Η Ριάνα ως εισαγωγή στον Πλάτωνα

Πώς πρέπει να ζούμε; Είμαι ελεύθερος; Τι είναι η αλήθεια και τι τα ψέματα; Πώς είναι «να είσαι κάποιος άλλος»; Είναι λογική η θρησκευτική πίστη; Τι είναι οι διακρίσεις; Για το περιβάλλον ποιος θα φροντίσει; Τι είναι η αγάπη; Αν δεν υπήρχε κυβέρνηση τι θα γινόταν; Είναι η γνώση η ανώτερη αρετή; Ποια είναι η αρχή του Σύμπαντος; Πρέπει να δεχόμαστε την πραγματικότητα;

Η Σώτη Τριανταφύλλου ακούει (και θέτει) μια σειρά από σχεδόν αυθόρμητες εφηβικές ερωτήσεις και παρέχοντας μια σειρά από συζητήσιμες απαντήσεις προσπαθεί να εξηγήσει στην Αλίκη, την 14χρονη κόρη μιας αγαπημένης της φίλης, τι είναι τελικά η φιλοσοφία και ποιο μπορεί να είναι το νόημα της ζωής.

Με αφορμή το πόσο δυσνόητα φαίνονται στους μαθητές τα κατά άλλα καλογραμμένα και βαθυστόχαστα εγχειρίδια φιλοσοφίας που διδάσκονται στη Β’ τάξη του ενιαίου λυκείου, η Τριανταφύλλου, αντί να προσαρμόσει την εφηβική και ανυπόμονη – όσον αφορά τη γνώση του κόσμου – λογική στους ελάχιστα ελκυστικούς διαχωρισμούς της φιλοσοφίας ως «αυστηρής επιστήμης», επιλέγει πρώτα να ακούσει τους προβληματισμούς μιας έφηβης – τι είναι η φύση; τι είναι η ανθρώπινη κοινωνία, η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η λογική; – και στη συνέχεια να απαντήσει, τοποθετώντας την (απαξιωμένη πλέον) φιλοσοφία σε ένα πλαίσιο γενικών γνώσεων και ενός ευρύτερου προβληματισμού. Ορίζοντάς την ως έναν τρόπο να σκεφτόμαστε με στόχο όχι μόνο την κατανόηση του κόσμου αλλά και τη βελτίωση αυτού, η συγγραφέας πατά στην εφηβική πραγματικότητα του σήμερα για να παρουσιάσει θεωρίες και στοχαστές μιας επιστήμης, πυρήνας της οποίας είναι ο άνθρωπος.

Ετσι, ένα ερωτικό τραγούδι της Ριάνα ανοίγει τον δρόμο προς το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα και την παρουσίαση των θεωριών του. Η χρήση αναβολικών από έναν συμμαθητή της Αλίκης, πέρα από το ότι θίγει το ζήτημα του ήθους στον αθλητισμό, γίνεται αφορμή για να συζητηθεί η αποδοχή της πραγματικότητας και η ανάγκη βελτίωσής της. Ενα βίντεο στο YouTube όπου κάποιος βάζει φωτιά σ’ έναν σκύλο καταλήγει στον Τζέρεμι Μπένθαμ και τον ωφελιμισμό. Οι αντιεξουσιαστές συγχρωτίζονται με τον «Λεβιάθαν» του Τόμας Χομπς και τον «έμφυτο» στους ανθρώπους «ηθικό νόμο» στον οποίο πίστευε ο Τζον Λοκ.

Μια συζήτηση για το τι «θέλω να γίνω όταν μεγαλώσω» αναδεικνύει την ιδέα του Ζαν-Πολ Σαρτρ για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αυτοδημιουργία. Οι σύγχρονοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές φτάνουν ώς τον Αλαν Τιούρινγκ και τη δυνατότητα συνείδησης των μηχανών, τα εκατομμύρια παιδιά που ταυτίστηκαν με τα κατορθώματα του Χάρι Πότερ οδηγούν στα γλωσσικά παιχνίδια του Βίτγκενσταϊν ενώ η κατανάλωση και ο πλουτισμός που επικράτησαν στην Ελλάδα τη δεκαετία 1997-2007 υπενθυμίζουν τις ιδέες του Χέγκελ για το «Zeitgeist» ή αλλιώς το πνεύμα της εποχής. Και όσον αφορά το νόημα της ζωής; Να γινόμαστε – κατά τον Νίτσε – οι «ποιητές» αυτής.