Για την απόκτηση ιθαγένειας
Τι λέει η πλειοψηφία
Ο ελάχιστος όρος και όριο των νομοθετικών ρυθμίσεων για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας είναι η ύπαρξη γνήσιου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία. Εάν παραγνωριζόταν η προϋπόθεση του ουσιαστικού δεσμού και ο νομοθέτης μπορούσε να τον αγνοήσει και να ελαχιστοποιήσει τα προσόντα κτήσεως της ιθαγένειας, τότε πρακτικώς θα μπορούσε να προσδιορίσει αυθαιρέτως τη σύνθεση του λαού, με την προσθήκη απροσδιόριστου αριθμού προσώπων ποικίλης προέλευσης, με χαλαρή ή ανύπαρκτη ενσωμάτωση, με ό,τι τούτο θα συνεπαγόταν για τη συνταγματική τάξη και τη λειτουργία του πολιτεύματος καθώς και την ομαλή, ειρηνική εξέλιξη της κοινωνικής ζωής.
Ο νομοθέτης χρησιμοποιεί τυπικό απλώς κριτήριο για την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας, το οποίο είναι επισφαλές. Η διαμονή των γονέων επί πενταετία δεν τεκμηριώνει την ουσιαστική ένταξή τους στην ελληνική κοινωνία, αφού δεν συνδυάζεται και με άλλα στοιχεία που θα προσέδιδαν στη διαμονή ουσιαστικά χαρακτηριστικά εντάξεως.
Μόνη η φοίτηση σε ελληνικό σχολείο και μάλιστα μόνο επί εξαετία, δεν εγγυάται την επιζητούμενη ένταξη δεδομένου ότι ο νόμος δεν αξιώνει και μια ουσιαστική σχέση των γονέων με τη χώρα. Εξάλλου η χρονική διάρκεια της εκπαίδευσης υπολείπεται της εννεαετούς φοίτησης που απαιτεί υποχρεωτικώς το Σύνταγμα για τα παιδιά των Ελλήνων. Εξομάλυνση των διαφορών αυτών και, άρα, εγγυημένο βαθμό εντάξεως θα πιστοποιούσε, κατ’ αρχήν, η επιτυχής φοίτηση των αλλοδαπών σε όλο το φάσμα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με αντίστοιχο τίτλο σπουδών.
Τι αντιτείνει η μειοψηφία
Το Σύνταγμα εξουσιοδοτεί τον κοινό νομοθέτη να καθορίζει τις προϋποθέσεις (τα προσόντα) που απαιτούνται για την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας, χωρίς να επιβάλλει κανένα περιορισμό στην εξουσία του νομοθετικού σώματος.
Ο συνταγματικός νομοθέτης αναγνωρίζει ότι η ρύθμιση της απονομής της ελληνικής ιθαγένειας αποτελεί κατ’ εξοχήν πολιτική επιλογή, συναρτώμενη με την εκτίμηση τόσο της συνδρομής σκοπών δημοσίου συμφέροντος όσο και του τρόπου εξυπηρέτησής τους, η οποία μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες, είτε εσωτερικές είτε διεθνείς, βάσει των οποίων διαμορφώνεται η πολιτική της χώρας καθώς και τις κρατούσες στο νομοθετικό σώμα πολιτικές αντιλήψεις.
Ο νομοθέτης εκτιμά ότι πολλές χιλιάδες μετανάστες ζουν και εργάζονται κανονικά, έχουν αποκτήσει οικογένεια, στέγη και περιουσία και ανταποκρίνονται με τυπικότητα στις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις και στέλνουν τα παιδιά τους σε ελληνικό σχολείο. Ενόψει αυτών η γνώμη της πλειοψηφίας ότι το κριτήριο της πενταετούς διαμονής είναι επισφαλές, συνιστά ανεπίτρεπτη αμφισβήτηση της ουσιαστικής εκτίμησης του νομοθέτη.
Αμφισβήτηση της ουσιαστικής εκτίμησης του νομοθέτη είναι και η θέσπιση της επιτυχούς παρακολούθησης τουλάχιστον έξι τάξεων ελληνικού σχολείου στην Ελλάδα. Και τούτο διότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η εξαετής αυτή επιτυχής εκπαίδευση είναι προδήλως ανεπαρκής.
Για τη συμμετοχή στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Τι λέει η πλειοψηφία
Δεν υφίστανται κατά το Σύνταγμα διάφοροι «λαοί». Υπάρχει ένας «λαός» ο οποίος συντίθεται από όλους τους έλληνες πολίτες και μόνο, δηλαδή από όλους τους κεκτημένους την ελληνική ιθαγένεια. Και ο λαός αυτός είναι φορέας της κυριαρχίας, δηλαδή νομιμοποιητικός παράγοντας άσκησης της δημόσιας εξουσίας, είτε αυτή αναφέρεται ευθέως στο κράτος είτε στους κατά τόπον οργανισμούς άσκησης δημόσιας εξουσίας, δηλαδή στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τι αντιτείνει η μειοψηφία
Μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001, δεν κωλύεται κατ’ αρχήν ο κοινός νομοθέτης να διευρύνει το εκλογικό σώμα για την ανάδειξη των οργάνωση των ΟΤΑ επιτρέποντας τη συμμετοχή σε αυτό και αλλοδαπών τρίτων χωρών οι οποίοι μετέχουν στην τοπική κοινωνία και έχουν ως εκ τούτου δικαιολογημένο κατά την εκτίμηση του νομοθέτη ενδιαφέρον για τη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων, όπως είναι όσοι διαμένουν μόνιμα σε συγκεκριμένο ΟΤΑ. Είναι βεβαίως αυτονόητο ότι θα πρόκειται για μια περιορισμένη συμμετοχή των αλλοδαπών όσον αφορά τόσο τις δικαιούμενες κατηγορίες αλλοδαπών όσο και τον βαθμό συμμετοχής τους στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων προκειμένου να μην αναιρείται ο καθοριστικός ρόλος των ελλήνων πολιτών.