Η γη ανταμείβει το μεράκι και τις έξυπνες ιδέες!

41 ετών, αγρότης – γεωπόνος, Αχαρνές Αττικής

Πρότυπο υδροπονικό σύστημα καλλιέργειας

Συνεχίζει με τους γονείς και τα δύο αδέλφια του, ως τρίτη γενιά πια, την οικογενειακή παράδοση, που κρατά από το 1920 στην παραγωγή και εμπορία ανθοκηπευτικών. Ο Κωνσταντίνος Λουκίσας, σε περίπου 150 στρέμματα γης σε Αχαρνές Αττικής και Μουρίκι Θήβας, εφαρμόζει στα Αγροκτήματα Λουκίσα νέες τεχνολογίες με έμφαση στη διαρκή έρευνα και ανάπτυξή τους. «Η αγάπη μου για τη φύση αλλά και η εμμονή μου για τη σύγχρονη, καινοτόμο, πράσινη γεωργική ανάπτυξη με ωθούν σε συστηματική παγκόσμια αναζήτηση τεχνολογικά ανώτερων συστημάτων καλλιέργειας, σε τεχνολογίες εναρμονισμένες με το περιβάλλον. Πανευρωπαϊκά, από το 2003 είμαι ο πρώτος που εφαρμόζει το πρότυπο υδροπονικό σύστημα επίπλευσης κλειστού τύπου για την καλλιέργεια περισσότερων από 26 ειδών φυλλωδών λαχανικών και αρωματικών φυτών, τύπος που αποτέλεσε έρευνα και της NASA», λέει. Μέσω αυτής της τεχνολογικής «επανάστασης» με ίδια μέσα χωρίς επιδοτήσεις, έπειτα από τρία χρόνια σκληρής επιστημονικής και χειρωνακτικής εργασίας κατάφερε να προσαρμόσει στα ελληνικά δεδομένα αυτή τη μέθοδο. Κατά την παραγωγική διαδικασία έχει μέσο κόστος εγκατάστασης και χαμηλό κόστος λειτουργίας. Οι περισσότερες διαδικασίες (σπορά, μεταφύτευση, συγκομιδή) είναι αυτοματοποιημένες, ενώ έχει τη δυνατότητα φύτευσης σε μεγάλη πυκνότητα, άρα και καλύτερης εκμετάλλευσης της καλλιεργούμενης επιφάνειας. Το σημαντικότερο, δεν επιβαρύνει με κανένα τρόπο το περιβάλλον, αφού στο θερμοκήπιο και στα υπαίθρια κτήματά του έχει μηδενικά υπολείμματα. «Τροποποιώντας τα αμερικανικά πρότυπα, εισήγαγα πρώτος στην ευρωπαϊκή αγορά την έννοια του ζωντανού μαρουλιού. Δεν είναι τυχαίο ότι και οι Ολλανδοί, που συχνά επισκέπτονταν τη μονάδα μου, υιοθέτησαν το 2011 την τεχνολογία αυτή. Λόγω της μικρής κλίμακας της επιχείρησης, πάντως, τα προϊόντα μου, που φτάνουν σε Αμερική και Ρωσία, δεν εξάγονται στον βαθμό που οι Ολλανδοί πετυχαίνουν σε Αγγλία και Γερμανία», συμπληρώνει.

