[Πρόσωπα] Περιθώριο και υγεία

Ο Ρας Μέιναρντ συντονίζει στο Βανκούβερ του Καναδά τον Insite, τον μοναδικό – και μεγαλύτερο στον κόσμο – χώρο στη Βόρεια Αμερική όπου χρήστες μπορούν να φέρνουν τα ναρκωτικά τους, συνήθως ηρωίνη και κοκαΐνη, και να κάνουν την ένεση υπό τον έλεγχο νοσηλευτών. Οι τελευταίοι είναι διαρκώς διαθέσιμοι για να παρέχουν αμέσως ιατρική περίθαλψη σε όποιον κινδυνεύσει από υπερβολική δόση ή εμφανίσει άλλο πρόβλημα που σχετίζεται με τη χρήση. Στους χρήστες, οι οποίοι δηλώνουν φύλο, ηλικία, εθνικότητα και ένα όνομα, που δεν είναι αναγκαστικά το πραγματικό τους, προσφέρονται καθαρές σύριγγες και προφυλακτικά. Το Insite άνοιξε το 2003 και λειτουργεί ήδη εννέα χρόνια στην Ντάουνταουν Ιστσάιντ, την πιο υποβαθμισμένη περιοχή του Βανκούβερ. Σήμερα δέχεται 1.300 επισκέψεις την ημέρα.

Το Insite άρχισε να λειτουργεί ως τμήμα του συστήματος δημόσιας υγείας του Βανκούβερ και ως απάντηση στην αυξανόμενη διάδοση των ενέσιμων ναρκωτικών, των θανάτων από υπερβολική δόση και των κρουσμάτων AIDS και ηπατίτιδας C από την κοινή χρήση των συρίγγων. «Είχαμε την τύχη τη συγκεκριμένη στιγμή στην ιστορία να έχουμε υγειονομικές και δημοτικές Αρχές ανοικτές σε νέες ιδέες», λέει ο Μέιναρντ. Από τότε το Insite έχει δεχθεί περισσότερες από 1,5 εκατ. επισκέψεις. «Εδώ δεν υπάρχουν φρουροί ασφαλείας ούτε πλέξιγκλας», εξηγεί ο Μέιναρντ, «απλούστατα επειδή οι άνθρωποι που έρχονται εδώ έχουν συνήθως θέμα με αυτά, καθώς έχουν βρεθεί στη φυλακή ή στο ψυχιατρείο. Πρέπει κανείς να το έχει στο νου του όταν δουλεύει στο Insite». Το 2009, ο χώρος δέχθηκε 276.178 επισκέψεις από 5.447 πρόσωπα, υπήρξαν 484 κρούσματα υπερβολικής δόσης, αλλά κανένας θάνατος. «Προσπαθούμε να βρούμε μια μέση οδό ανάμεσα σε αυτό που θέλουν οι άνθρωποι αυτοί – έναν άνετο χώρο – και αυτό που έχουν ανάγκη – για παράδειγμα, αρκετό φως για να βρουν τη φλέβα», προσθέτει ο Μέιναρντ. Ωστόσο η αποτροπή θανάτων δεν είναι γι’ αυτόν το σπουδαιότερο στο εν λόγω ίδρυμα. Το σπουδαιότερο είναι ότι επιτρέπει σε ανθρώπους να αλλάξουν ζωή.

Το Insite στεγάζεται σε ένα τριώροφο κτίριο. Στον πρώτο όροφο οι χρήστες κάνουν την ένεσή τους υπό επίβλεψη, στον δεύτερο λειτουργεί ένα πρόγραμμα αποτοξίνωσης και στον τρίτο στεγάζεται ένα πρόγραμμα ανάρρωσης (το Onsite) με 18 κλίνες. Το Insite, εξηγεί ο Μέιναρντ, έχει σχεδιαστεί ώστε να ενθαρρύνει τους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν να μπαίνουν σε προγράμματα αποτοξίνωσης και να τους διευκολύνει σε αυτό – το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να ανέβουν έναν όροφο. Η δημιουργία μιας σχέσης ανάμεσα σε έναν περιθωριοποιημένο πληθυσμό και στις υπηρεσίες υγείας είναι εξαιρετικά σημαντική, επισημαίνει και θυμάται μια γυναίκα που χρησιμοποιούσε για καιρό τις υπηρεσίες του Insite και κάποια στιγμή άρχισε να μιλάει με τους ανθρώπους που το διαχειρίζονται. «Δεν ξέρετε τι σημαίνει αυτό το μέρος για μένα», τους είπε. «Μας αντιμετωπίζουν σαν να είμαστε φυσιολογικοί».