[Πρόσωπα] «Η δημοκρατία κινδυνεύει»

«Η Ουγγαρία παραμένει ακόμα μία δημοκρατία, αλλά πολλές αποφάσεις που πάρθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια τραυμάτισαν το δυτικό μοντέλο δημοκρατίας που βασίζεται στην ύπαρξη μηχανισμών ελέγχου και ισορροπιών και στο κράτος δικαίου. Δημοκρατικοί φορείς καθώς και βασικές δημοκρατικές αρχές δέχτηκαν ισχυρά πλήγματα εξαιτίας της ψήφισης πολλών νέων (αμφιλεγόμενων) νόμων».

Ο 45χρονος Γκόρντον Μπαϊνάι, πρώην τεχνοκράτης πρωθυπουργός της Ουγγαρίας και μεγάλη ελπίδα της αντιπολίτευσης, δεν κρύβει ότι η κατάσταση στη χώρα του έχει πάρει επικίνδυνη τροπή. Η τωρινή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπαν επιδιώκει, σύμφωνα με τον Μπαϊνάι, να μετατρέψει την Ουγγαρία σε απολυταρχική δημοκρατία. Παρ’ όλο που τα μέλη του κυβερνώντος Ουγγρικού Αστικού Κόμματος (Φιντέσζ) δηλώνουν χριστιανοδημοκράτες, στην πραγματικότητα επιδιώκουν την συνένωση όλων των πολιτικών σχηματισμών της Δεξιάς – από τους πιο μετριοπαθείς έως ομάδες ακροδεξιών ρατσιστών – σε έναν ενιαίο φορέα, εκλαμβάνουν το κράτος ως εθνοτική οντότητα και όχι ως κοινότητα ανθρώπων με κοινές αξίες, απορρίπτουν τη διάκριση των εξουσιών και αντιτάσσονται σε παραδοσιακές δημοκρατικές αρχές όπως η ελευθερία του Τύπου.

Ομως ο πραγματικός κίνδυνος που ελλοχεύει στην αυταρχική διακυβέρνηση του Ορμπαν είναι άλλος και συγκεκριμένα η απομάκρυνση της Ουγγαρίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Σε συνέντευξη που παραχώρησε πρόσφατα στη «Ρεπούμπλικα», ο Μπαϊνάι τόνισε πως ο Ορμπαν αντιμετωπίζει με έντονο σκεπτικισμό τις όποιες οδηγίες – αποφάσεις της ΕΕ ενώ το τελευταίο διάστημα επαναλαμβάνει διαρκώς ότι «όπως αρνηθήκαμε τις εντολές της Μόσχας, έτσι θα αρνηθούμε και εκείνες των Βρυξελλών». Σε ερώτηση του ιταλού δημοσιογράφου αναφορικά με τις πολύ καλές σχέσεις που διατηρεί ο Ορμπαν με τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο Μπαϊνάι αποκάλυψε πως ο Καβαλιέρε αποτελεί πρότυπο πολιτικού ανδρός για τον ούγγρο Πρωθυπουργό. Ομως υπάρχει μια πολύ σημαντική διαφορά μεταξύ της Ιταλίας και της Ουγγαρίας, μεταξύ του Ορμπαν και του Μπερλουσκόνι. Στην Ουγγαρία και στην Ανατολική Ευρώπη γενικότερα, οι ρίζες της δημοκρατίας δεν είναι τόσο βαθιές όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη, με αποτέλεσμα οι όποιες απολυταρχικές πολιτικές εφαρμόζονται, να είναι πολύ πιο επικίνδυνες. Εάν ο Ορμπαν πετύχει να επιβάλει το αυταρχικό του μοντέλο διακυβέρνησης, είναι πολύ πιθανό, υποστηρίζει ο Μπαϊνάι, να συμβεί το ίδιο και σε άλλες χώρες: ακροδεξιά κόμματα να εκμεταλλευτούν τη λαϊκή δυσφορία που προκαλεί η οικονομική κρίση και να επιδιώξουν να καταλάβουν την εξουσία και σταδιακά να την καταλύσουν.

Η κατάσταση μπορεί να είναι δύσκολη αλλά ο Γκόρντον Μπαϊνάι παραμένει αισιόδοξος. Το 2014 πρόκειται να πραγματοποιηθούν εκλογές στην Ουγγαρία και παρόλο που η πρόσφατη τροποποίηση του εκλογικού νόμου από την κυβέρνηση Ορμπαν ευνοεί το κόμμα του, ο Μπαϊνάι επιμένει πως η αποκατάσταση της δημοκρατίας είναι η μοναδική ρεαλιστική προοπτική για τη χώρα του. «Χρειαζόμαστε ένα ανοιχτό πρόγραμμα για ένα ισορροπημένο Σύνταγμα που δεν θα είναι ούτε της Αριστεράς ούτε της Δεξιάς».