Εφυγε αμετανόητος

 Νοσηλευόταν από τις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου στο νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός με οξύ ισχαιμικό επεισόδιο, το οποίο υπέστη λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του γιου του.

Ωστόσο η άρνησή του να παραστεί ακόμη και στην κηδεία του γιου του ήταν ενδεικτική του πόσο αμετανόητος υπήρξε όλα τα χρόνια στο να νομιμοποιήσει – όπως ο ίδιος έλεγε – το δημοκρατικό καθεστώς και να ζητήσει αποφυλάκιση. Με υπεύθυνη δήλωση που κατέθεσε στη διεύθυνση των φυλακών αρνήθηκε να κάνει χρήση του δικαιώματος αδείας ώστε να είναι παρών στην κηδεία υπό τη διακριτική συνοδεία αστυνομικών δυνάμεων.

Ηταν γιος του αξιωματικού Βασίλη Ντερτιλή, πρώην βενιζελικού, ο οποίος στην Κατοχή βρέθηκε διοικητής των Ταγμάτων Ασφαλείας ενώ υπήρξε και συνεργάτης του Ζέρβα. Ο ίδιος ο Νίκος Ντερτιλής συνελήφθη από τους Γερμανούς και κρατήθηκε στο Χαϊδάρι.

Εχοντας συμμετάσχει σε πολλές μάχες από τις τάξεις του εθνικού Στρατού στη διάρκεια του Εμφυλίου, τη δεκαετία του 1950 διετέλεσε εκπαιδευτής στη Σχολή Ευελπίδων και στη συνέχεια μετέβη ως εθελοντής στην Κορέα.

Το 1964 βρέθηκε ως ταγματάρχης στην Κύπρο, όπου έδωσε δείγματα και της βαναυσότητάς του. Στη διάρκεια εκκαθάρισης ενός τουρκοκυπριακού χωριού χρειάστηκε ο στρατηγός Γρίβας να του υποδείξει πως πρέπει να μεταχειρίζεται με ηπιότερους τρόπους τους αμάχους – επί ματαίω.

Από τους πρωτεργάτες του πραξικοπήματος, ο Νίκος Ντερτιλής είναι αυτός που την 21η Απριλίου 1967 κατέλαβε αρκετά δημόσια κτίρια της Αθήνας. «Τους έπιασα στον ύπνο με πολύ λίγους, αλλά αποφασισμένους άνδρες, και ένα σχέδιο που εφαρμόστηκε με αποφασιστικότητα», ανέφερε για την επιχείρηση, που ξεκίνησε τα μεσάνυχτα με το μηχανοκίνητο τάγμα του. «Τέσσερις παρά δέκα το πρωί η επιχείρηση είχε τελειώσει», τόνιζε.

Με δράση σε όλη τη διάρκεια της δικτατορίας, έβαψε τα χέρια του με αίμα στην επιχείρηση καταστολής της εξέγερσης στο Πολυτεχνείο. Η εν ψυχρώ δολοφονία – σύμφωνα με την κατάθεση του οδηγού του Αντώνη Αγριτέλη – του 20χρονου Μιχάλη Μυρογιάννη, που επιχειρούσε να ξεφύγει από τις αστυνομικές δυνάμεις, οδήγησε στην καταδίκη του, στη δίκη του Πολυτεχνείου: ισόβια κάθειρξη και διαρκής στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων για ανθρωποκτονία από πρόθεση ήταν η ποινή του.

Δέχθηκε επανειλημμένα υποδείξεις – ακόμη και πιέσεις – ώστε να υποβάλει αίτηση αποφυλάκισης για λόγους υγείας, αλλά δεν πείσθηκε ούτε από τη σχετική παραίνεση του Στυλιανού Παττακού, ο οποίος πλέον είναι ο μοναδικός επιζών από τους πρωταιτίους του πραξικοπήματος.