Μικρές δηλώσεις με ευρύτερη περιφερειακή σημασία

Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος δεν είναι πολιτικός των εκπλήξεων. Υπό την έννοια αυτή, η προχριστουγεννιάτικη δήλωση για τον Ταγίπ Ερντογάν ήταν διπλή έκπληξη. Αφενός γιατί ήταν πολύ σκληρή για τα δεδομένα του υπουργείου Εξωτερικών. Αφετέρου γιατί ο Ερντογάν είναι κάποιος με τον οποίο ο Αβραμόπουλος συνδέεται προσωπικά. Και μάλιστα από εποχής που αμφότεροι ήταν δήμαρχοι – ο ένας Αθηναίων, ο άλλος Κωνσταντινούπολης – και ο Αβραμόπουλος επισκέφθηκε τον Ερντογάν πίσω από της φυλακής τα σίδερα όπου είχε βρεθεί ελέω ισλαμισμού.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ο Ερντογάν έδωσε συνέντευξη σε τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο, λέγοντας ότι κακώς μας «τσίμπησε» προς τα πάνω ο οίκος Standard & Poor’s, δίνοντάς μας καλύτερη αξιολόγηση, και ότι η Ελλάδα πουλάει τα νησιά της. Πώς ερμηνεύεται το ξέσπασμα; Πολιτικά ως έκφραση μετα-οθωμανικού αρχοντοχωριατισμού. Δηλαδή ως εκδήλωση του συμπλέγματος περιφερειακής υπερδυνάμεως που διακατέχει την Τουρκία και το οποίο έχει ενισχυθεί αφότου την κάλεσαν στο G-20. Προσωπικά λόγω της ιδιοσυγκρασίας του Ερντογάν. Επ’ αυτού αξίζει να ειπωθεί το εξής: το 2010 ο διευθυντής γραφείου Προέδρου μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας πέρασε από την Αθήνα. Είδε τον τότε υπουργό Αμυνας και του πέρασε το μήνυμα ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχε, ο Ερντογάν είναι μανιοκαταθλιπτικός. Στη φάση εκείνη υπήρχε η εκτίμηση ότι ήταν σε κατάθλιψη. Με την ίδια λογική, τώρα ο τούρκος Πρωθυπουργός είναι στα «χάι» της μανικής φάσης του ψυχολογικού του κύκλου – δηλαδή αισθάνεται παντοδύναμος.

Αυτή τη δήλωση βγήκε και σιδέρωσε τσάκα τσάκα ο υπουργός Εξωτερικών, λέγοντας ότι «αναπαράγει ψευδή στερεότυπα και ανακριβή στοιχεία». Ηταν μια πρωτοβουλία που αιφνιδίασε θετικά το Μέγαρο Μαξίμου. Και απέδειξε ότι ο Αβραμόπουλος – πίσω από την αταραξία του μπλέιζερ – έχει ρεφλέξ. Σκεφτείτε τι έπαθε ο υπουργός Ναυτιλίας και Αιγαίου Κωστής Μουσουρούλης που υιοθέτησε την άποψη της τρόικας ότι κάποια μικρά νησιά μας πρέπει να εκκενωθούν από πληθυσμό γιατί κοστίζουν! Η επιπολαιότητά αυτή ενδέχεται να κοστίσει την καρέκλα του. Πίσω όμως από όλα αυτά υπάρχει μια άλλη, πιο ενδιαφέρουσα, διάσταση.

Ο Αβραμόπουλος – ευγενικά αλλά επίμονα – φαίνεται να μη συμμερίζεται το άνοιγμα της ελληνικής διπλωματίας προς το Ισραήλ. Είναι ίσως το μόνο πραγματικό επίτευγμα της διετίας Παπανδρέου. Το υιοθέτησε, αθόρυβα αλλά ουσιαστικά, ο Αντώνης Σαμαράς. Το «τρέχει» το υπουργείο Αμυνας όπου ο Πάνος Παναγιωτόπουλος το βλέπει – όπως και πριν από αυτόν ο Βαγγέλης Βενιζέλος και ο Πάνος Μπεγλίτης – ως κρίσιμη στρατηγική κίνηση. Είναι μια οπτική που συμμερίζεται και η Προεδρία της Δημοκρατίας όπου ο Κάρολος Παπούλιας είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών και φίνος γνώστης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, ενώ τα θετικά τού ανοίγματος εξηγεί εύκολα και ο διευθυντής γραφείου Προέδρου υπερ-διπλωμάτης Κωνσταντίνος Μπίτσιος. Αντιθέτως, ο Αβραμόπουλος φαίνεται να πιστεύει ότι ο κρίσιμος περιφερειακός παρτενέρ μας παραμένει η Τουρκία. Και έτσι πολιτεύεται.

Αυτό δεν εκφράζεται τόσο από το πώς ψηφίσαμε για το Παλαιστινιακό στον ΟΗΕ – έστω και αν γι’ αυτό δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Νετανιάχου ο Σαμαράς. Οσο σε μια σειρά από διπλωματικές πινελιές που έρχονται από το υπουργείο Εξωτερικών. Η επιφύλαξη του Αβραμόπουλου έχει ενδιαφέρον σε μια φάση που όλοι οι άλλοι θεωρούν ότι το Ισραήλ – σε θέματα διπλωματικά, στρατιωτικά αλλά και ενεργειακά – είναι ο μπαλαντέρ της περιοχής μας.