Ο Παπαδήμος στον λάκκο των ακροδεξιών λεόντων

Είναι ο Μάριο Μόντι της Ελλάδας ή ο Μόντι είναι ο Λουκάς Παπαδήμος της Ιταλίας; Ηταν πρωθυπουργός  απλώς για να πάρουμε τη δόση του δανείου που δεν έδινε η τρόικα όταν τα έκανε ρόιδο ο Παπανδρέου ή μια  ευκαιρία για την ελληνική πολιτική που χάθηκε;  Ενας «κρυόμπλαστος τραπεζίτης» τον όποιο απλώς  εμπιστεύονταν οι ξένοι για το  PSI ή μια ευτυχής περίοδος ορθολογικής  διακυβέρνησης που δεν αντέχαμε και γι’ αυτό δεν κράτησε; Υπήρξε  παρένθεση στον πολυτάραχο έτσι κι αλλιώς δημόσιο βίο ή ένα  πείραμα που θα επιστρέψει ως καθολική εφαρμογή; Τι ήταν τελικά ο Λουκάς Παπαδήμος ως πρωθυπουργός για την ελληνική πολιτική σκηνή;

Ενας άνθρωπος που τον ξέρει καλά και εν πολλοίς τον ανέδειξε, ο Κώστας Σημίτης, γράφει στο τελευταίο του βιβλίο: «Με την παρουσία του στην κυβέρνηση πέτυχε να ανακόψει την ελεύθερη πτώση της χώρας, που προκάλεσε η αμφισβήτηση των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της 26ης Οκτωβρίου 2011. Κατάφερε να συγκεκριμενοποιήσει αυτές τις αποφάσεις, να πραγματοποιήσει την αναδιάρθρωση του χρέους και να προωθήσει την εφαρμογή του προγράμματος προσαρμογής».

Κανείς δεν θα διαφωνήσει. Ούτε καν εκείνοι που καταλόγιζαν στον Λουκά Παπαδήμο ότι ως κεντρικός τραπεζίτης είχε μετατραπεί από  επόπτης των κυβερνητικών πεπραγμένων σε πρόθυμο υποστηρικτή των κυβερνήσεων Σημίτη, στις δημοσιονομικές ακροβασίες των οποίων έκανε τα στραβά μάτια προκειμένου να εξασφαλιστούν οι  προϋποθέσεις του Μάαστριχτ για τη συμμετοχή της χώρας στο  ευρώ.

Ο,τι κι αν πει κανείς για τον Λουκά Παπαδήμο, αυτό  που τον έβαλε στην κατηγορία των  ανθρώπων που προορίζονται να τους χαμογελάσει κάποια στιγμή η Ιστορία ήταν αποκλειστικά το χαμηλό αλλά περιεκτικό προφίλ του.  Απλώς γι’ αυτόν η στιγμή δεν ήταν η καλύτερη. Ανέλαβε την  πρωθυπουργία όταν η χώρα βρισκόταν στον αέρα, και γι’ αυτό την ανέλαβε.

Ωστόσο με μια  κυβέρνηση που δεν έφτιαξε ο  ίδιος – μόνο έναν υφυπουργό έβαλε – έκανε πολλούς να μετανιώσουν που  του έδωσαν  τόσο  μικρό προσδόκιμο  διακυβέρνησης: μόλις από τις 11 Νοεμβρίου 2011 μέχρι τις 19 Φεβρουαρίου 2012, με παράταση μερικών εβδομάδων.   

ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ. Με αυτή τη Βουλή ο Παπαδήμος έχει ένα μπλέξιμο που κανείς δεν περίμενε. Δύο από τα κόμματά της – ο Θεός να τα κάνει – θέλουν να καθίσει στο σκαμνί για τη… λίστα Λαγκάρντ! Οι αριθμοί και ο κανονισμός τούς επιτρέπουν να κάνουν παιχνίδι μέχρι την προσεχή Πέμπτη, όταν μία από τις κάλπες για  παραπομπή σε Προανακριτική Επιτροπή θα έχει το όνομά του. Είναι μια ενέργεια που δίνει χαρακτηριστικά φαρσοκωμωδίας στην  υπόθεση. Η ιδέα ανήκει στον Παν. Καμμένο και  την ακολούθησαν τα  πρωτοπαλίκαρα του Μιχαλολιάκου στα οποία έδωσε ρόλους το εκλογικό αποτέλεσμα του περσινού καλοκαιριού. Η απόπειρα  παραπομπής του Παπαδήμου δείχνει ότι στο σημερινό Κοινοβούλιο σταδιακά χάνεται η λογική και το μέτρο – όσο υπήρχε. Το  ενδεχόμενο να φέρει ως πρωθυπουργός  ποινικές ευθύνες για τη λίστα Λαγκάρντ ο Παπαδήμος μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί.

