Το αυγό του φιδιού και η νεοφασιστική ομελέτα

Είναι η Ελλάδα σε φάση νεοχουντικού ρετρό; Οι κρίσεις στην ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων που έκανε άρον άρον ο Πάνος Μπεγλίτης ως υπουργός Αμυνας, η κινδυνολογία του ίδιου του Γιώργου Παπανδρέου στο G-20 των Καννών και η είσοδος της Χρυσής Αυγής στη Βουλή έκαναν πολλούς στις ξένες πρωτεύουσες να αναρωτιούνται αν επίκειται πραξικόπημα στην Αθήνα. Δεν επίκειται. Ωστόσο, όσα έχουμε δει τους τελευταίους μήνες προσφέρουν υλικό για κάποια χρήσιμα πολιτικά συμπεράσματα.

Συμπέρασμα πρώτο: η άνοδος της Χρυσής Αυγής αποτελεί αντίδραση στο χάος και την ανομία που έχει συνδεθεί με τη λαθρομετανάστευση. Δεν αποτελεί ιδεολογική επιλογή – αλλά έκφραση ξενοφοβίας. Με άλλα λόγια, το κόμμα Μιχαλολιάκου μπήκε στη Βουλή λόγω της ανυπαρξίας των μηχανισμών του κράτους, το οποίο επιχείρησε να υποκαταστήσει.

Συμπέρασμα δεύτερο: η λαθρομετανάστευση έδωσε νέα αναπνοή σε έναν περιθωριακό, τα χρόνια της Μεταπολίτευσης, πολιτικό χώρο όπου κυκλοφορούσαν διάφορα γνωστά και λιγότερο γνωστά ονόματα της Ακροδεξιάς. Αυτοί είναι νοσταλγοί της χούντας και εχθροί του δημοκρατικού πολιτεύματος. Δεν έχουν αλλάξει μυαλά. Απλώς βρήκαν εύφορο έδαφος στο κυνήγι – ιδεολογικό και πραγματικό – των ξένων στην Ελλάδα.

Συμπέρασμα τρίτο: με το που μπήκε στη Βουλή, η Χρυσή Αυγή εμφανίζει ήδη έναν διχασμό. Ταλαντεύεται μεταξύ της νέας ατζέντας – δηλαδή του ρατσισμού – που πάει να την ενισχύσει με στοιχεία αντισυστημικότητας από το ένα μέρος και της κλασικής χουντικής ιδεολογίας από το άλλο. Η τελευταία έρχεται όλο και περισσότερο στον αφρό, όπως φάνηκε και με τις σημαίες που ξεδιπλώθηκαν στην Κρήτη.

Εδώ προκύπτει ένα ερώτημα. Πόσοι από τους οπαδούς της Χρυσής Αυγής την ακολουθούν γιατί είναι κατά των ξένων και πόσοι γιατί αισθάνονται έλξη για τη χούντα; Ή, ειπωμένο διαφορετικά, πόσοι από όσους ψήφισαν ή σκέφτονται να ψηφίσουν Χρυσή Αυγή, αρχίζουν να ασπάζονται τη φασιστική ιδεολογία; Προς το παρόν αυτό δεν είναι εύκολο να ξεκαθαριστεί. Αλλωστε, το πράγμα είναι στην αρχή. Και η Χρυσή Αυγή, κρίνοντας από τις δημοσκοπήσεις, φαίνεται να συνεχίζει να έχει φόρα και να γράφει διψήφια νούμερα.

Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μια πολιτική υπόθεση εργασίας που λέει ότι όσο περισσότερο φανερώνεται η χουντική ταυτότητα του κόμματος Μιχαλολιάκου τόσο αυτό θα συγκρατεί τις τάσεις ανόδου που το χαρακτηρίζουν. Η ανάσχεση αυτή θα λειτουργήσει ακόμη πιο αποτελεσματικά αν η κυβέρνηση ξεδιπλώσει μια ολοκληρωμένη πολιτική για τη λαθρομετανάστευση, η οποία να υπερβαίνει τις συλλήψεις και τα μπουζουριάσματα. Κρίσιμο θα είναι επίσης να μπουν στην υπόθεση της μετανάστευσης πολιτικοί με «γεμάτο» προφίλ όπως έκανε προεκλογικά ως υπουργός Δημόσιας Τάξης ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Ωστόσο, το κρισιμότερο δεν είναι τι θα κάνουν οι άλλοι – έστω κι αν το ξεπέταγμα της Χρυσής Αυγής είναι αποτέλεσμα αντίδρασης σε συνθήκες που διαμορφώθηκαν. Κρίσιμο είναι τι θα κάνει η ίδια η Χρυσή Αυγή. Οσο περισσότερο φανερώνει το πραγματικό ιδεολογικό της πρόσωπο τόσο αυτό θα αρχίσει να ξεφουσκώνει τα νούμερά της. Εκτός αν η Ελλάδα αποκτά χαρακτηριστικά Ουγγαρίας ή Λευκορωσίας…