Στις αύλακες κρυβόταν το μυστικό ενός σχετικά μικρού αλλά υπέροχου μυαλού

Τι υπήρχε κάτω από την ιδιαίτερη κόμη του εξαιρετικού γερμανοεβραίου φυσικού; Τι υπήρχε μέσα στο κεφάλι του Αλμπερτ Αϊνστάιν; Στον εγκέφαλο του θεμελιωτή της θεωρίας της σχετικότητας, ο οποίος γλίτωσε την αποτέφρωση σε αντίθεση με το υπόλοιπο σώμα του, νευροεπιστήμονες από ολόκληρο τον κόσμο για περισσότερα από εξήντα χρόνια αναζητούν το μυστικό της διάνοιας. Με την ελπίδα ότι το όργανο της σκέψης ενός από τους πιο ευφυείς ανθρώπους που υπήρξαν ποτέ θα αποκαλύψει τα μυστικά του, οι ειδικοί το αφαίρεσαν, το φωτογράφισαν, το τοποθέτησαν σε δοχεία με φορμόλη, το τεμάχισαν σε 240 τμήματα. Στη συνέχεια κατατεμαχίστηκαν σε περίπου δύο χιλιάδες λεπτότατες φέτες που αρχικά κατέληξαν σε επιστήμονες σε είκοσι διαφορετικές χώρες του κόσμου ενώ σήμερα οι περισσότερες από αυτές έχουν χαθεί.

Φαίνεται όμως πως κάποιες από τις εναπομείνασες φωτογραφίες του εγκεφάλου του Αϊνστάιν ήταν αρκετές για να προσδιοριστούν τα μυστικά της ευφυΐας του, έστω και δεκαετίες έπειτα από τον θάνατό του. Τα ανακάλυψε η Ντιν Φαλκ, ανθρωπολόγος από το Πανεπιστήμιο της Φλόριδας, η οποία βρήκε 14 φωτογραφίες ολόκληρου του εγκεφάλου του Αϊνστάιν που τραβήχτηκαν την ημέρα του θανάτου του λαμπρού φυσικού, στις 18 Απριλίου 1955. Από εκείνες τις κιτρινισμένες από τον χρόνο φωτογραφίες που έβγαλε στο νεκροτομείο του νοσοκομείου του Πρίνστον ο παθολόγος Τόμας Χάρβεϊ (ο οποίος προέβη στην αφαίρεση του εγκεφάλου του Αϊνστάιν δίχως τη σχετική άδεια), η αμερικανίδα ανθρωπολόγος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το μυστικό του Αϊνστάιν έγκειτο «στην πολυπλοκότητα της διάταξης των συνελίξεων (πτυχών) μερικών περιοχών του προμετωπιαίου λοβού, του οπτικού φλοιού και των βρεγματικών λοβών του εγκεφάλου του».

Τα αποτελέσματα της έρευνας της Φαλκ δημοσιεύτηκαν στην νευρολογική επιθεώρηση «Brain» ενώ, με λόγια απλούστερα, τα μυστικό του εγκεφάλου του Αϊνστάιν υπήρξε το εξής: ο εγκεφαλικός φλοιός , η πιο εξελιγμένη περιοχή του ανθρώπινου εγκεφάλου, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη λειτουργία της αφηρημένης σκέψης. Οσο περισσότερες είναι οι συνελίξεις και οι αύλακες του τόσο μεγαλύτερη είναι η έκταση αυτής της λεπτής επιφάνειας του εγκεφάλου η οποία αποτελείται από μόλις έξι στρώματα νευρώνων. Οσο πιο εκτεταμένος είναι ο εγκεφαλικός φλοιός τόσο πιο ευφυής είναι ο άνθρωπος, είναι το συμπέρασμα της Φαλκ. Ηδη από το 1999, μία νευροεπιστήμονας από το Πανεπιστήμιο ΜακΓκίλ είχε επισημάνει, μελετώντας φωτογραφίες του εγκεφάλου του Αϊνστάιν, ότι «είναι αναπάντεχα παχουλός».

Ο «ΣΟΥΠΕΡ» ΛΕΝΙΝ. Στον εγκεφαλικό φλοιό εστίασαν και άλλοι επιστήμονες οι οποίοι προσπάθησαν να αποκαλύψουν τα μυστικά του εγκεφάλου ανθρώπων οι οποίοι, ο καθένας με τον τρόπο του, επηρέασαν τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Μελετώντας τον τεμαχισμένο σε περισσότερες από δύο χιλιάδες φέτες εγκέφαλο του Λένιν, επιστήμονες από το Ινστιτούτο Εγκεφαλικών Ερευνών της Μόσχας ισχυρίζονταν πως ο πατέρας της Οκτωβριανής Επανάστασης ήταν ίσως ο μοναδικός άνθρωπος στον κόσμο ο εγκεφαλικός φλοιός του οποίου είχε επτά αντί για  έξι στρώματα νευρώνων. Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, ανήκει περισσότερο στη σφαίρα της προπαγάνδας παρά στα δεδομένα της επιστήμης.

Ομως ενστάσεις επιστημονικής φύσης έχουν πολλοί από τους συνεργάτες της Φαλκ. Οι περισσότεροι εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί αναφορικά με την ορθότητα των όσων ισχυρίζεται, υπογραμμίζοντας πως ο εγκέφαλος είναι ένα από τα πιο μεταβλητά όργανα του ανθρώπινου οργανισμού και πως η ευφυΐα δεν καθορίζεται από την διάταξη των νευρώνων του κεφαλικού φλοιούού. Πάντως, όποιος επιθυμεί, ειδικός ή μη, να μελετήσει ή έστω να παρατηρήσει τον εγκέφαλο του Αϊνστάιν πλέον έχει τη δυνατότητα να το κάνει καθώς τα υπάρχοντα τμήματα του εγκεφάλου του διάσημου φυσικού ψηφιοποιήθηκαν και μετατράπηκαν σε δεδομένα μιας εφαρμογής για τα ipad.