Το ψυγείο ψωνίζει στο μανάβικο

Γυρίζοντας στο σπίτι το μεσημέρι συνειδητοποιείτε ότι ξεχάσατε να ψωνίσετε για το αποψινό δείπνο στο οποίο έχετε προσκαλέσει τους φίλους σας. Ευτυχώς, το θυμήθηκε το ψυγείο σας! Είδε τι λείπει από τα ράφια, έφτιαξε μια λίστα με τα ψώνια και την έστειλε στο σουπερμάρκετ, με την επισήμανση η παραγγελία να παραδοθεί την ώρα που συνήθως επιστρέφετε στο σπίτι.

Σκηνές σαν αυτές θα μπορούσαν κάλλιστα να προέρχονται από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Ωστόσο, είναι πιθανό στο μέλλον να αποτελούν μέρος της καθημερινής μας ρουτίνας.

Καλώς ήρθατε στο Διαδίκτυο των Πραγμάτων, εκεί όπου η πραγματικότητα συναντά τον εικονικό κόσμο και όλα… μπερδεύονται ψηφιακά (υπολογιστές, οικιακές συσκευές και άνθρωποι) με σκοπό να κάνουν τη ζωή μας πιο εύκολη – ή πιο εφιαλτική, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, προειδοποιώντας ότι οι αλλαγές αυτές θα σημάνουν το τέλος της ιδιωτικότητας.

Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things) αναφέρεται στη διασύνδεση όλων των αντικειμένων με το Ιντερνετ, αλλά και μεταξύ τους. Οι πάσης φύσεως συσκευές θα είναι εφοδιασμένες με ψηφιακές ταυτότητες, θα διαθέτουν αισθητήρες οι οποίοι θα συλλέγουν πληροφορίες και θα τις διακινούν μέσω του Ιντερνετ και των τηλεπικοινωνιακών δικτύων.

Ο όρος επινοήθηκε το 1999 από τον βρετανό πρωτοπόρο της τεχνολογικής έρευνας Κέβιν Αστον, εφευρέτη του προτύπου RFID, ενός συστήματος ασύρματης αναγνώρισης αντικειμένων αλλά και ανθρώπων, το οποίο χρησιμοποιείται ήδη στην εφοδιαστική αλυσίδα, στα διόδια (e-Pass) και αλλού.

Στόχος του Διαδικτύου των Πραγμάτων είναι να δημιουργήσει έναν κόσμο όπου τα πάντα θα είναι «έξυπνα»: από την τηλεόραση και το καλοριφέρ έως το ποδήλατο και το μπουφάν μας!

Στο παρελθόν, όταν κάποιος μάς έδειχνε μια συσκευή που μόλις είχε αγοράσει, εκθειάζοντας με εκνευριστικές λεπτομέρειες τις «αρετές» της, τον ρωτούσαμε σκωπτικά: «Κάνει και καφέ;». Στην εποχή του Διαδικτύου των Πραγμάτων η απάντηση είναι «ναι»!

Μία από τις εφαρμογές της νέας ψηφιακής πραγματικότητας είναι η έξυπνη καφετιέρα, η οποία προβλέπει πότε θέλετε να έχετε έτοιμο τον καφέ σας: επικοινωνώντας με το ξυπνητήρι, ξέρει τι ώρα θα ξυπνήσετε και φτιάχνει ζεστό καφέ τη στιγμή που τον θέλετε.

Αυτό, όμως, δεν είναι τίποτε μπροστά στο έξυπνο αυτοκίνητο, το οποίο βρίσκει το πλησιέστερο πάρκινγκ (και ελέγχει αν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις), σας λέει ποια φανάρια είναι χαλασμένα και ποια εμπόδια θα συναντήσετε μέχρι να φτάσετε στον προορισμό σας – από μια πορεία στο κέντρο της πόλης, μέχρι μια κατολίσθηση στο επαρχιακό δίκτυο.

Ακόμη πιο «έξυπνα» συμπεριφέρεται το σπίτι του μέλλοντος: την ώρα που φεύγετε από τη δουλειά δίνετε εντολή στο καλοριφέρ να ανάψει κι έτσι απολαμβάνετε τη ζεστασιά του σπιτιού από το πρώτο λεπτό. Αν, πάλι, πάτε ταξίδι και θέλετε να φαίνεται ότι κάποιος βρίσκεται στο σπίτι, απλά πάρτε στα χέρια το κινητό σας τηλέφωνο και ρυθμίστε κάθε πότε θέλετε να ανάβουν τα φώτα.

Στο έξυπνο σπίτι, η ηλεκτρική κουζίνα ξέρει τι ώρα πρέπει να τεθεί σε λειτουργία για να είναι το φαγητό έτοιμο στην ώρα του – και πότε να σβήσει για να μην το κάψει! Το ψυγείο σάς ειδοποιεί όχι μόνο για τα τρόφιμα που έχουν τελειώσει (κάνοντας μόνο του την παραγγελία στο σούπερ-μάρκετ), αλλά και για τα προϊόντα που έχουν λήξει.

Κι επειδή η καλή μέρα φαίνεται από το πρωί, το έξυπνο ξυπνητήρι… διαβάζει το δελτίο κυκλοφορίας και, ανάλογα με τις οδηγίες που του έχετε δώσει, κρίνει τι ώρα θα σας ξυπνήσει (στις 7.10 αν είναι πηγμένη η Κηφισίας, στις 7.30 αν δεν έχει μποτιλιάρισμα). Αν, πάλι, έχετε πάει το αυτοκίνητο για σέρβις, καλεί ταξί έχοντας φυσικά ενημερωθεί για το αν οι αυτοκινητιστές έχουν ή όχι απεργία!

