Η Λερναία Υδρα της λίστας

Δύο χρόνια μετά την άφιξη της πρώτης λίστας Λαγκάρντ παραμένουν ακόμη αρκετές γκρίζες ζώνες στην υπόθεση. Σε όλη τη διαδρομή της λίστας έως σήμερα διαρκώς προκύπτουν νέα ερωτηματικά, τόσο για τον τρόπο διαχείρισής της από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα όσο και για τις συνθήκες υπό τις οποίες έγινε η διαγραφή των τριών ηλεκτρονικών αρχείων.

Φως σε 11 σκιές καλείται πλέον να ρίξει ο κοινοβουλευτικός και εισαγγελικός έλεγχος. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην υπόθεση έχει ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου, ως ο πρώτος επίσημος παραλήπτης της λίστας. Εκτός όμως από τις δικές του ενδεχόμενες πολιτικές και ποινικές ευθύνες, ο κατάλογος των ανεξιχνίαστων σημείων οδηγεί σε ένα γαϊτανάκι εμπλοκής και μη πολιτικών προσώπων, που τους τελευταίους μήνες βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών της Δικαιοσύνης. Θέμα ημερών είναι και η ψήφιση για σύσταση προκαταρκτικής επιτροπής της Βουλής, η απόφαση της οποίας μπορεί να ανοίξει και τον δρόμο παραπομπής στο Ειδικό Δικαστήριο του πρώην υπουργού αλλά και των λοιπών προσώπων που θα θεωρηθούν συμμέτοχοι σε αξιόποινες πράξεις.

Εντεκα γκρίζες ζώνες
Η μυστική άφιξη το 2010
Στο τέλος του 2010 φτάνει στα χέρια του πρώην υπουργού Οικονομικών Γιώργου Παπακωνσταντίνου το πρωτότυπο CD της λίστας Λαγκάρντ με διπλωματικό σάκο, έπειτα από συνεννόηση που είχε προηγηθεί με τη σημερινή πρόεδρο του ΔΝΤ και τότε υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας. Ωστόσο ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι η ηγεσία του υπουργείου δεν προχώρησε, όπως είναι η πάγια τακτική, στην τήρηση της διαδικασίας πρωτοκόλλησης και επίσημης παραλαβής του ηλεκτρονικού αρχείου. Διαδικασία που θα έδινε απαντήσεις για τα πρόσωπα από τα χέρια των οποίων πέρασε η λίστα.

Το χαρτάκι με τα 10 ονόματα
Στον τότε επικεφαλής του ΣΔΟΕ Γιάννη Καπελέρη φτάνει απευθείας από τον κ. Παπακωνσταντίνου, αντί ολόκληρης της επίμαχης λίστας, ένα χαρτάκι με 10 ονόματα μεγαλοκαταθετών, με εντολή να ελέγξει το φορολογικό τους προφίλ. Εκείνος πράγματι διαπιστώνει ότι δεν συμπίπτουν οι φορολογικές δηλώσεις με τις καταθέσεις των συγκεκριμένων δικαιούχων των λογαριασμών. Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ο κ. Παπακωνσταντίνου όχι μόνον δεν παρέδωσε ολόκληρο τον ηλεκτρονικό δίσκο στις αρμόδιες αρχές, αλλά ούτε καν έδωσε εντολή για περαιτέρω έλεγχο των μεγαλοκαταθετών, παρά τα ευρήματα του κ. Καπελέρη.

