Δειλά βήματα στην ευρωζώνη

Δειλά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση πραγματοποίησαν χθες και προχθές στις Βρυξέλλες οι ευρωπαίοι ιθύνοντες με τις αποφάσεις που έλαβαν τόσο για την ελληνική όσο και για την ευρωπαϊκή οικονομία. Δειλά υπό την έννοια ότι δεν έδωσαν τελικές λύσεις, ενώ προς τη σωστή κατεύθυνση υπό την έννοια ότι άνοιξαν πλέον δρόμους για μια πιο αλληλέγγυα στα οικονομικά ζητήματα ευρωζώνη.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η ευρωζώνη αποφάσισε μεν την άμεση εκταμίευση της μακράν μεγαλύτερης δόσης των δανειακών συμβάσεων που έχει συνάψει η χώρα με τους δανειστές της, πλην όμως στο ζήτημα της πρόσφατης επαναγοράς των ομολόγων οι Ευρωπαίοι δεν φάνηκαν γενναιόδωροι. Και αυτό διότι επί της ουσίας η ευρωζώνη φόρτωσε το κόστος της επαναγοράς, των ομολόγων, δηλαδή περί τα 11,2 δισ. ευρώ, στις πλάτες της Ελλάδας η οποία «βγάζοντας από τη μύγα ξίγκι» καλείται πλέον να καλύψει την τρύπα εκ των ενόντων, δηλαδή από τα 109 δισ. ευρώ που συνολικώς έχει λαμβάνειν με βάση το νέο Μνημόνιο.

Το γεγονός ότι η ανάγκη επαναγοράς των ελληνικών ομολόγων στις τρέχουσες τιμές τους προέκυψε όχι μόνο λόγω της αδυναμίας της Ελλάδας να προωθήσει τις διαρθρωτικές αλλαγές, αλλά και λόγω της επιδείνωσης της ύφεσης διεθνώς, δεν ελήφθη υπόψη και οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να ενισχύσουν έστω και μερικώς τις προσπάθειες της Ελλάδας να καταστήσει μεσοπρόθεσμα το χρέος της βιώσιμο.

ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ. Από την άλλη πλευρά βέβαια η ευρωζώνη άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να λάβει στο μέλλον νέα μέτρα για τη μείωση του ελληνικού χρέους. Μέτρα όπως για παράδειγμα η απαλλαγή του κρατικού κορβανά από το άχθος της ανακεφαλαίωσης των τραπεζών και η μετατόπισή του στους ευρωμηχανισμούς ή ακόμη η απόσβεση χρεών που έχει η Ελλάδα έναντι άλλων χωρών της ευρωζώνης. Αναγκαία προϋπόθεση πάντως για την απαλλαγή των κρατών από τα άχθη των τραπεζών είναι η δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού εποπτείας των τραπεζών.

Σε ό,τι αφορά την οικονομική διακυβέρνηση, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, μετά τους «όρκους τιμής» που έχουν δώσει υπέρ της εσαεί τήρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας κατά τα γερμανικά πρότυπα, εισήλθαν από χθες στην αναζήτηση δρόμων που θα επιτρέπουν στο μέλλον στην ευρωζώνη να επιδεικνύει σε περιπτώσεις απρόσμενων κρίσεων αλληλεγγύη προς τα δοκιμαζόμενα μέλη της.

Σε πρώτη φάση, δηλαδή μέσα στους επόμενους μήνες, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να κατοχυρώσουν και νομικά την απόλυτη προστασία των καταθέσεων στις ευρωπαϊκές τράπεζες, να προωθήσουν αποφασιστικά τη δημιουργία του ενιαίου ευρωμηχανισμού εποπτείας των τραπεζικών ιδρυμάτων και να δρομολογήσουν τη σύσταση ενός άτυπου «ασφαλιστικού οργανισμού» ο οποίος σε περίπτωση ακόμη και διάλυσης μιας τράπεζας θα αναλαμβάνει την κάλυψη των ζημιών.

Η κεφαλαιακή βάση του εν λόγω «ασφαλιστικού οργανισμού» θα μπορούσε να δημιουργηθεί από την επιβολή ενός φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.

ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ. Σε δεύτερη φάση οι ιθύνοντες της ευρωζώνης προσανατολίζονται, με βάση τις χθεσινές αποφάσεις τους, στη δημιουργία ενός «αποθεματικού», στόχος του οποίου θα είναι η χρηματοδότηση και η προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών στις χώρες της ευρωζώνης, κατόπιν υπογραφής ενός «συμβολαίου» με τις Βρυξέλλες.

Στην πράξη οι χώρες της ευρωζώνης θα έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν κατά κάποιον τρόπο συμβάσεις έργου με την ΕΕ. Βάσει των συμβάσεων αυτών η κυβέρνηση της ενδιαφερόμενης χώρας θα προωθεί συγκεκριμένες διαρθρωτικές αλλαγές με στόχο την τόνωση της ανταγωνιστικότητάς της, η δε ευρωζώνη θα αναλαμβάνει τη σχετική χρηματοδότηση.

Με άλλα λόγια η ευρωζώνη ανοίγει πλέον τον δρόμο για τον από κοινού δανεισμό της από τις αγορές προς όφελος συγκεκριμένων χωρών – μελών. Δεν πρόκειται ασφαλώς για την έκδοση των πολυσυζητημένων ευρωομολόγων, ουδείς όμως μπορεί πλέον να αποκλείσει τη δημιουργία τους στο μέλλον.

Και αυτό παρά το γεγονός ότι η γερμανίδα Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ φρόντισε για ακόμη μια φορά χθες να αποκλείσει κάθε σκέψη περί κάλυψης των χρεών μιας χώρας της ευρωζώνης από άλλες χώρες της ευρωζώνης.