Αφού σηκωθείτε και ρίξετε νερό στο πρόσωπό σας, κοιτάζεστε στον καθρέφτη στον οποίο εκτός από το είδωλό σας βλέπετε την πρόγνωση του καιρού, τα μέιλ σας και τους σφυγμούς της καρδιάς σας.

Την ίδια στιγμή, το smartphone σας σας λέει να φορέσετε το γκρι σακάκι, καθώς οι αισθητήρες που είναι ενσωματωμένοι στα ρούχα σας έχουν ήδη επιβεβαιώσει ότι το αγαπημένο σας μαύρο σακάκι δεν βρίσκεται στην ντουλάπα, αλλά στο καθαριστήριο!

Βγαίνοντας στον δρόμο, το χαμόγελο δεν φεύγει από τα χείλη σας: στην έξυπνη πόλη οι μετακινήσεις είναι απόλαυση, όχι μαρτύριο. Στο Λονδίνο σχεδιάζεται ήδη ένα ψηφιακό σύστημα που θα φέρει την επανάσταση στις συγκοινωνίες: ο υπόγειος σιδηρόδρομος θα αποκτήσει ένα δίκτυο αισθητήρων το οποίο θα επιτρέπει στους επιβάτες που περιμένουν στον σταθμό να πληροφορούνται σε ποια βαγόνια υπάρχουν κενές θέσεις!

Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων έχει εφαρμογές και στην Υγεία, βοηθώντας τους ασθενείς να ακολουθούν πιστά τη φαρμακευτική αγωγή τους. Εάν παραλείψουν μία δόση, το δοχείο των χαπιών θα εκπέμψει ένα ηχητικό σήμα. Αν το δοχείο παραμείνει κλειστό, οι ασθενείς (ή κάποιος συγγενής τους) θα λάβουν ένα μήνυμα στο κινητό τους.

Πόλεμος Ανατολής και Δύσης.

Σύμφωνα με έρευνα της General Electric, το Διαδίκτυο των Πραγμάτων μπορεί να εισφέρει 10-15 τρισ. δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ τα προσεχή 20 χρόνια, αυξάνοντας κατακόρυφα την παραγωγικότητα σε όλους τους τομείς.

Πολλές από τις επιχειρήσεις που επενδύουν σε αυτό βρίσκονται στις ΗΠΑ. Η Κίνα, όμως, είναι η χώρα που δείχνει να έχει πάρει το θέμα πιο σοβαρά.

Το Πεκίνο σκοπεύει να επενδύσει 5 δισ. γιουάν (619 εκατ. ευρώ) στον τομέα αυτόν έως το 2015, εκτιμώντας ότι ο τζίρος της εγχώριας αγοράς την ίδια χρονιά θα ανέλθει στα 500 δισ. γιουάν (61,9 δισ. ευρώ) και το 2020 θα εκτοξευθεί στο 1 τρισ. γιουάν (124 δισ. ευρώ).

Πρόκειται για έναν ιδιότυπο αγώνα καινοτομίας (αλλά και κέρδους) μεταξύ Δύσης και Ανατολής, ο οποίος εδράζεται στην πρόβλεψη της εταιρείας Intel ότι έως το 2015 θα υπάρχουν 15 δισ. συσκευές με πρόσβαση στο Ιντερνετ, εκ των οποίων το ένα τρίτο θα είναι «έξυπνες», δηλαδή θα μπορούν να επεξεργάζονται και να ανταλλάσσουν πληροφορίες.

Η νέα πραγματικότητα και οι ενστάσεις

Αναμφίβολα έχει ενδιαφέρον να ζεις σε έναν κόσμο όπου τα πάντα γύρω σου είναι «έξυπνα» – άλλοι πάλι προτιμούν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής όπου ο άνθρωπος, και όχι το… ψυγείο του, είναι αυτός που κουβαλά τα ψώνια στο σπίτι. Πόσο κοντά είμαστε, όμως, σε αυτή την πραγματικότητα;

Για να χτιστεί μία έξυπνη πόλη πρέπει να αναβαθμιστούν όλες οι υποδομές της: από τους δρόμους και τις συγκοινωνίες μέχρι τα κτίρια και τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα. Ολα αυτά κοστίζουν χρήματα που δεν είναι βέβαιο ότι το Δημόσιο είναι διατεθειμένο να διαθέσει.

Ομοίως, για να γίνει ένας πολίτης μέτοχος του Διαδικτύου των Πραγμάτων θα πρέπει να διαθέσει ένα σεβαστό ποσό για να αναβαθμίσει το σύνολο του εξοπλισμού του (από το κινητό μέχρι το ψυγείο του), κάτι που σε καιρούς κρίσης φαντάζει απαγορευμένη πολυτέλεια.

Τα προσωπικά δεδομένα. Η σκέψη ότι στο μέλλον οι συσκευές θα σκέφτονται κάνοντας τη ζωή μας πιο εύκολη μπορεί να δελεάσει πολλούς. Εχετε, όμως, αναρωτηθεί τι σημαίνει αυτό για την ιδιωτικότητά μας; Αν ολόκληρη η ζωή μας (από το ποιες διαδρομές κάνουμε μέχρι ποια προϊόντα αγοράζουμε) καταγράφεται από «έξυπνες» συσκευές, ποιος μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι όλα αυτά τα δεδομένα δεν θα πέσουν σε λάθος χέρια;

Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων είναι η εκπλήρωση της οργουελικής προφητείας του Μεγάλου Αδερφού, λένε οι σκεπτικιστές.