Μέλη της ΕΟΚΑ μηνύουν τη Βρετανία για βασανιστήρια

Δεκάδες κύπριοι αγωνιστές της ΕΟΚΑ που πολέμησαν κατά της βρετανικής κυριαρχίας στη δεκαετία του ’50 έχουν υποβάλει αγωγές υποστηρίζοντας ότι υπέστησαν βασανιστήρια και κακομεταχείριση, ενώ διεκδικούν μια συγγνώμη αλλά και οικονομική αποζημίωση από την κυβέρνηση του Λονδίνου. Η κίνηση αυτή έρχεται έπειτα από απόφαση βρετανικού δικαστηρίου να επιτραπεί σε Κενυάτες να μηνύσουν τη Βρετανία για βασανιστήρια που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της εξέγερσης των Μάου Μάου επίσης τη δεκαετία του ’50.

Ο Βάσος Σοφοκλέους, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μαχητών της ΕΟΚΑ, επέστρεψε πρόσφατα για πρώτη φορά στο κελί του στη Λευκωσία. Οπως δήλωσε, εκεί ήταν που άκουγε τις εκτελέσεις των φίλων του και εκεί ο ίδιος είχε υποστεί βασανιστήρια. «Με βασάνισαν 10-15 φορές μέσα σε διάστημα 17 ημερών. Κάθε είδους βασανιστήριο: και σωματικό και ψυχολογικό. Δεν μου είναι εύκολο να μιλάω γι’ αυτά», λέει στη βρετανική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ». «Ακόμη υποφέρω. Με πονά η μέση μου, τα γόνατά μου, δεν ακούω από το ένα αυτί. Αν υπάρχει, και πιστεύω ότι υπάρχει, ένα πραγματικά δημοκρατικό δικαστήριο, τότε ελπίζω ότι θα κερδίσουμε. Ηδη έχουν παραδεχθεί, 40-50 χρόνια αργότερα, ότι βασάνισαν ανθρώπους στην Κύπρο».

Θύματα και δικηγόροι λένε ότι νέες αποδείξεις για βασανισμούς προκύπτουν από απόρρητους έως σήμερα βρετανικούς φακέλους που αποχαρακτηρίστηκαν προσφάτως, καθώς και από έρευνα του Ερυθρού Σταυρού έπειτα από καταγγελίες το 1957. Ο δικηγόρος Κέβιν Κονρόι, ο οποίος εκπροσωπεί αρκετούς Κυπρίους, λέει: «Εχουμε μια εξέγερση που έγινε τη δεκαετία του ’50 και ανθρώπους που φυλακίστηκαν. Δεν αναφέρομαι σε ανθρώπους που καταδικάστηκαν. Εφτιαξαν δύο κέντρα κρατουμένων, όπως στη Βόρεια Ιρλανδία το 1971. Στην Κύπρο οι άνθρωποι κρατούνταν επειδή ήταν ύποπτοι για συμμετοχή στην ΕΟΚΑ, όχι επειδή καταδικάζονταν. Δεν παίρνω το μέρος της ΕΟΚΑ – αντίθετα, ήταν φοβερό -, αλλά όσο οι άνθρωποι βρίσκονται στη φυλακή υπάρχουν κανόνες. Είναι λάθος αν υποστείς βασανιστήρια εκεί».