Η αδράνεια του ΣΔΟΕ
Μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης όλοι λένε ότι σε οποιοδήποτε στάδιο το ΣΔΟΕ θα μπορούσε αυτεπαγγέλτως να παρέμβει, ελέγχοντας το περιεχόμενο της λίστας έστω και ατύπως. Αυτό συνέβη και σε άλλες χώρες, οι οποίες αξιοποίησαν αντίστοιχα αντίγραφα καταθέσεων στην HSBC, φέρνοντας χρήματα στα ταμεία τους, αλλά έχει γίνει στο παρελθόν και στην Ελλάδα στη βάση ανώνυμων καταγγελιών. Παρά τους ισχυρισμούς ορισμένων δικαστικών πηγών ότι επρόκειτο για μη νόμιμο υλικό, εντούτοις το ίδιο αρχείο αποτελεί σήμερα αντικείμενο διερεύνησης. Ο ρόλος του ΣΔΟΕ προκαλεί ερωτήματα και ως προς το γεγονός πως δεν τηρήθηκε αντίγραφο του USB στην υπηρεσία για τυχόν μελλοντική χρήση των αρχείων. Για το θέμα αυτό υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις και αιχμή του δόρατος όλων αποτελεί και σε αυτή η νομιμότητα κτήσης της λίστας.

Το χαμένο CD
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών καταθέτοντας στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής έχει υποστηρίξει ότι το αυθεντικό CD δόθηκε για φύλαξη στο γραφείο του. «Δεν ξέρω πού είναι. Δυστυχώς, δεν ξέρω πού είναι σήμερα», ανέφερε στην κατάθεσή του δημιουργώντας εύλογες απορίες για το πρόσωπο που παρέλαβε το ηλεκτρονικό αρχείο, ενώ εντύπωση προκάλεσε η ομολογημένη άγνοια του πρώην υπουργού για ένα τόσο σοβαρό θέμα και η ολιγωρία του στη διαφύλαξη κρίσιμων στοιχείων, τα οποία αρχικώς ο ίδιος είχε ζητήσει να φθάσουν στη χώρα. Σύμφωνα με δικαστικές πηγές, σε περίπτωση που κανένα από τα στελέχη του γραφείου του δεν διαπιστωθεί ότι παρέλαβε το επίμαχο αρχείο, τότε οι υποψίες μοιραία στρέφονται κατά του κ. Παπακωνσταντίνου.

Η «μετάλλαξη» σε στικάκι
Αποχωρώντας από τη θέση του υπουργού, μετά τον ανασχηματισμό του Ιουνίου 2011, ο κ. Παπακωνσταντίνου παρέδωσε αντί του CD, ένα στικάκι USB στον τότε επικεφαλής του ΣΔΟΕ Γιάννη Διώτη. Αυτές τις μέρες η έρευνα των οικονομικών εισαγγελέων κινείται στον χώρο των συνεργατών τού πρώην υπουργού, προκειμένου να εντοπιστεί το πρόσωπο που πραγματοποίησε τη μετεγγραφή του πρωτότυπου αρχείου χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο ο ίδιος ο κ. Παπακωνσταντίνου να είχε τελικώς προχωρήσει στη διαδικασία αυτή.

Η αλλαγή σκυτάλης
Ο διάδοχος του κ. Παπακωνσταντίνου στη θέση του υπουργού Οικονομικών και σημερινός πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος μαθαίνει για την ύπαρξη της λίστας από τον τότε επικεφαλής του ΣΔΟΕ Γιάννη Διώτη, ο οποίος δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, του ανακοινώνει πως πρόκειται για παράνομο αποδεικτικό υλικό και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αξιοποιηθεί. Το ερώτημα γιατί ο κ. Παπακωνσταντίνου κατά την παράδοση του υπουργείου δεν ενημέρωσε τον κ. Βενιζέλου για τη λίστα Λαγκάρντ μένει να απαντηθεί από τον ίδιο τον πρώην υπουργό.

Τα ηλεκτρονικά αποτυπώματα
Καθοριστικά σημεία για την έρευνα των εισαγγελέων είναι ο χρόνος και το μέσο με το οποίο έγινε η μετεγγραφή της λίστας αλλά και τα ηλεκτρονικά ίχνη της διαγραφής των τριών αρχείων. Οπως επισημαίνεται, με τη συνδρομή εξειδικευμένων αξιωματικών της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος μπορεί να πέσει φως στη διαδρομή των αρχείων και να εντοπιστεί ακόμη και ο υπολογιστής ο οποίος χρησιμοποιήθηκε από τον άγνωστο μέχρι σήμερα δράστη.

