[Ενστάσεις] Απέραντο κενό

Ενα από τα κυβερνητικά στελέχη που θα μπορούσαν να πολιτευθούν χωρίς τη φθορά της εξουσίας σε μια περίοδο συμπίεσης εισοδημάτων, περικοπών, ύφεσης και τεράστιας ανεργίας, είναι ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και ορισμένων άλλων πραγμάτων, στην ουσία αρμόδιος για θέματα που επιλύονταν στο πλαίσιο του καταργηθέντος υπουργείου Πολιτισμού, Κωνσταντίνος Τζαβάρας. Αλλά ο άνθρωπος αυτός, όσο περνάει ο καιρός, δίνει την εντύπωση ότι απλώς καταλαμβάνει μια θέση σε ένα γραφείο, θέση από την οποία αντλεί το δικαίωμα από καιρού εις καιρόν να λέει, με αρκετά πομπώδες ύφος είναι αλήθεια, πόσο σπουδαία είναι η κληρονομιά της ελληνικής αρχαιότητας. Είναι προφανώς άξιο παρατήρησης ότι ο υπουργεύων μπορεί να βρίσκει διάφορες διατυπώσεις για να πει πάντα κάτι το ίδιο μπανάλ – σαν την πρόσφατη, επ’ ευκαιρία μιας παγκοσμίως αδιάφορης επετείου, όταν εδήλωσε ότι «τα μνημεία της πατρίδας μας […] αναγνωρίζονται ως εξέχουσας οικουμενικής και πολιτιστικής αξίας, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας».

Θα περίμενε, ωστόσο, κανείς, εκτός από το να ασκείται στην αναδιατύπωση φθαρμένων και άχρηστων τσιτάτων, ότι θα υπούργευε κιόλας λιγάκι. Οτι θα ασχολούνταν δηλαδή, έστω λιγάκι, και με τα πραγματικά προβλήματα πλήθους κόσμου που κινούνται επαγγελματικά στον χώρο τον ευρύτερο του «πολιτισμού», οι οποίοι λόγω της κρίσης χειμάζονται. Πρόσωπα που δεν χρειάζονται επιδοτήσεις ή επιχορηγήσεις αλλά, τουλάχιστον, τη δυνατότητα χρήσης υποδομών που δεν υπάρχουν (ή κι αν υπήρχαν, ρημάζουν), την ενθάρρυνση όποιας διεθνούς συνεργασίας, τη στήριξη θεσμών που φέρνουν σε επαφή εκπροσώπους της οικείας κουλτούρας με τους ξένους, και το ανάποδο.

Δεν ξέρω πώς τα κατάφερε, αλλά ένας άνθρωπος που δουλειά του είναι να εμπνέει και να στηρίζει ζωντανές δημιουργικές δυνάμεις, έχει κατορθώσει να βρίσκεται στην απόλυτη αφάνεια. Δεν κατάφερε να συνδυάσει την παρουσία του ούτε καν με τα έτοιμα, με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, με τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση ή το Μέγαρο Μουσικής, απ’ τις εκδηλώσεις των οποίων απουσιάζει πανηγυρικά. Και ενώ παριστάνει ότι παρίσταται όπου τον καλεί η υποτιθέμενη, εδώ που τα λέμε, σχέση του με την αρχαιότητα, έχει ήδη καταφέρει να κάνει τεράστια ζημιά στο Φεστιβάλ Αθηνών, τον πιο ισχυρό θεσμό του καλλιτεχνικού μοντερνισμού και του κοσμοπολιτισμού, που λίγο καιρό πριν από τη νέα σεζόν δεν ξέρουμε καν τον επικεφαλής του, άρα την ταυτότητα του προγράμματός του.

Κανείς δεν περίμενε ότι ο υπουργεύων του Πολιτισμού θα ήταν εφάμιλλος σε λάμψη μιας Μελίνας. Αλλά ότι θα κινδύνευε να μείνει στο συλλογικό ασυνείδητο ως εκφραστής ενός απέραντου κενού, δεν το πίστευαν ούτε οι πιο απαισιόδοξοι.