Η ελληνική τέχνη πάει στην κόλαση

Στον εκθεσιακό χώρο του Παλέ ντε Τόκιο, εκεί όπου το Παρίσι φιλοξενεί  σύγχρονες προτάσεις δημιουργίας, η Ελλάδα εξηγεί τους λόγους που στα μάτια των ξένων – με αφορμή την ευρωπαϊκή κρίση – φαντάζει σαν τόπος κόλασης. Η έκθεση «Hell As Pavillion», που οργανώνει το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Παλέ ντε Τόκιο (25 Φεβρουαρίου έως 4 Απριλίου), δανείζεται τον τίτλο της από τη φράση «hell as», όπως αυτή εμφανίζεται στην πρόσφατη ταινία του Ζαν-Λικ Γκοντάρ «Socialisme».

Η επιμελήτρια της «Hell As Pavillion», Νάντια Αργυροπούλου, εξηγεί πως η έρευνα της έκθεσης περιγράφει «ένα τέρας». «Ξεκινά από το παράλογο, το ανησυχητικό και αυτό το οποίο δεν κατανοούμε ή αρνούμαστε να αντικρίσουμε».

Με έργα διαφόρων εκφραστικών μέσων (ζωγραφική, σχέδιο, φωτογραφίες, φιλμ, κεραμικά κ.ά.) που συνθέτουν ένα είδος τοιχογραφίας. Εκεί συνυπάρχουν το παρελθόν και το παρόν της ελληνικής τέχνης, η καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική πρωτοπορία, οι σύγχρονες ομάδες τέχνης με τους λαϊκούς δημιουργούς. Μεταξύ άλλων οι: Βασίλης Ακριθάκης, Νάνος Βαλαωρίτης, Νίκος Εγγονόπουλος, Ανδρέας Εμπειρίκος, Τάκης Ζενέτος, Στέλιος Φαϊτάκης, Πάνος Κουτρουμπούσης, Λυδία Βενιέρη.  

Οι «τρομερές μείξεις» των έργων τους δεν έχουν χρονολογική συνοχή. Συνδιαλέγονται όμως μεταξύ τους και με τον επισκέπτη, έτσι ώστε να τεθούν σε συζήτηση ζητήματα επικοινωνίας, ταυτότητας, αποκλεισμών, αναγεννημένων ιδεολογημάτων και αντιφάσεων.

Η έκθεση ανοίγει με δύο υστεροβυζαντινές εικόνες του 18ου αιώνα από τη συλλογή του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου της Αθήνας: τον Αγιο Χριστόφορο τον Κυνοκέφαλο και τον Αρχάγγελο Μιχαήλ τον Στερνόφθαλμο. Οι εικόνες ξεπερνούν τους κανόνες της βυζαντινής εικονογραφίας, καθώς μέσα στη θρησκευτικότητά τους απηχούν ένα επίπεδο μαγικού στοιχείου. Η απεικόνιση του Αγιου Χριστόφορου δείχνει τις αντιθέσεις ανάμεσα στην καθολική Δύση και την ορθόδοξη Ανατολή: στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για έναν όμορφο γεροδεμένο άνδρα που μεταφέρει το σώμα του Ιησού. Ενώ στην ανατολικοορθόδοξη εκδοχή ο Αγιος έχει κεφάλι σκύλου. «Είναι το πλάσμα που ενσωματώνει διαφορετικές ταυτότητες, μύθους, παραδόσεις, γεωγραφικές περιοχές και μας συμφιλιώνει με την απώλεια, τον θάνατο, τον φόβο», συμπληρώνει η επιμελήτρια.