Φοροδιαφυγή και ξέπλυμα
Υπόνοιες για φοροδιαφυγή και ξέπλυμα μαύρου χρήματος δημιουργεί στους οικονομικούς εισαγγελείς η διαγραφή των ηλεκτρονικών αρχείων που περιείχαν λογαριασμούς με δικαιούχους συγγενικά πρόσωπα του Γιώργου Παπακωνσταντίνου. Για τον λόγο αυτό οι δικαιούχοι (στον έναν λογαριασμό οι Ελένη Παπακωνσταντίνου και Συμεών Συκιαρίδης και στον δεύτερο ο Ανδρέας Ρωσσώνης, σύζυγος της Μαρίνας Παπακωνσταντίνου) καλούνται ως ύποπτοι προκειμένου να δώσουν εξηγήσεις, πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο επίσημος φορολογικός έλεγχος.

Δεσμοί αίματος
Μία από τις γκρίζες ζώνες στη διαχείριση της λίστας Λαγκάρντ είναι και ο ρόλος των εξαδέλφων του Γ. Παπακωνσταντίνου. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς υπάρχουν υποψίες ότι πίσω από την αλλοίωση του ηλεκτρονικού αρχείου μπορεί να κρύβονται οι ίδιες και οι σύζυγοί τους. Με αυτό το σκεπτικό, εξάλλου, θα κληθούν να καταθέσουν ως ηθικοί αυτουργοί τόσο για την περίπτωση της απώλειας του πρωτότυπου CD όσο και για τη διαγραφή των τριών αρχείων με τους λογαριασμούς τους. Η ολοκλήρωση της έρευνας θα δείξει κατά πόσον οι δεσμοί αίματος «μίλησαν», όπως έλεγαν οι εισαγγελείς.

Ο λογαριασμός της μιας ημέρας
Από την πρώτη στιγμή που διαπιστώθηκε η ύπαρξη λογαριασμού του Ανδρέα Ρωσσώνη, δικαστές θεώρησαν ύποπτο το γεγονός ότι ο επίμαχος λογαριασμός άνοιξε και έκλεισε μέσα σε ένα 24ωρο. Δεν αποκλείεται μάλιστα η «ζωή» του λογαριασμού να περιορίζεται σε ακόμη μικρότερη χρονική διάρκεια. Τραπεζικοί κύκλοι αναφέρουν ότι η πρακτική αυτή ακολουθείται όταν κάποιος αναμένει την κατάθεση εμβάσματος, οπότε και ανοίγει στο όνομά του έναν λογαριασμό. Με την παραλαβή των χρημάτων και την αυτόματη μεταφορά τους αλλού, κλείνει τον λογαριασμό ώστε να χαθούν τα ίχνη.

Οι μπίζνες των συγγενών
Με το όνομα «Οτο Μελάρα» ήταν γνωστός στον χώρο των εξοπλιστικών συστημάτων ο Ανδρέας Ρωσσώνης, ο οποίος τα τελευταία χρόνια ήταν από τους βασικούς προμηθευτές του Πολεμικού Ναυτικού εκπροσωπώντας νομίμως ιταλικές εταιρείες. Ωστόσο οι δικαστικές Αρχές αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να διερευνήσουν τις επίμαχες συμβάσεις και τη νομιμότητα των ποσών που διακινήθηκαν. Η διασταύρωση θα γίνει δεδομένου ότι, εκτός από τη λίστα Λαγκάρντ, στο στόχαστρο των εισαγγελέων βρίσκονται ήδη πολλές υποθέσεις σχετικές με την προμήθεια εξοπλιστικών προγραμμάτων.