Νομπέλ στον φίλο της λογοκρισίας

Απαραίτητη, όπως είναι και οι έλεγχοι στα αεροδρόμια, θεωρεί τη λογοκρισία ο Μο Γιαν, ο κινέζος συγγραφέας, που την προσεχή Δευτέρα πρόκειται να παραλάβει στη Στοκχόλμη το Νομπέλ Λογοτεχνίας. Ο Μο βρίσκεται ήδη στη σουηδική πρωτεύουσα απ’ όπου εμφανίζεται εξαιρετικά απρόθυμος να κάνει οποιαδήποτε δήλωση που θα μπορούσε να θεωρηθεί αιχμή κατά του καθεστώτος της χώρας του. Η δήλωσή του, όμως, για τη λογοκρισία φαίνεται να ενισχύει τα επιχειρήματα εκείνων που υποστήριζαν ότι ήταν λάθος της Σουηδικής Ακαδημίας να τιμήσει έναν συγγραφέα που περιφρονεί τα στοιχειώδη ατομικά δικαιώματα όπως η ελευθερία της έκφρασης. Τη διαφωνία τους με τη βράβευση του Μο είχαν διατυπώσει και νομπελίστες συγγραφείς, μεταξύ των οποίων η Χέρτα Μίλερ, που είχε χαρακτηρίσει την επιλογή της Σουηδικής Ακαδημίας «καταστροφή», ενώ είχε κατηγορήσει τον συνάδελφό της ότι υπερασπιζόταν τους νόμους του καθεστώτος περί λογοκρισίας. Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στη Στοκχόλμη ο κινέζος συγγραφέας δεν υπερασπίστηκε μόνο τη χρησιμότητα της λογοκρισίας, όπως είχε υπογραμμίσει η Μίλερ. Εμφανίστηκε παράλληλα απρόθυμος να υπογράψει κείμενο υπέρ της απελευθέρωσης του συναδέλφου του και πολιτικού κρατουμένου Λιου Σιαομπό, που τιμήθηκε τον περασμένο χρόνο με το Νομπέλ Ειρήνης.

Σύμφωνα με τον Μο, η λογοκρισία δεν πρέπει να στέκεται εμπόδιο στην αλήθεια. Οι φήμες και τα δυσφημιστικά σχόλια, όμως, θα πρέπει να λογοκρίνονται. «Οταν πήγα στο αεροδρόμιο, πέρασα από έλεγχο. Οι ελεγκτές μού ζήτησαν να βγάλω τη ζώνη μου και τα παπούτσια μου. Νομίζω ότι αυτός ο έλεγχος είναι απαραίτητος» ανέφερε, για να εξηγήσει τις θέσεις του υπέρ της λογοκρισίας. Οταν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους για τον συνάδελφό του Λιου Σιαομπό, ο Μπο προτίμησε να αυτολογοκριθεί. «Εχω ήδη εκφράσει την άποψή μου από την ημέρα που ανακοινώθηκε η βράβευσή μου. Μπορείτε να τη βρείτε με μια σύντομη αναζήτηση στο Διαδίκτυο» ήταν η απάντησή του. Κι όταν ρωτήθηκε γιατί δεν υπέγραψε και ο ίδιος την έκκληση για την απελευθέρωση του Λιου, αντίθετα απ’ ό,τι έπραξαν 134 νομπελίστες, ο συγγραφέας, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας και αντιπρόεδρος της Ενωσης Κινέζων Συγγραφέων, επικαλέστηκε την… ανεξαρτησία του χαρακτήρα του.