[Διαστάσεις] Μια λαμπρή γενιά με τεράστια εξουσία

Είναι αλήθεια ότι έπασχε από κατάθλιψη. Είναι επίσης αλήθεια ότι ήταν εξαιρετικά πιεσμένος λόγω της επικείμενης δίκης του για πειρατεία του ηλεκτρονικού δικτύου του ΜΙΤ, ένα αδίκημα για το οποίο κινδύνευε με πρόστιμο ενός εκατομμυρίου δολαρίων και κάθειρξη 35 ετών! Το βέβαιο είναι ότι από το περασμένο Σάββατο που έγινε γνωστή η αυτοκτονία του Ααρον Σουόρτζ, σε ηλικία μόλις 26 ετών, το Web έχει πάρει φωτιά. Δύο υπομνήματα που έχουν σταλεί στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου έχουν ήδη συγκεντρώσει χιλιάδες υπογραφές. Το ένα ζητεί από τον πρόεδρο Ομπάμα να απονείμει μετά θάνατον χάρη στον «Ρομπέν των Δασών του Διαδικτύου». Το άλλο ζητεί την αποπομπή της εισαγγελέως της Μασαχουσέτης Κάρμεν Ορτίς, που είχε αποφασίσει προσωπικά να παραπέμψει τον φάκελο του ΜΙΤ στη Δικαιοσύνη – κι ας είχε ήδη παραιτηθεί το Ινστιτούτο από κάθε διεκδίκηση.

Ο στόχος της πειρατείας, που έγινε το 2010, ήταν να τεθούν στη διάθεση των αναγνωστών κάπου 5 εκατομμύρια επιστημονικά άρθρα που ως τότε ήταν προσβάσιμα μόνο με συνδρομή. Δύο χρόνια νωρίτερα ο Σουόρτζ είχε συντάξει και δώσει στη δημοσιότητα ένα μανιφέστο με το οποίο κατήγγελλε την εκμετάλλευση «της επιστημονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του πλανήτη από ιδιωτικές επιχειρήσεις όπως η Reed Elsevier» και καλούσε τους χάκερ σε όλο τον κόσμο «να αποσπούν πληροφορίες απ’ όπου μπορούν, να κάνουν αντίγραφα και να τις μοιράζονται με όλο τον κόσμο». Με άλλα λόγια, ο νεαρός ακτιβιστής ήταν ένας μαχητικός εκπρόσωπος της γενιάς του, μιας γενιάς που δεν ενδιαφέρεται για το κοπιράιτ και πιστεύει ότι η γνώση πρέπει να διατίθεται δωρεάν. Μιας γενιάς που, όπως γράφει ο Ντέιβιντ Ααρόνοβιτς στους «Τάιμς», αποτελείται από παιδιά πανέξυπνα, αξιαγάπητα και ανεκτικά, που δεν έχουν επίγνωση της τεράστιας εξουσίας τους και των ευθυνών που απορρέουν από αυτήν. Μιας λαμπρής γενιάς που είναι ανίκανη να αντιμετωπίσει τις αντιφάσεις της, αλλά σίγουρα δεν ευθύνεται εκείνη γι’ αυτό.

Η δωρεάν πρόσβαση στην ακαδημαϊκή έρευνα θα είχε ασφαλώς σημαντικά οφέλη. Θα επέτρεπε σε όλους να διαβάζουν, να αναλύουν και να αξιοποιούν τις επιστημονικές γνώσεις που είναι προϊόν ιδιωτικής ή δημόσιας χρηματοδότησης. Κάποιος, όμως, θα έπρεπε και πάλι να πληρώσει. Το κόστος που θα καλούνταν να αναλάβουν πανεπιστήμια όπως το ΜΙΤ ή της Οξφόρδης θα ήταν μεγαλύτερο. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για ένα σύνθετο πρόβλημα, που επεκτείνεται σε κλάδους όπως η μουσική και η δημοσιογραφία, και έρχεται σήμερα στην επιφάνεια με έναν τραγικό τρόπο, όπως είναι η αυτοκτονία ενός νεαρού ιδεαλιστή. Ενα πρόβλημα που ασφαλώς δεν μπορεί να λυθεί μόνο με συναισθηματικά κριτήρια.

«Ο κόσμος ίσως δείξει τώρα μεγαλύτερη ευαισθησία για τις συζητήσεις που γίνονται εδώ και μια δεκαετία για την ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση», σημειώνει ο Ιθαν Ζάκερμαν, διευθυντής του Center for Civic Media του ΜΙΤ. «Κι αυτό θα είναι ένας ωραίος τρόπος να αποτίσουμε φόρο τιμής στον Ααρον». Μεγαλύτερη ευαισθησία, αυτό είναι πράγματι το ζητούμενο.