Ισχύς τους η δαπάνη του λαού

Στις αρχές της εβδομάδας η 75χρονη Βασίλισσα Βεατρίκη της Ολλανδίας ανακοίνωσε ότι παραιτείται του θρόνου της στις 30 Απριλίου προκειμένου να παραδώσει το σκήπτρο στον γιο της, πρίγκιπα Βίλεμ-Αλεξάντερ. Η διαδοχή αυτή φέρνει και πάλι στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη διατήρηση της μοναρχίας, ενός πεπαλαιωμένου θεσμού, σε μια εποχή που ακόμη και οι δημοκρατίες χρήζουν ανανέωσης.

Τριάντα πέντε ήταν οι χώρες που από μοναρχίες έγιναν δημοκρατίες ή έχασαν την ανεξαρτησία τους μέσα στον 20ό αιώνα. Σήμερα στην Ευρώπη, το λίκνο της δημοκρατίας, υπάρχουν 10 μοναρχίες. Το ενδιαφέρον με τη Γηραιά Ηπειρο είναι ότι στις χώρες με βασιλεία η πλειοψηφία των πολιτών φαίνεται να την αποδέχονται ενώ στις χώρες με δημοκρατικά πολιτεύματα οι πολίτες δεν δείχνουν να νοσταλγούν τον Θρόνο. Ετσι είναι όλοι ευχαριστημένοι.

Βέβαια, οι υπήκοοι γαλαζοαίματων έχουν εθιστεί στο να παρακολουθούν τις ζωές των εστεμμένων, των παιδιών και των εγγονιών τους, τα σκάνδαλα, τους έρωτες, τα καπέλα και τις τουαλέτες, καθώς στις χώρες αυτές έχει διαμορφωθεί μια ιδιότυπη βασιλική σόουμπιζ. Στη Βρετανία αποτελεί μια προσοδοφόρα βιομηχανία που αναβαπτίστηκε πρόσφατα με τον γάμο του πρίγκιπα Γουίλιαμ και της Κέιτ Μίντλτον. Οσο για τη Βασίλισσα Ελισάβετ, που γιόρτασε πέρυσι το διαμαντένιο ιωβηλαίο, δηλαδή τα 60 χρόνια από την ενθρόνισή της, δεν δείχνει καμία πρόθεση να ακολουθήσει το παράδειγμα της Βεατρίκης και να παραιτηθεί του θρόνου για χάρη του Κάρολου, ο οποίος περνά τον καιρό του κόβοντας βόλτες με την Καμίλα.

Συμβαδίζει η Ευρώπη του 21ου αιώνα της προηγμένης βιομηχανίας, της υψηλής τεχνολογίας και των νέων προκλήσεων με έναν τόσο παρωχημένο θεσμό; Η συζήτηση συνεχίζεται και οι βασιλικές Αυλές κάνουν ό,τι μπορούν για να εκσυγχρονιστούν, να μη δίνουν δικαιώματα δηλαδή σε αυτή την περίοδο της μεγάλης ύφεσης. Η λιτότητα αγγίζει ακόμη και βασιλείς και πρίγκιπες που ούτως ή άλλως έχουν τάση στην υπερβολή.

Στη Βρετανία, η Ελισάβετ μπορεί να είναι μια από τις πλουσιότερες γυναίκες του κόσμου με την ανεκτίμητη συλλογή έργων τέχνης, κοσμημάτων και ακινήτων, αλλά έχει ανοίξει κάποια μέρη του παλατιού του Μπάκιγχαμ και ζητεί από τους τουρίστες να πληρώσουν εισιτήριο, για να βγουν κάποια έξοδα. Το βασιλικό νοικοκυριό έχει μειώσει, λέει, κατά 25% τα έξοδά του, εκείνα που δεν μπορούν να μειωθούν όμως είναι τα έξοδα ταξιδιών, καθώς ο Κάρολος, ο Γουίλιαμ και ο Χάρι ταξιδεύουν ανά τον κόσμο με τη συνοδεία τους για να κρατήσουν ψηλά το γόητρο της βρετανικής μοναρχίας. Οι βρετανοί φορολογούμενοι πλήρωσαν 32 εκατομμύρια λίρες το 2011 για τη Βασίλισσα και την οικογένειά της και εκείνοι το ανταποδίδουν γεμίζοντας καθημερινά με φωτογραφίες εκδηλώσεων τα ταμπλόιντ…

Στην Ισπανία ο Χουάν Κάρλος, μένοντας όρθιος κατά την εισβολή του Τεχέρο στο Κοινοβούλιο, κατόρθωσε να σώσει λίγο τα προσχήματα για λογαριασμό του οίκου των Βουρβώνων. Σήμερα ο μισθός του έχει μειωθεί στις 272.000 ευρώ τον χρόνο (δέχθηκε μείωση 7%), αφού προηγουμένως όμως είχε φωτογραφιστεί περιχαρής στη διάρκεια ενός σαφάρι στην Αφρική όπου είχε πάει για να κυνηγήσει ελέφαντες, την ώρα που η ανεργία στην Ισπανία έφθανε σε ύψη-ρεκόρ. Το γεγονός ότι δίπλα του φωτογραφήθηκε και μια νεαρή γαλαζοαίματη που τα τελευταία χρόνια τον συνοδεύει παντού αποτέλεσε το αλατοπίπερο. Ομως ο βασιλικός οίκος της Ισπανίας έχει πληγεί και από άλλα σκάνδαλα, καθώς ο γιος της ινφάντας Ελένα, ο Ινιάκι Ουρδαγκαρίν, βρέθηκε αναμεμειγμένος σε υπόθεση διαφθοράς και διασπάθισης δημοσίου χρήματος.

Στο Βέλγιο, ο Βασιλιάς Αλβέρτος δεσμεύθηκε φέτος ότι θα αρχίσει να χρησιμοποιεί κάποια από τα δικά του χρήματα για να συντηρήσει μέρος της περιουσίας του. Πριν από λίγες ημέρες έκανε μια σπάνια δημόσια ανακοίνωση λέγοντας ότι δεν θέλει αύξηση του ποσού των 10,8 εκατομμυρίων ευρώ που λαμβάνει ετησίως και θα χρησιμοποιήσει το 3% της πληθωριστικής προσαρμογής, περίπου 350.000 εξ αυτών, για να συντηρήσει κάποια από τα ακίνητά του – δεν θα τα πάρει δηλαδή, όπως μέχρι τώρα από την κυβέρνηση.

ΟΙ ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ. Η Νορβηγία, μία από τις πιο πλούσιες ευρωπαϊκές χώρες λόγω πετρελαίου, δεν έχει περικόψει τις δαπάνες των βασιλικών οικογενειών, όπως και οι γειτονικές Δανία και Σουηδία.