Η Ελλάδα είναι μια απαίσια χώρα

Τον Μάιο του 2012, σε μια κατ’ ιδίαν κουβέντα που είχαμε στο γραφείο του στη Βουλή, ο Γιώργος Παπανδρέου εκμυστηρεύθηκε πόσο τον κλόνισε το γνωστό περιστατικό της αυτοκτονίας ενός ηλικιωμένου στο Σύνταγμα. Ο πρώην Πρωθυπουργός δεν είναι άνθρωπος που εξωτερικεύεται ιδιαίτερα, αλλά δείχνεται μάλλον Σκανδιναβός στην προσωπική επαφή. Παρ’ όλα αυτά, τα συναισθήματά του ήταν γνήσια. Την Ελλάδα η πολιτική του Μνημονίου δεν την πληγώνει. Τη σκοτώνει.

Αλλες εποχές, άλλες πλατείες. Ο καιρός ήταν ανέφελος πέρυσι τον Μάιο. Προχθές όμως έπεφτε η βροχή του Δεκεμβρίου. Οχι στο Σύνταγμα, αλλά στην Ομόνοια. Εκεί μια κωφάλαλη τριαντάχρονη, μητέρα δύο παιδιών, ανέβηκε επάνω στο γλυπτό του Ζογγολόπουλου θέλοντας να αυτοκτονήσει. Γιατί; Διότι δεν λαμβάνει το επίδομα αναπηρίας και δεν έχει άλλους πόρους. Οσοι λαμβάνουν βοηθήματα πιστοποιούνται από την αρχή ώστε να σταματήσουν οι καταβολές-μαϊμού. Αυτό όμως παίρνει χρόνο. Ανάμεσα στις καθυστερούμενες οφειλές του Δημοσίου δεν είναι μόνο οι αποπληρωμές των προμηθευτών ή των εργολάβων. Είναι και τα επιδόματα, όπως αυτό που ελάμβανε η νεαρή γυναίκα. Κάτι που εξηγεί την απελπισία της.

Η Ελλάδα είναι πια μια απαίσια χώρα. Η κοινωνική δικαιοσύνη είναι άγνωστη έννοια. Ο μετασχηματισμός που επιβάλλουν οι δανειστές μας γίνεται αργά και άτσαλα. Υποφέρουν παραπάνω αυτοί που υπέφεραν ήδη. Πληρώνουν παραπάνω φόρους αυτοί που πλήρωναν ήδη. Η ποιότητα διακυβέρνησης είναι κακή και σε πολλές περιπτώσεις χειρότερη από ό,τι στο παρελθόν. Η προσπάθεια, σε κεντρικό επίπεδο, είναι να μην καταρρεύσει η Ελλάδα. Αλλωστε, μόνο αφού περάσει το 2013 θα έχει απομακρυνθεί οριστικά ο δραχμικός κίνδυνος, όπως γίνεται παραδεκτό σε κορυφαίο κυβερνητικό επίπεδο. Παρ’ όλα αυτά, στην προσπάθεια να σωθεί η χώρα έχει ξεχαστεί κάθε κοινωνική πρωτοβουλία. Οι αδύναμοι είναι αφημένοι στην τύχη τους ή στις δυνατότητες του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντός τους να τους βοηθήσει.

Στη ΔΕΘ ο Αντώνης Σαμαράς έσκυψε μπροστά στα καροτσάκια των αναπήρων. Ο Πρωθυπουργός έχει δεσμευθεί κατ’ επανάληψη ότι οι κοινωνικές αδικίες θα αποκατασταθούν το συντομότερο δυνατόν. Αλλά τα δημοσιονομικά λένε άλλα. Η ιδιωτική πρωτοβουλία, οι δήμοι και η Εκκλησία προσπαθούν, με τα συσσίτια και την προσφορά τροφίμων, να αντιμετωπίσουν το φάσμα της πείνας. Ομως η γκρίζα Ελλάδα είναι μια νέα πραγματικότητα και κανείς δεν θέλει να φανταστεί τι θα γίνει όταν οι σημερινοί άνεργοι εικοσάρηδες θα πατήσουν τα τριάντα. Στο Οσλο, στην τελετή απονομής του Νομπέλ, ο Σαμαράς περιέγραψε το κόστος που έχουν οι πολιτικές λιτότητας επάνω στην ελληνική κοινωνία. Η Ελλάδα κερδίζει σιγά-σιγά τη συμπάθεια κάποιων χωρών της Ευρώπης – αν και παραμένει συκοφαντημένη στον Βορρά.

Τα περισσότερα κόμματα έχουν επίγνωση της νέας κοινωνικής πραγματικότητας. Τη μεταφράζουν όμως σε πλειοδοσία λαϊκισμού και κατακεραύνωση των πολιτικών του Μνημονίου. Αυτό οδηγεί σε έναν αφασικό λόγο. Αυτό που χρειάζεται είναι κοινωνικό έργο – είναι πρωτοβουλίες που να βοηθούν τον απλό κόσμο. Είναι κινητοποίηση των κομματικών δικτύων για φιλανθρωπικές δραστηριότητες. Πρόκειται για ευθύνη που βαραίνει ιδιαίτερα τα κόμματα της Αριστεράς. Η πολιτική αυτοϊκανοποίηση δεν αρκεί. Ούτε τα ταξιδάκια και οι χοροεσπερίδες. Ολα αυτά παραπέμπουν μάλλον σε μια Αριστερά του χαβιαριού, όπως τη λένε στο Παρίσι, ή, στα καθ’ ημάς, μια Αριστερά της μπίζνες κλας και του ζεϊμπέκικου.