Η έκρηξη του αντιφασίστα

Παιχνίδια της μοίρας. Ο Κάρολος Παπούλιας στα 15 χρόνια του πολέμησε τον ναζισμό και μερικές δεκαετίες αργότερα αγωνίστηκε εναντίον της απριλιανής χούντας, αλλά στα 83 του βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα δίλημμα στο οποίο το προσωπικό στοιχείο έπρεπε να συνυπάρξει με τον θεσμικό ρόλο του αρχηγού του ελληνικού κράτους: υποχρεώθηκε να γίνει οικοδεσπότης των οπαδών του ναζισμού και των κολονέλων.

Το περασμένο Μάιο ο αρχηγός της οργάνωσης Χρυσή Αυγή Νίκος Μιχαλολιάκος πέρασε την πόρτα του γραφείου του ως επικεφαλής Κοινοβουλευτικής Ομάδας, στο πλαίσιο των διερευνητικών εντολών. Ως εγγυητής του πολιτεύματος ο Πρόεδρος χειρίστηκε το θέμα αφενός στο πνεύμα και στο γράμμα του Συντάγματος και αφετέρου με τρόπο που έδειξε ότι το δημοκρατικό πολίτευμα ανέχεται ακόμη και τους αρνητές του, αλλά σε καμία περίπτωση δεν τους φοβάται.

Από τα πρακτικά της συνάντησης προκύπτει ότι δεν έγινε πολιτική συζήτηση, γιατί προφανώς δεν μπορούσε να γίνει. Ο υποδειγματικός τρόπος με τον οποίο διεκπεραίωσε εκείνη τη δυσάρεστη διαδικασία ο Κάρολος Παπούλιας τον έκανε ακόμη μεγαλύτερο εχθρό της εγχώριας Ακροδεξιάς. Ηταν η πρώτη «κόντρα»: η ευπρέπεια του ύφους εναντίον του αντιαισθητικού τσαμπουκά.

Τι σημαίνει αυτό το είδαμε τις τελευταίες ημέρες. Διερμηνεύοντας το δημόσιο αίσθημα, ο Πρόεδρος είπε στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του: «Αρνούμαι να δεχθώ ότι φαινόμενα φασιστικής έμπνευσης ταιριάζουν σε έναν λαό σαν τον ελληνικό, που έδωσε χιλιάδες νεκρούς στους αγώνες της Ευρώπης για την απελευθέρωσή της από τον ναζισμό». Ηταν μία ακόμη παρέμβαση στον γενικό καμβά των εξελίξεων, όπως συνηθίζει άλλωστε, έχοντας ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι δεν προτίθεται να είναι βουβό πρόσωπο.

ΘΕΣΜΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Κυρίως όμως ήταν μια εξόχως θεσμική παρέμβαση. Ο Πρόεδρος δεν κατήγγειλε κανένα κόμμα και κανέναν πολιτικό, αλλά στιγμάτισε ιδέες και πρακτικές που πλήρωσε ακριβά ολόκληρος ο πλανήτης τον περασμένο αιώνα. Και καθ’ όλα αναμενόμενη, καθώς ανάμεσα στις διακρίσεις της διαδρομής του έχει και το Ειδικό Μετάλλιο της Νίκης με το οποίο τιμήθηκε το 2005 στη Μόσχα για την αντιστασιακή δράση του, κατά τις τελετές για την 60ή επέτειο από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το κόμμα των φουσκωτών με τις μαύρες μπλούζες και τους αγκυλωτούς σταυρούς βρήκε την ευκαιρία να δείξει όχι μόνο το μίσος του για τους δημοκρατικούς θεσμούς, αλλά και πόσο συμπλεγματικά αντιμετωπίζει τον αντιφασίστα Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, με μια ανακοίνωση εντελώς χαρακτηριστική του ύφους και των ακραίων θεωριών που διακινεί: «Για τη σημερινή λεηλασία της χώρας από τους ξένους τοκογλύφους και τους εγχώριους πλουτοκράτες δεν φταίει ο φασισμός, αλλά οι προδότες και οι ξεπουλημένοι πολιτικάντηδες, στην “ευγενή τάξη” των οποίων ανήκει και ο νυν πρόεδρος της κατ’ επίφαση δημοκρατίας». Η εκδίκηση του Μιχαλολιάκου για την απαξίωση που του επεφύλασσε η πρώτη και τελευταία παρουσία του στο Προεδρικό Μέγαρο.

ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ. Οσοι παρατηρούν στοχαστικά τα πράγματα κρίνουν ότι στο συγκεκριμένο επεισόδιο οι ρόλοι αντιστοιχούν σε αυτό που πραγματικά διαδραματίζεται κάτω από την επιφάνεια των εξελίξεων. Από τη μια έχουμε τον αρχηγό ενός δημοκρατικού κράτους, με την ιδιαίτερη διαδρομή του σημερινού φορέα του αξιώματος, και από την άλλη μια νεοφασιστική οργάνωση που καλλιεργεί τη βία και τη μισαλλοδοξία στην κοινωνία. Δεν πρόκειται ακριβώς για πολιτική σύγκρουση – λόγω διαφόρων σε πολλά επίπεδα – αλλά σίγουρα είναι μια αναμέτρηση ανάμεσα στην Γ’ Ελληνική Δημοκρατία και σε έναν δηλωμένο εχθρό των ιδανικών της.

Ο Κάρολος Παπούλιας, με το κύρος του αξιώματός του αλλά και με την πολιτική εμπειρία του, παρεμβαίνει την κατάλληλη στιγμή. Καταγγέλλοντας τον φασισμό ως φαινόμενο που δεν συνάδει με την Ιστορία του Ελληνισμού θέτει ένα όριο στην καπηλεία αυτής της Ιστορίας από το κόμμα του αποκαλούμενου «φύρερ του Αγίου Παντελεήμονα» και τους μπρατσωμένους «εγέρθητους» που τον περιβάλλουν.

Πρόκειται για απολύτως θεσμική παρέμβαση από την πλευρά του. Είναι ο θεματοφύλακας του Συντάγματος, το οποίο παραβιάζεται με τους νεοταξικούς σαλταδορισμούς μιας οργάνωσης που μπήκε στη Βουλή με ελεύθερες εκλογές, αλλά δεν τρέφει κανέναν σεβασμό στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Με το πολιτικό του αισθητήριο ο Πρόεδρος διάβασε εγκαίρως τι αντιπροσωπεύει η Χρυσή Αυγή σε αυτή τη δύσκολη περίοδο για τη χώρα και ευλόγως αντιπαραθέτει στον εξτρεμισμό της το δημοκρατικό φρόνημα του ελληνικού λαού.

ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΕΣ. Ο λόγος του υπήρξε διαυγής και αντιστοιχεί στις διαχρονικές αλήθειες και στις ευαισθησίες της ελληνικής κοινωνίας, σε μια στιγμή που οι αντοχές της δοκιμάζονται. Ανθρωποι που σε κανονικές συνθήκες δεν θα τους έδινες το χέρι σου και απίθανες φυσιογνωμίας που σε βάζουν εξαρχής σε υποψία έχουν εξασφαλίσει έδρα στη Βουλή λόγω της κρίσης και της δυσλειτουργίας του πολιτικού συστήματος, προκαλούν απευθυνόμενοι στα κατώτερα αισθήματα του πληθυσμού και, πάνω από όλα, παρανομούν, όπως επισήμανε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος όταν ενημέρωσε τον Πρόεδρο για την πρωτοβουλία του σχετικά με την αντιμετώπιση της εξωθεσμικής δράσης της Ακροδεξιάς. Χρέος του επικεφαλής της ελληνικής Πολιτείας είναι να βάλει τα πράγματα στη θέση τους.

n Από την πλευρά τους οι συντάκτες της υβριστικής ανακοίνωσης είχαν σαφώς την αίσθηση ότι επιτιθέμενοι κατά του συγκεκριμένου Προέδρου επιτίθενται στον πυρήνα των αξιών της Ελληνικής Δημοκρατίας που αντιπροσωπεύει. Αλλωστε το έχουν κάνει και με πιο προκλητικό τρόπο: χρυσαυγίτες ήταν οι πρωταγωνιστές των επεισοδίων στην παρέλαση του 2011 στη Θεσσαλονίκη, όταν ο Κάρολος Παπούλιας αποχώρησε καταγγέλλοντας τους θιασώτες του φασισμού.