Πάγκαλος Καζάκης

38 ετών, αμπελουργός, Νέα Γωνιά Χαλκιδικής

Παραδοσιακά και αμόλυντα από χημικά σκευάσματα

Βγάζει στο εμπόριο όλα όσα μπορούν να παραχθούν από το αμπέλι, αλλά όχι και κρασί. Εκπαιδευμένος στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης, κάτοχος Bachelor στη Γεωργία από το Πανεπιστήμιο του Essex, ο Πάγκαλος Καζάκης καλλιεργεί μαζί με την οικογένειά του 150 στρέμματα βιολογικών αμπελώνων. Το συγκρότημα των παραγωγικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων του, ο Αμπελουργικός Οίκος Καζάκη, προσφέρει πιστοποιημένα και συσκευασμένα αμπελόφυλλα, αμπελοκορφές και τσαμπιά τουρσί, κομπόστες, μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, χυμό σταφυλιού και άλλων φρούτων, πετιμέζι, ρετσέλι (γλυκό) κολοκυθιού και σύκο με πετιμέζι, ξίδι μούστου παλαιωμένο σε δρύινα βαρέλια, σταφίδα, καπνιστή μελιτζάνα, παραδοσιακές πίτες, σάλτσες, ντολμαδάκια και άλλα προϊόντα, όλα με το brand Μαριάννας, τα οποία εξάγονται σε Β. Ευρώπη, Β. Αμερική, Μ. Ανατολή και Ιαπωνία. Η επιχείρηση ελέγχεται για τη βιολογική καλλιέργεια των χωραφιών της και την επεξεργασία των προϊόντων της. Εχει βραβευτεί για τη συμβολή της στην προστασία του περιβάλλοντος καθώς προχωρά σε ανακύκλωση υλικών συσκευασίας, χουμοποίηση των φυτικών υπολειμμάτων και επεξεργασία νερού. «Εκμεταλλευόμαστε όλα όσα μας δίνει η γη μας και δημιουργούμε προϊόντα γευστικά, παραδοσιακά, κυρίως αμόλυντα από χημικά σκευάσματα. Ακολουθούμε τον γενικό κανόνα της φύσης, ότι δηλαδή τίποτα δεν πηγαίνει χαμένο, και αφουγκραζόμαστε τις επιθυμίες των πελατών μας – το υπέρτατο κριτήριο για μια επιτυχημένη επιχείρηση. Βάλτε και τις παραδοσιακές συνταγές της πολίτισσας γιαγιάς μου, προσθέστε και τις σύγχρονες μεθόδους που διδάχθηκα, μαζί με μπόλικη δουλειά και μεράκι, και έχετε τη συνταγή!», λέει ο Πάγκαλος Καζάκης.

Αποστόλης Κούρτης

39 ετών, αμπελουργός – οινοπαραγωγός, Ράχη Πιερίας

Από την παραγωγή στην κατανάλωση χωρίς μεσάζοντες

Αφησε το 1997 την καλλιέργεια του καπνού για να ασχοληθεί με τα αμπέλια. Στην πορεία, ο Αποστόλης Κούρτης διαπίστωσε πως βήμα βήμα ήταν εφικτό να προχωρήσει και σε επόμενα στάδια. «Ενώ είμαστε μια τυπική επιχείρηση μικρής κλίμακας, καταφέραμε τελικά να καθετοποιήσουμε όλη την παραγωγή μας. Στην προσπάθειά μας, δηλαδή, να απεξαρτηθούμε από μεσάζοντες και πρακτικές του παρελθόντος, φέρνουμε πια εμείς εις πέρας όλες τις διαδικασίες. Οχι μόνο τη φύτευση και καλλιέργεια των αμπελιών αλλά και την οινοποίηση και εμφιάλωση, πλέον και τη διάθεση και προώθηση των προϊόντων μας, ακόμη και την προσφορά τους σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο γευσιγνωσίας», λέει.

Από 60 στρέμματα αμπελώνων βιολογικής καλλιέργειας παράγει σε 15.000 φιάλες (2012) στο Κτήμα Κούρτη-Οινόβιον δύο λευκά κρασιά (Chardonnay και Trebbiano 2010), τρία φρέσκα κόκκινα (Syrah, Merlot, Cabernet Sauvignon) και ισάριθμα κόκκινα παλαιωμένα (Syrah 2008, Merlot 2008 και Cabernet Sauvignon 2008), τα οποία διακινεί πανελλαδικά. «Αποδείχθηκε ότι πράγματι αποδίδει, αξίζει, αυτή η κίνησή μας. Ειδικά τώρα που είμαστε σε περίοδο κρίσης, με την καθετοποίηση αυτή μειώνεται το κόστος παραγωγής. Από την άλλη, η στροφή μας στη βιολογική καλλιέργεια και μάλιστα πιστοποιημένη, προφανώς προσφέρει το πλεονέκτημα της παραγωγής υψηλής ποιότητας προϊόντων», υποστηρίζει.

