[Διαστάσεις] Ζητούνται ερντογανολόγοι

Πριν από λίγες ημέρες, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε μια δήλωση στην τηλεόραση που προκάλεσε αίσθηση στις Βρυξέλλες. Η Τουρκία, είπε, μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ενταχθεί στην Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης αντί για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Την επομένη, έγινε γνωστό ότι ο τούρκος Πρωθυπουργός έδωσε εντολή στους συνεργάτες του να βρουν έναν τρόπο να ξανανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, που παραμένει κλειστή από το 1971.

Γεράκι ή περιστέρι; Ετοιμος για τη ρήξη με μια Ευρώπη που τον έχει απογοητεύσει ή πρόθυμος για ανοίγματα προς μια περιοχή που αποτελεί το μόνο δυνατό μέλλον για την Τουρκία; Τι ακριβώς πρεσβεύει ο Ερντογάν; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά. Σύμφωνα μάλιστα με έναν αρθρογράφο της «Ζαμάν», ο παλιός κλάδος της κρεμλινολογίας – που είχε μεγάλη πέραση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, καθώς ήταν ελάχιστες οι αξιόπιστες πληροφορίες για την πολιτική της Σοβιετικής Ενωσης – πρέπει να δώσει τη θέση του στην ερντογανολογία. Κάθε πανεπιστήμιο, κάθε εφημερίδα και κάθε κανάλι πρέπει να ορίσει έναν ειδικό ερντογανολόγο που θα προσπαθεί να εξηγεί σε μια αποπροσανατολισμένη κοινή γνώμη τι ακριβώς εννοεί κάθε φορά ο Πρωθυπουργός τους.

Κάποτε έλεγε ότι ο κρατούμενος ηγέτης του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτζαλάν πρέπει να εκτελεστεί. Τώρα συνομιλεί (εμμέσως) μαζί του, σε μια προσπάθεια να λυθεί με ειρηνικό τρόπο το Κουρδικό. Μέχρι πριν από λίγο καιρό κατήγγελλε την πολιτική του Ασαντ και έστελνε στρατεύματα στα σύνορα. Τώρα υποστηρίζει ότι πρέπει να βρεθεί μια συναινετική λύση που θα περιλαμβάνει και τη Μόσχα. Ο ανταποκριτής των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» στην Κωνσταντινούπολη πιστεύει ότι η υιοθέτηση αυτών των μετριοπαθών τόνων έχει σχέση με τις επικείμενες εκλογές και την επιθυμία του Ερντογάν να αναλάβει την Προεδρία. Μήπως σε αυτό το σχέδιο εντάσσεται και ο εκβιασμός για την Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης;

Ο Ερντογάν δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά του για την απροθυμία της Ευρώπης να προχωρήσει σε σοβαρές ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Αγκυρα, όπως δεν κρύβει και την απογοήτευσή του για την απροθυμία της κυβέρνησης Ομπάμα να επέμβει στρατιωτικά στη Συρία. Είναι όμως ρεαλιστής. Βλέπει καθαρά τον κίνδυνο ο πόλεμος στη Συρία να οδηγήσει στη δημιουργία ενός «αποτυχημένου κράτους» στα σύνορά του. Βλέπει τις χώρες του Κόλπου να είναι διατεθειμένες να υποστηρίξουν εξτρεμιστικές ισλαμιστικές οργανώσεις που δρουν στην περιοχή. Γνωρίζει επίσης ότι τα τρία τέταρτα των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Τουρκία προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αν λοιπόν καλλιεργεί τη σύγχυση, δεν είναι καθόλου διατεθειμένος να προχωρήσει σε σύγκρουση, πολύ περισσότερο που σε λίγο καιρό θα δεχθεί στην Αγκυρα τον γάλλο Πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια αναγκαστικά ότι η Σχολή της Χάλκης θα ανοίξει σύντομα…