθευμένες) προεδρικές εκλογές του 2009. Παύτηκε από εισαγγελέας, διορίστηκε όμως πέρυσι από τον υπουργό Εργασίας, Αμπντολρεζά Σεϊχολεσλαμί, επικεφαλής του Ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης. Η ιρανική Βουλή απέπεμψε την Κυριακή τον Σεϊχολεσλαμί – άνθρωπος, και αυτός, του Αχμαντινετζάντ. Ο τελευταίος παρουσιάστηκε στο Κοινοβούλιο και κατήγγειλε την οικογένεια Λαριτζανί – είναι πέντε αδέλφια – για διαφθορά. Λιγότερο από δύο εικοσιτετράωρα αργότερα ο Μορταζαβί συνελήφθη, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Για «απεχθή πράξη» έκανε λόγο ο Αχμαντινετζάντ, που δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη θητεία και δείχνει να χάνει ημέρα με την ημέρα τη μάχη για την εξουσία. «Θα ασχοληθώ αμέσως με αυτό μόλις επιστρέψω», μεγαληγόρησε εντούτοις και αναχώρησε για μια επίσκεψη που θα ήταν αδιανόητη όσο βρισκόταν στην εξουσία ο Μουμπάρακ.

Φτάνοντας στο Κάιρο, όπου θα συμμετάσχει σήμερα στη σύνοδο της Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας, εξέφρασε την ευχή να αποτελέσει η επίσκεψή του «ένα νέο σημείο αφετηρίας στις μεταξύ μας σχέσεις». Στις εικόνες που μεταδόθηκαν φαίνεται να λάμπει από χαρά καθώς ανταλλάσσει χειραψίες με τους αξιωματούχους που τον ανέμεναν, έχοντας πλάι του τον Μοχάμεντ Μόρσι – μέλος της σουνιτικής Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Πρόεδρο σήμερα μιας βαθιά διχασμένης Αιγύπτου. Αλλά οι γεωπολιτικές και θεολογικές διαφορές ανάμεσα στο Κάιρο και στην Τεχεράνη δεν άργησαν να φανούν.

Σύμφωνα με αξιωματούχους, οι πρώτες 20λεπτες συνομιλίες μεταξύ Μόρσι και Αχμαντινετζάντ επικεντρώθηκαν στην κρίση στη Συρία – το Ιράν είναι ο στενότερος περιφερειακός σύμμαχος της Δαμασκού ενώ η Αίγυπτος συμπεριλαμβάνεται στις φωνές που ζητούν την παραίτηση του Ασαντ. Το Κάιρο έχει επίσης ανάγκη την οικονομική στήριξη τόσο των αραβικών κρατών του Κόλπου όσο και των ΗΠΑ. «Η ασφάλεια των αραβικών κρατών είναι η ασφάλεια της Αιγύπτου», διαβεβαίωνε χθες ο αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών. Λίγο αργότερα ο Αχμαντινετζάντ επισκέφθηκε στο ιστορικό τέμενος και πανεπιστήμιο του Αλ Αζάρ τον επικεφαλής του, σεΐχη Αχμέτ αλ Ταγιέμπ. Ο σουνίτης ιερωμένος δεν παρέστη στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε κατόπιν ο ιρανός ηγέτης. Και κρίνοντας από την ανακοίνωση που εκδόθηκε από το Αλ Αζάρ, το κλίμα στη συνάντηση ήταν παγωμένο, χαρακτηριστικό της καχυποψίας που τρέφουν οι σουνίτες έναντι των σιιτών και της ανησυχίας που προκαλεί η ιρανική επιρροή στην κυριαρχούμενη από σουνίτες Μέση Ανατολή.

34 χρόνια πάγος
Αίγυπτος και Ιράν είχαν άλλοτε στενές σχέσεις, όμως τις διέρρηξαν έπειτα από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, όταν το Κάιρο προσέφερε άσυλο στον έκπτωτο Σάχη και υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ.