[Διαστάσεις] Το σάστισμα του ποιητή

Πριν από λίγο καιρό, δύο αμερικανοί ποιητές κάθονταν με μερικούς φοιτητές σε ένα καφέ της Νέας Υόρκης, έτρωγαν χούμους, έπιναν καφέ και συζητούσαν. Κάποια στιγμή, ο Ντέιβιντ Φέρι είπε: «Πριν από έξι εβδομάδες πέθανα». Ολες οι κουβέντες σταμάτησαν, τα πιρούνια έμειναν στον αέρα, οι συνδαιτυμόνες κοίταξαν έκπληκτοι τον 88χρονο ποιητή. Συγγνώμη, τι είπατε; «Ημουν νεκρός για μερικά λεπτά. Δεν θυμάμαι τίποτα, γιατί δεν ήμουν εκεί. Οπως βλέπετε λοιπόν, δεν μεταφέρω μηνύματα από την άλλη όχθη».

 Κι όμως, ο ποιητής που τιμήθηκε πρόσφατα με το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου για την τελευταία ποιητική του συλλογή, αλλά και για τις υπέροχες μεταφράσεις του Βιργίλιου, του Οράτιου και του Γκιλγκαμές, έχει ένα μήνυμα να μεταφέρει: το σάστισμά του. Αυτός είναι και ο τίτλος της ίδιας της συλλογής («Bewilderment»), από την οποία ο Νταν Κάιασον – ένας πολύ νεότερος ποιητής και φίλος του Φέρι, που ήταν παρών εκείνη την ημέρα στο καφέ – μεταφέρει στον Νιου Γιόρκερ το ποίημα «Νερό της λίμνης»:

«Η επιφάνεια του νερού είναι σαν τη σελίδα,/ όπου είναι γραμμένες φράσεις, ακόμη κι ολόκληρες προτάσεις./ Επειδή όμως φυσάει αεράκι, κι είναι οι τελευταίες ημέρες του χρόνου,/ κι επειδή το νερό αυτής της λίμνης,/ όπως το βλέπεις μια συγκεκριμένη ημέρα,/ νιώθεις να έρχεται από μια μακρινή αφετηρία, πέρα ή μέσα απ’ αυτήν,/ ή από κάπου αλλού, κάπου κοντά, μια πηγή, ένα ρυάκι,/ επειδή η αληθινή απαρχή της είναι κάπου αλλού,/ μοιάζει με μια ιδέα για ένα ποίημα που δεν έχει ακόμα γραφτεί/ κι ίσως να μη συμπληρωθεί ποτέ, γιατί/ η επιφάνεια της σελίδας είναι σαν το νερό μιας λίμνης,/ που καταπίνει αυτά που γράφονται στην επιφάνειά της,/ κι όλες οι λέξεις μου για τη λίμνη/ και για τις συγκινήσεις της ή τη γλυκιά της λήθη/ ή ακόμη για το ότι μοιάζει με μια απαρχή,/ όλες σβήνονται επειδή αλλάζει ο αέρας/ ή περνά απερίσκεπτα ένα σύννεφο».

Σαστισμένος είναι ο ποιητής τόσο απέναντι στη ζωή όσο κι απέναντι στον θάνατο:

«Οταν κοίταξα το πρόσωπό της λίγα λεπτά αφού είχε πεθάνει,/ ήταν ανέκφραστο σαν κάτι φυσικό,/ σαν μια λίμνη, για παράδειγμα, που την επιφάνειά της δεν μπορείς να τη διαβάσεις,/ και τις πηγές του νοήματός της δεν μπορείς πια να τις βρεις./ Το στόμα της ήταν ανοιχτό σαν να ήθελε κάτι να πει,/ ίσως όμως το ότι το λέω αυτό να είναι μια μορφή ομιλίας».

Η νεκρή είναι η γυναίκα του, η Αν Φέρι, που υπήρξε μια λαμπρή κριτικός λογοτεχνίας. Το ποίημα είναι γι’ αυτήν, για τη λίμνη που βλέπει από το παράθυρό του (τι τύχη, τι δώρο, τι ευλογία, να βλέπεις μια λίμνη από το παράθυρό σου!) και για τη σύνθεση των δύο, για τη γλώσσα, που η πραγματικότητα πάντα την ξεπερνά.