«Ας μπούμε στην ουσία της αρχιτεκτονικής»

^«Ας κοιτάξουμε με άλλον τρόπο την αρχιτεκτονική. Μη μείνουμε στα πρόσωπα και στις εξωτερικές εντυπώσεις. Ας μπούμε στην ουσία. Στα πλακάκια, στους τοίχους, στην οροφή που κάθε αρχιτέκτονας έχει κατασκευάσει». Αυτή ήταν η δήλωση του ολλανδού αρχιτέκτονα Ρεμ Κούλχαας όταν εξήγησε την άποψή του για τα νέα του καθήκοντα ως επιμελητής της 14ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής, ανακοινώνοντας τον τίτλο της: «Fundamentals» («Τα ουσιώδη»).

Ο Ρεμ Κούλχαας ανήκει στους ερευνητές δημιουργούς της αρχιτεκτονικής και όχι απλά στους κατασκευαστές μεγαλεπήβολων έργων. Η βάση της δουλειάς του είναι η διεισδυτική έρευνα και η εντατική καταγραφή των στοιχείων της που προηγούνται κάθε κατασκευής. Το γραφείο του ΟΜΑ/ΑΜΟ είναι διάσημο και για τις θεωρητικές μελέτες, καθώς και τα αναλυτικά στατιστικά στοιχεία που οι συνεργάτες του Κούλχαας έχουν μάθει να συγκεντρώνουν από διαφορετικούς τομείς ώστε να εντοπίσουν τις ιδιαιτερότητες του περιβάλλοντος και τις ανάγκες των ανθρώπων.

Με αυτό το σκεπτικό προχώρησε στο θέμα της ουσίας της ερχόμενης αρχιτεκτονικής Μπιενάλε και ζήτησε τη συνεργασία και από τα εθνικά περίπτερα για να συνεισφέρουν στο ερευνητικό του πρόγραμμα: «Τα “Ουσιώδη” θα είναι μια Μπιενάλε για την αρχιτεκτονική και όχι για τους αρχιτέκτονες. Θα επικεντρωθούμε στις ιστορίες, στα στοιχεία δηλαδή της αρχιτεκτονικής που χρησιμοποίησε κάθε δημιουργός οπουδήποτε και οποτεδήποτε στο διάστημα των τελευταίων εκατό χρόνων».

Με τον Ρεμ Κούλχαας σε ρόλο επιμελητή η 14η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής θα είναι διαφορετική από τις προηγούμενες. Διαθέτει άλλωστε τη φήμη αλλά και την προσωπικότητα ώστε να εξελίξει αυτόν τον θεσμό που ξεκίνησε ως αντίγραφο της Μπιενάλε Τέχνης. Ο επιμελητής εξήγησε ότι, σε αντίθεση με τις προηγούμενες διοργανώσεις, η ερχόμενη Μπιενάλε θα είναι μια «ενεργή έκθεση», αφού τα εθνικά περίπτερα θα ενταχθούν στο ερευνητικό πρόγραμμα που ο ίδιος ο Κούλχαας θα συντονίζει και θα κατευθύνει διευρύνοντας τα σεμινάρια και τα εργαστήρια.