Η «απαγορευμένη» Ελλάδα του Χέρμπερτ Λιστ

Πώς βρέθηκε ένας γερμανός φωτογράφος με σπουδές Λογοτεχνίας και Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης στην Ελλάδα της δικτατορίας του Μεταξά; Και για ποιον λόγο άφησε μια ακμαία οικογενειακή επιχείρηση για να ασχοληθεί με το αγαπημένο του χόμπι;

Ο Χέρμπερτ Λιστ ήταν 33 ετών το 1936, όταν αποφάσισε να εγκαταλείψει την τακτοποιημένη ζωή του που βασιζόταν σε δύο κυρίως άξονες: την υπερβολική δουλειά και την απόκρυψη της ομοφυλοφιλικής  του ταυτότητας. Στο μεταξύ είχε ανακαλύψει τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας στη φωτογραφία μέσω του φίλου του Αντρέα Φάινινγκερ και των μηχανών Rolleiflex.

Ταξίδια στο Παρίσι και στο Λονδίνο θα του ανοίξουν νέους ορίζοντες και τα πρώτα καρέ του θα δημοσιευθούν στα πιο δημοφιλή και σοβαρά περιοδικά μόδας. Κομβικό σημείο στη ζωή και στην καριέρα του ωστόσο θα αποτελέσει ένα ταξίδι του στην Ελλάδα το 1937. Ως άλλος Παυσανίας περιηγείται από τους Δελφούς και την Ολυμπία έως την Κρήτη και τη Σαντορίνη και παίζει με πάθος ανάμεσα στα θέματα που επιλέγει, στο φως και στη σκιά, για να δημιουργήσει μια «φωτογραφική συμφωνία», όπως έλεγε ο ίδιος.

Δύο χρόνια αργότερα τα ταξίδια του στην Ελλάδα συνεχίζονται. Η κήρυξη του πολέμου όμως θα τον εγκλωβίσει στην Αθήνα, στο Κολωνάκι, όπου έχει ευρύ κύκλο φίλων όπως αποδεικνύει το ημερολόγιο του και ενώ θα ολοκληρώνει το υλικό για το υπό έκδοση βιβλίο του «Φως πάνω από την Ελλάδα». Οταν οι Γερμανοί φθάνουν στην Αθήνα, αναγκάζεται από τη γερμανική πρεσβεία να επιστρέψει στα πάτρια.

Το υλικό για το βιβλίο βρίσκεται διάσπαρτο μεταξύ του ξενοδοχείου του στο Παρίσι, στο Μόναχο και στο Μαγδεμβούργο όπου θα γινόταν η εκτύπωση. Η έκδοση όμως απορρίπτεται διότι ο Λιστ είναι «κατά το ένα τέταρτο Εβραίος». Οι πλάκες με τις φωτογραφίες στο μεταξύ θα καταστραφούν καθώς δεν έχουν αποθηκευθεί σωστά σε ένα κελάρι στο Μόναχο, ενώ 100 κάσες με τυπώματα που βρίσκονταν στο Μαγδεμβούργο καταστρέφονται σε έναν βομβαρδισμό. Αποκορύφωμα αποτελεί το φύλλο πορείας που λαμβάνει για να καταταγεί και βρίσκεται στη Νορβηγία με ειδικότητα σχεδιαστή.