31 ετών, βιοκαλλιεργητής, Κροκεές Λακωνίας

Το πρώτο στην Ευρώπη  βιολογικό ελαιόλαδο

Πριν από δύο δεκαετίες η οικογένειά του επέλεξε να εγκατασταθεί στη Λακωνία. Να επενδύσει εκεί στη γη όπου καλλιεργεί έκτοτε σε 120 στρέμματα τα ελαιόδεντρά της, με σεβασμό προς το περιβάλλον, σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας και τα μυστικά των αρχαίων προγόνων. Επειτα από πολυετή ενασχόληση ο Μαΐστρος Καραμπάσης, τεχνολόγος γεωπόνος, συνεργάστηκε πρόσφατα με τον επίκουρο καθηγητή στο Φαρμακευτικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Προκόπη Μαγιάτη, ώστε να αναδείξει την αξία του προϊόντος του. «Υστερα από έρευνα στα εργαστήρια, επιβεβαίωσε ότι η ημερήσια κατανάλωση 20 γραμμαρίων από το ελαιόλαδό μας συμβάλλει στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες. Αποτέλεσμα της καινοτομίας αυτής είναι η φετινή παρουσίαση του πρώτου στην ευρωπαϊκή αγορά Εξαιρετικά Παρθένου Βιολογικού Ελαιολάδου Ανωτέρας Ποιότητος Φυσικά Πλούσιου σε Πολυφαινόλες, που έχει ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία. Εμφανίζει και εξαιρετικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, απόλυτα ισορροπημένη γεύση», αναφέρει.

Και στα βιολογικά λαχανικά, φρούτα και αρωματικά βότανα που παράγει σε 10 στρέμματα και διακινεί στις αγορές βιοκαλλιεργητών στην Αττική (και σε επιλεγμένα καταστήματα βιολογικών προϊόντων σε Αθήνα, Γύθειο, Λάρισα ή διαδικτυακά καταστήματα), συνδυάζει τις παραδοσιακές μεθόδους καλλιέργειας με απολύτως σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα. «Η παραγωγή τέτοιων προϊόντων ανώτερης ποιότητας μας δίνει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά. Εχουμε κερδίσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Εχουμε πλέον σταθερό και διαρκώς αυξανόμενο δίκτυο πελατών, που αναζητούν την καθημερινή υγιεινή διατροφή», συμπληρώνει.

39 ετών, αγρότης, Ακραίφνιο Βοιωτίας

Πλαστικά δίχτυα προστατεύουν τις καλλιέργειες

Στα κτήματά του, ο Βασίλης Κόλλιας ακολουθεί πιστά από το 1994 την τεχνική που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε Ινδία, Ισραήλ και Ισπανία: τα δικτυοκήπια, με αρχικό κόστος απόκτησης εξοπλισμού 4.500-9.000 ευρώ ανά στρέμμα. «Καλύπτω τις φυτείες των κηπευτικών μου με πλαστικά δίχτυα σε ακτίνα έως και 18 στρεμμάτων. Ετσι προστατεύονται οι καλλιέργειες από τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και από έντομα που δεν μπορούν να περάσουν από τις οπές του διχτυού, οπότε μηδενίζουμε και το κόστος εντομοκτονίας, ενώ πιο εύκολα μπορούμε να πιστοποιήσουμε το προϊόν μας ως ολοκληρωμένης διαχείρισης ή βιολογικό. Η σκίαση, πάλι, που μας παρέχουν τα δίχτυα αυτά αποτρέπει και τα εγκαύματα στους καρπούς, άρα αυξάνεται το συγκομιζόμενο προϊόν μας, απαιτεί δε μόλις το ένα τέταρτο του νερού άρδευσης, συγκριτικά με μια ανάλογη υπαίθρια καλλιέργεια», λέει ο παραγωγός.

Επιλέγοντας και το κατάλληλο ανά καλλιέργεια χρώμα διχτυού, βελτιώνει και το παραγόμενο τελικό προϊόν. «Χρησιμοποιούμε, π.χ., λευκό και μαύρο χρώμα για την ντομάτα, κόκκινο και πράσινο για την πιπεριά και το μαρούλι, μπλε για τη μελιτζάνα κ.λπ., οπότε με βάση το μήκος κύματος του φωτός που πέφτει σε κάθε φυτό αυτό αντιδρά και μεγαλώνει ανάλογα», συνεχίζει.

