Είναι προτιμότερη η τιμωρία των εγκληματικών πράξεων

Ως προς τη θεσμική διάσταση του θέματος παρατηρητέα είναι τα εξής: η ελευθερία ίδρυσης πολιτικών κομμάτων και συμμετοχής σε αυτά είναι πολιτικό δικαίωμα των Ελλήνων. Η σχετική διάταξη του άρθρου 29 του Συντάγματος περιλαμβάνει επίσης και την ελευθερία αποχώρησης από πολιτικό κόμμα. Το άρθρο 29 επιβάλλει όπως η οργάνωση και η δράση των πολιτικών κομμάτων εξυπηρετούν την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αμέσως σχεδόν με τη Μεταπολίτευση εκδόθηκε το ν.δ. 59/1974, το οποίο ρύθμιζε την ίδρυση πολιτικών κομμάτων και όριζε ότι αυτά όφειλαν να απέχουν από βίαιες ενέργειες αποσκοπούσες στην κατάληψη της εξουσίας και την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ηδη ο Ν. 3023/2002 προβλέπει την εκ μέρους των κομμάτων κατάθεση ιδρυτικής δήλωσης στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Η δήλωση περιλαμβάνει τη δέσμευση του κόμματος ότι η οργάνωση και η δράση του εξυπηρετούν την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου υποβάλλεται το καταστατικό ή η ιδρυτική διακήρυξη που φέρει τις υπογραφές διακοσίων πολιτών καθώς και το όνομα, το έμβλημα και την έδρα του κόμματος.

Ετσι είναι σαφές ότι τα πολιτικά κόμματα διαθέτουν νομική προσωπικότητα, η οποία δεν είναι σωματειακής μορφής, στοιχείο το οποίο, εάν υπήρχε, θα επέτρεπε τη διάλυση κόμματος με απόφαση δικαστηρίου. Αντιθέτως προς τα ισχύοντα στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, όπου επιτρέπεται η διάλυση κόμματος με απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου, η κρατούσα γνώμη στη χώρα μας ερμηνεύει τις σχετικές διατάξεις  ότι δεν επιτρέπουν τη διάλυση κόμματος με πράξη οργάνου της Πολιτείας. Αλλωστε κάτι τέτοιο είχε αποκλειστεί κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στην Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή. Ως προς την ουσία του θέματος αξίζει να επισημανθεί το δυσχερές της εφαρμογής, αν και η συζήτηση για τη διεύρυνση των προστατευτικών του πολιτεύματος διατάξεων του Συντάγματος πρέπει να διεξαχθεί.

Συμπερασματικά και αν ακόμα αποδεχθούμε ότι οι αιτιάσεις για το συγκεκριμένο κόμμα είναι ορθές, η νομική αντίδραση σήμερα περιορίζεται στη διαπίστωση ύπαρξης ποινικώς κολάσιμης συμπεριφοράς και στην εξατομίκευση και απόδοση της ευθύνης στους δράστες εγκληματικών πράξεων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στους ποινικούς νόμους.

Ο Αλκιβιάδης Δερβιτσιώτης είναι αναπληρωτής καθηγητής στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου