Η ώρα της αλήθειας για το κορίτσι χωρίς όνομα

Σήμερα είναι η μεγάλη μέρα για τη 15χρονη «ανώνυμη» από την Ισλανδία. Εάν το δικαστήριο τη δικαιώσει, η έφηβη που για το ισλανδικό κράτος είναι απλώς το «κορίτσι» θα αποκτήσει και επισήμως όνομα∙ αυτό που διάλεξαν οι γονείς της όταν γεννήθηκε και της έδωσε ο παπάς που τη βάφτισε.

Η μητέρα της τη φωνάζει Μπλαέρ, που στα ισλανδικά σημαίνει «ελαφριά αύρα». Ως όνομα μπορεί να είναι όμορφο και πρωτότυπο, δεν περιλαμβάνεται όμως στη λίστα με τα 1.712 αρσενικά και τα 1.853 θηλυκά ονόματα που θεωρούνται νόμιμα για το κράτος. Οπως σε μερικές ακόμη χώρες, όπως στη Γερμανία και τη Δανία, στην Ισλανδία υπάρχουν απαράβατοι νόμοι για την ονοματοθεσία. Σύμφωνα με αυτούς, το όνομα πρέπει να συμφωνεί με τους κανόνες της ισλανδικής γραμματικής και προφοράς, καθώς επίσης να μην ντροπιάζει το παιδί, κάτι για το οποίο αποφαίνεται ειδική επιτροπή. Στην περίπτωση που οι γονείς θέλουν να ξεφύγουν από τη συγκεκριμένη λίστα, είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν το αίτημά τους – μαζί με 15 ευρώ – στην επιτροπή και να περιμένουν το ναι ή το όχι.

Η μητέρα της Μπλαέρ, η Μπιορκ Εϊντσντότιρ, επιμένει πως δεν είχε ιδέα ότι το όνομα που διάλεξε ήταν εκτός λίστας και πως το έμαθε πολύ μετά τη βάπτιση της κόρης της από τον ίδιο τον ιερέα. Εξάλλου, προσθέτει, ή ίδια γνώριζε προσωπικά κάποιον, επισήμως αναγνωρισμένο ως Μπλαέρ από το 1973. Η επιτροπή ωστόσο κατέρριψε το επιχείρημά της υποστηρίζοντας πως το συγκεκριμένο όνομα παίρνει μόνο αρσενικό άρθρο – παρακάμπτοντας το γεγονός πως το ίδιο όνομα φέρει ένας γυναικείος χαρακτήρας σε μυθιστόρημα του ισλανδού νομπελίστα συγγραφέα Χάλντορ Λάξνες.

Με αυτή τη λογική, στη μικρή Ισλανδία όπου οι καταχωρίσεις στον τηλεφωνικό κατάλογο γίνονται με βάση το όνομα και όχι το επίθετο – το οποίο ακολουθεί ένα πατρωνυμικό σύστημα – η Μπλαέρ υποχρεώθηκε να αλλάξει το διαβατήριό της και να έρθει αντιμέτωπη με το τέρας της γραφειοκρατίας. Σε όλα τα επίσημα έγγραφα, υπογράφει ως «κορίτσι». Η μητέρα της ελπίζει πως θα επιβάλει τη δική της επιλογή. Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, η Μπιορκ θα είναι η πρώτη που ακολούθησε τη δικαστική οδό. Και δεσμεύεται, σε περίπτωση που δεν δικαιωθεί στη χώρα της, να απευθυνθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο.

Σε κάθε περίπτωση, ο νόμος έχει χαλαρώσει τα τελευταία χρόνια. Οι λάτρεις τού Ελβις Πρίσλεϊ, για παράδειγμα, μπορούν να δώσουν στο παιδί τους το όνομα του βασιλιά. Γυναικεία ονόματά, όμως, όπως τα Κάρα, Καρολίνα και Κρίστα, που στα αγγλικά γράφονται με c, εξακολουθούν να θεωρούνται παράνομα, επειδή το συγκεκριμένο γράμμα δεν περιλαμβάνεται στα 32 της ισλανδικής αλφαβήτου.