Από το 2010, ο κ. Κόλλιας είναι πλέον σε θέση και να προγραμματίζει ανάλογα με την εποχή τη συγκεκριμένη ποσότητα που παράγει. Διαχειρίζεται τα φυτά με τεχνικές και θρεπτικά στοιχεία που του αποφέρουν μεγαλύτερο αριθμό καρπών στο επιθυμητό βάρος, σε περιορισμένο χρόνο. «Με τη μέθοδο που εφαρμόζω μια ντομάτα, αντί να παράγει 2-3 καρπούς 250-300 γραμμαρίων ανά εβδομάδα, δίνει 8-12 καρπούς 300-380 γραμμαρίων σε μία εβδομάδα ανά 15-20 ημέρες. Μπορώ λοιπόν να επιλέξω, βάσει εμπειρίας και στατιστικών δεδομένων, σε ποιες περιόδους θα έχω μεγάλη ποσότητα προϊόντος και σε ποιες μικρή ή μηδενική. Οταν λοιπόν η αγορά έχει ανάγκη ένα προϊόν, εγώ μπορώ να πουλήσω περισσότερο».

40 ετών, χοιροτρόφος, Αρχαία Επίδαυρος

Καλύτερη ποιότητα με αυτοματοποίηση της παραγωγής

Θέλησε να μειώσει το κόστος παραγωγής χωρίς να κάνει έκπτωση στην ποιότητα του χοιρινού κρέατος που παράγει. Στη σύγχρονη εποχή, η λύση ήταν οι καινοτομίες στις οποίες προχώρησε στη χοιροτροφική μονάδα του, δυναμικότητας 200 χοιρομητέρων. Αποτελούν, όπως λέει, την υπέρβαση προκειμένου μια επιχείρηση να επιβιώσει και εν μέσω κρίσης αλλά και να εξελιχθεί. Προς την κατεύθυνση αυτή, ο Δημήτρης Γεώργας δημιούργησε αρχικά παρασκευαστήριο ζωοτροφών. «Με το κατάλληλο λογισμικό, αυτοματοποιήσαμε τη διαδικασία παραγωγής και παράλληλα μειώσαμε τον κίνδυνο σφάλματος, πετυχαίνοντας την παραγωγή ασφαλέστερου κρέατος που το διαθέτουμε σε επώνυμες αγορές της περιοχής μας. Κατά δεύτερο λόγο, με τη λειτουργία αυτοματοποιημένου συστήματος διανομής της τροφής – με τηλεχειρισμό από το κινητό τηλέφωνο – εξασφαλίσαμε την καλύτερη αξιοποίησή της, με αποτέλεσμα ανώτερο ποιοτικά προϊόν και ταυτόχρονη μείωση της καταναλισκόμενης ποσότητας κατά 10% (περίπου 170 τόνοι λιγότεροι ετησίως). Και, τέλος, εξελίσσοντας τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού της μονάδας μας, αποκομίζουμε 200 κυβικά βιοαερίου ημερησίως από την αξιοποίηση των λυμάτων της. Καλύπτουμε, έτσι, τις ενεργειακές ανάγκες σε όλες τις εγκαταστάσεις μας, προστατεύουμε όσο μπορούμε και το περιβάλλον», λέει.

Σήμερα, ύστερα από 7 χρόνια εφαρμογής των μεθόδων αυτών, από κοινού με τον 37χρονο αδελφό του Τάσο έχουν αυξήσει τον δείκτη παραγωγικότητάς τους: από τα 1.788 κιλά κρέατος ετησίως το 2004 ανά χοιρομητέρα, έφτασαν πλέον τα 2.210 κιλά το 2011. Επίσης, βελτίωσαν τον δείκτη αξιοποίησης των ζωοτροφών, φτάνοντάς τον από τα 4,20 κιλά ανά κιλό κρέατος το 2004 στα 3,83 το 2011, ενώ εξοικονομούν και 10 τόνους προπανίου ανά έτος…