[Διαστάσεις] Αλυτοι λογαριασμοί

Για την ελληνική τρομοκρατία το σημείο καμπής – και, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η αρχή του τέλους – ήταν η δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη. Για την ιταλική τρομοκρατία ο αντίστοιχος σταθμός ήταν η δολοφονία του Αλντο Μόρο. Στις 16 Μαρτίου 1978 τρομοκράτες των Ερυθρών Ταξιαρχιών, μεταμφιεσμένοι σε σμηνίτες, επιτέθηκαν στο αυτοκίνητο όπου επέβαινε ο πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος και πρώην πρωθυπουργός, σκότωσαν τους σωματοφύλακές του και απήγαγαν τον ίδιο. Στις 9 Μαΐου, ύστερα από 55 ημέρες ομηρείας, ο Μόρο δολοφονήθηκε (τότε λέγαμε «εκτελέστηκε») με δέκα σφαίρες.  Σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες, ο δολοφόνος ήταν ο Πρόσπερο Γκαλινάρι (αρκετά χρόνια αργότερα, πάντως, ένας άλλος τρομοκράτης, ο Μάριο Μορέτι, ισχυρίστηκε σε συνέντευξή του στη Ροσάνα Ροσάντα ότι εκείνος τράβηξε τη σκανδάλη.)

Ιδρυτικό στέλεχος των Ερυθρών Ταξιαρχιών το 1970, ο Γκαλινάρι συνελήφθη για πρώτη φορά τέσσερα χρόνια αργότερα, δραπέτευσε, συνελήφθη και πάλι το 1979 και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Το 1988 δήλωσε ότι το επαναστατικό πείραμα έλαβε τέλος και το 1996 έγινε δεκτό το αίτημά του να εκτίσει την υπόλοιπη ποινή του στο σπίτι του, για λόγους υγείας. Κάθε πρωί μπορούσε να πηγαίνει στη δουλειά του. Δεν μετάνιωσε ποτέ για τη δράση του. Δεν διαχώρισε ποτέ τη θέση του από την τρομοκρατία. Δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη από κανέναν. Και φυσικά δεν συνεργάστηκε ποτέ με τους δικαστές. Τη Δευτέρα το βράδυ βρέθηκε νεκρός στο γκαράζ του σπιτιού του, πιθανότατα από έμφραγμα. Ηταν 62 ετών.  

Αλλά η ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Υπάρχει κι ένα υστερόγραφο, που δείχνει ότι δεν είναι μόνο η Ελλάδα που δεν έχει λύσει τους λογαριασμούς της με το παρελθόν. Λίγες ώρες αφού έγινε γνωστός ο θάνατός του, ο Γκαλινάρι είχε γίνει ένας ήρωας του Διαδικτύου. «Τιμή και δόξα», έγραψαν οι Προλετάριοι Κομμουνιστές. «Αναπαύσου εν ειρήνη, πολεμιστή», έγραψε ένας άλλος, ενώ ένας τρίτος ευχήθηκε να υψωθούν στην κηδεία χιλιάδες σφιγμένες γροθιές για να τον αποχαιρετήσουν. Κάποιος έκρινε σκόπιμο να δημοσιεύσει ένα ποίημα του Οσιπ Μάντελσταμ: τι τραγική ειρωνεία – σχολιάζει η Μπενεντέτα Τομπάτζι στη «Ρεπούμπλικα» – να χρησιμοποιείται ένα ποίημα κάποιου που φυλακίστηκε στα γκουλάγκ για να τιμηθεί η μνήμη ενός ανθρώπου που ονειρευόταν τη δικτατορία του προλεταριάτου…

Η ιταλίδα δημοσιογράφος θυμήθηκε αυτό που γράφει ο Γκι Ντεμπόρ στα «Σχόλια»: «Η κοινωνία του θεάματος, σε αντιδιαστολή με το αιώνιο παρόν, εξαφανίζει την ιστορική γνώση, και πρώτα όλες τις πληροφορίες και τα ψύχραιμα σχόλια που αφορούν το πιο πρόσφατο παρελθόν». Κάθε ομάδα καλλιεργεί τη δική της αλήθεια, κι εκείνη που έχει τη μεγαλύτερη δύναμη στα μέσα ενημέρωσης επιβάλλει τη δική της εκδοχή των γεγονότων. Το ίδιο έγινε με την υπόθεση Καθαρά Χέρια ή την πτώση της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι, το ίδιο γίνεται και τώρα, η μνήμη είναι επιλεκτική, η Ιστορία ιδεολογικοποιείται, ο τρόμος σχετικοποιείται, η κοινωνία φανατίζεται.