Στον δημόσιο βίο του ο Λουκάς Παπαδήμος απέφευγε πάντα τα σλάλομ και προτιμούσε να ανεβοκατεβαίνει  – κυρίως να ανεβαίνει – στις πίστες που δοκίμαζε τις δυνάμεις του με πιο ασφαλείς τρόπους.  Σε αυτούς περιλαμβάνονταν η άρνησή του να μετακινηθεί στην ενεργό πολιτική. Αν ήθελε να μετάσχει στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, είχε πολλές  ευκαιρίες να το κάνει.

«ΦΛΕΡΤ».Π.χ., πολλοί δεν ξέρουν ότι υπήρξε το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου του Γιώργου Παπανδρέου. Κατά καιρούς, του πρότεινε όλα τα αξιώματα: επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, του ευρωψηφοδελτίου, το υπουργείο Οικονομικών, θέση αντιπροέδρου της κυβέρνησης. Από όλα αυτά δέχθηκε μόνο τη θέση του  οικονομικού  συμβούλου του, αμισθί .  

 Πάντως, στη μεγάλη στιγμή του Παπαδήμου, στις αρχές  Νοεμβρίου του 2011, ο  Παπανδρέου τον ξέχασε. Δεν ήταν αυτός που τον πρότεινε – και πολύ περισσότερο τον επέβαλε –  ως πρωθυπουργό  όταν η κυβέρνησή του έπεσε με τον πιο παράδοξο τρόπο που έπεσε ποτέ κυβέρνηση, καθώς δεν είχε χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή.  Αλλά μικρή σημασία έχει ποιος τον ήθελε και ποιος όχι. Εκεί που είχαν φτάσει τα πράγματα η πρόσκληση στον πρώην αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν αναπόφευκτη.

Ετσι, κατά ένα ιδιότυπο παιχνίδι της μοίρας, ο άνθρωπος που την Πρωτοχρονιά του 2002 σε μια τελετή στο ισόγειο της ΤτΕ παρέδωσε στον τότε πρωθυπουργό το πρώτο ελληνικό ευρώ, μια δεκαετία αργότερα κλήθηκε να εξασφαλίσει  στην ελληνική οικονομία το δικαίωμα να συνεχίσει τη χρήση του. Και η αλήθεια είναι ότι ως επικεφαλής της τρικομματικής κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ – ΝΔ – ΛΑΟΣ  έφερε σε πέρας την αποστολή του και το καράβι ξαναμπήκε στη ρότα του.   

ΣΕΝΑΡΙΑ. Ωστόσο, ενώ προοριζόταν για «πρωθυπουργός μιας εργασίας», στην πορεία κάποια πράγματα άλλαξαν. Πολλοί έχουν πει  ότι  άξιζε κάτι περισσότερο από  μια σύντομη πρωθυπουργία που διακόπηκε ενώ είχε προϋποθέσεις να συνεχιστεί. Και επειδή  πολλοί το πιστεύουν ακόμη, τα σενάρια που τον φέρνουν ως  παράκλητο για διεργασίες που θα απολήξουν σε νέο πολιτικό σχήμα  έρχονται και παρέρχονται. Λέγεται ότι χρειάζονται τα  δάκτυλα και των δύο χεριών για να μετρηθούν τα πρώην μεγαλοστελέχη του ΠΑΣΟΚ που τον προτρέπουν «να βγει μπροστά και θα τον ακολουθήσουν». Ωστόσο ο ίδιος δεν έδειξε ώς τώρα ότι σχεδιάζει να διεκδικήσει και με την κάλπη ό,τι είχε πάρει με ανάθεση. Οτι το όνομά του έρχεται στη δημοσιότητα, έστω και επειδή τον έβαλαν στο σημάδι οι ακροδεξιοί της Βουλής, μπορεί να έχει ενδιαφέρουσες επιπτώσεις στις πολιτικές εξελίξεις.

Προς το παρόν, η μόνη δημόσια παρουσία του στον ορίζοντα αναμένεται την προσεχή Δευτέρα όταν θα βραβευθεί από το ΙΟΒΕ. Τρεις ημέρες πριν από την ψηφοφορία στη Βουλή, η εκδήλωση αυτή αποκτά πλέον διαφορετικό ενδιαφέρον. 

«Να βγει μπροστά»
Πολλοί έχουν πει ότι άξιζε κάτι περισσότερο από μια σύντομη πρωθυπουργία που διακόπηκε, ενώ είχε προϋποθέσεις να συνεχιστεί. Λέγεται ότι χρειάζονται τα δάκτυλα και των δύο χεριών για να μετρηθούν τα πρώην μεγαλοστελέχη του ΠΑΣΟΚ που τον προτρέπουν «να βγει μπροστά και θα τον ακολουθήσουν».