Ο αρχιτέκτονας που υπηρέτησε την ομορφιά

Στα μέσα της δεκαετίας του ’30 ο νεαρός αρχιτέκτονας αποφάσισε να σταματήσει να δουλεύει στο τυπογραφείο του πατέρα του και να ξεκινήσει την αρχιτεκτονική του διαδρομή ως άμισθος συνεργάτης στο γραφείο του Λούθιο Κόστα.

Δίπλα του έμαθε να δουλεύει με ελευθερία τα σχέδιά του, προς μία αρχιτεκτονική με γλυπτές καμπυλόσχημες φόρμες. Και παρά το σκυρόδεμα που χρησιμοποιούσε ως υλικό, οι καμπύλες των κτιρίων του χαρακτηρίζονταν από φως και αισθησιασμό, οι χώροι τους ήταν άπλετοι, ενώ το πάντρεμα του όγκου και των μεγάλων κενών διαστημάτων δημιουργούσαν απρόσμενα σχήματα που συμπληρώνονταν από πιλοτές.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑ. Από τα πιο χαρακτηριστικά του έργα, εκείνα δηλαδή που συνδυάζουν το μπαρόκ ύφος με τη μοντέρνα αρχιτεκτονική, είναι ο Καθεδρικός Ναός της Μπραζίλια, το Εθνικό Κογκρέσο της Βραζιλίας, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Νιτερόι, ιδιωτικές κατοικίες, εκκλησίες και εκπαιδευτικά κτίρια.

Συνέδεσε το όνομά του με τη χώρα του, μέσα από τα αρχιτεκτονήματα της πρωτεύουσας Μπραζίλια που του ανέθεσε το 1956 ο πρόεδρος Χουσελίνο Κουμπίτσεκ.

Στην Μπραζίλια ο Νιμάγερ δούλεψε με τον Κόστα εντάσσοντας νέες ιδέες σχεδιασμού: δρόμους χωρίς κυκλοφορία, κτίρια που ίπτανται πάνω από το έδαφος. «Εβαλα τα δυνατά μου στους σκελετούς των κτιρίων, ώστε με τις κολόνες τους να κάνουν τη διαφορά. Οι κολόνες έγιναν τόσο στενές ώστε οι εξώστες έδιναν την αίσθηση ότι ίσα που άγγιζαν το έδαφος. Μάλιστα τις τοποθέτησα σε απόσταση από τις προσόψεις, δημιουργώντας έναν κενό χώρο μέσα στον οποίο “έβλεπα” τον εαυτό μου να περπατά και να παρατηρεί τη διαφορετική κάθε φορά θέα», σημείωνε ο ίδιος.

ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. Μέλος από το 1945 του Κομμουνιστικού Κόμματος της Βραζιλίας – θήτευσε και ως γενικός γραμματέας – ο Νιμάγερ πολλές φορές χρησιμοποίησε την αρχιτεκτονική για να υποστηρίξει τις σοσιαλιστικές απόψεις του. Ο σχεδιασμός της Μπραζίλια βασίστηκε στην ίση κατανομή των χώρων κατοίκησης. Τα διαμερίσματα στην πόλη θα ανήκαν στο κράτος και θα νοικιάζονταν στους κρατικούς υπαλλήλους. Η Μπραζίλια δεν είχε σχεδιαστεί με «αριστοκρατικές» περιοχές και ο αρχιτέκτονάς της μεταχειρίστηκε εξίσου τους υπουργούς και τους εργάτες ενοίκους των κτιρίων. Ωστόσο στην αλλαγή θητείας των προέδρων της Βραζιλίας δεν τηρήθηκε το όραμα του Οσκαρ Νιμάγερ.