Εξαιρέσεις στη λίστα των γενοσήμων

Ειδική λίστα με τα φάρμακα και τις θεραπείες που αφορούν ασθενείς με χρόνια νοσήματα και θα εξαιρεθούν από τον κανόνα της συνταγογράφησης βάσει της δραστικής ουσίας αντί της εμπορικής ονομασίας επεξεργάζεται  ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).

Ειδικότερα, σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση του υπουργού Υγείας, στις περιπτώσεις των χρονίως πασχόντων ο γιατρός έχει το δικαίωμα να συνταγογραφεί και με την εμπορική ονομασία. Η συνταγή που θα κρατά στα χέρια του ο ασφαλισμένος όταν επισκέπτεται το φαρμακείο θα φέρει την ένδειξη «αναντικατάστατο», που πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα επιτρέπεται η αλλαγή του φαρμάκου που προτείνει ο γιατρός του με άλλο (το φθηνότερο γενόσημο). Ετσι, η εμπορική ονομασία παράλληλα με τη δραστική ουσία θα αναφέρεται στις περιπτώσεις φαρμάκων που προκαλούν αλλεργίες και αντιδράσεις, τα οποία χορηγούνται, μεταξύ άλλων, σε μεταμοσχευμένους και ανοσοκατασταλμένους, στα σκευάσματα των ρυθμισμένων χρονίως πασχόντων (π.χ. καρδιοπαθείς) και στα παράγωγα αίματος, στις ινσουλίνες και στα εμβόλια.

Ωστόσο οι γιατροί δεν θα μπορούν  να υπερβαίνουν το 15% της αξίας της συνολικής συνταγογράφησης κατά τη διάρκεια του έτους γράφοντας φάρμακα με την εμπορική ονομασία. Στις λοιπές περιπτώσεις στη συνταγή θα αναφέρεται μόνον η δραστική ουσία και ο φαρμακοποιός θα καλείται να δώσει στον ασθενή το φθηνότερο διαθέσιμο γενόσημο· αν ο ασφαλισμένος επιλέγει ακριβότερο, τότε θα πληρώνει τη διαφορά.

Πάντως, η αντίδραση του ιατρικού κόσμου παραμένει σθεναρή σε ό,τι αφορά τον νέο τρόπο συνταγογράφησης βάσει της δραστικής ουσίας, με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών να επισημαίνει μεν ότι «οι εξαιρέσεις αυτές είναι προς τη σωστή κατεύθυνση», χωρίς όμως να άρει την προειδοποίηση στα μέλη του να προσθέτουν σε κάθε συνταγή: «Ουδεμία ευθύνη φέρω σε περίπτωση τροποποίησης της συνταγής».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΦ Γιάννη Τούντα, ωστόσο, όλα τα φάρμακα που κυκλοφορούν στη χώρα περνούν από αυστηρή διαδικασία έγκρισης. Τα εργοστάσια παραγωγής στο εξωτερικό πρέπει να είναι πιστοποιημένα από την ΕΕ, συνεπώς ελέγχονται από ειδικούς επιθεωρητές, ενώ για να αδειοδοτηθεί ένα σκεύασμα πρέπει είτε να έχει πάρει το «πράσινο φως» από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) είτε να έχει γίνει αμοιβαία αναγνώριση από τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκές χώρες.

Εγκριση μπορεί να δοθεί και από έναν Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων για μόνον μία χώρα, εφόσον εγκριθεί ο φάκελος που έχει υποβάλει η εταιρεία.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑΤΡΏΝ. Αμφιβολίες όμως εγείρουν οι πολέμιοι των γενοσήμων για το κατά πόσον ο ΕΟΦ θα παρέχει ασφαλή φάρμακα στους πολίτες εξαιτίας της υποχρηματοδότησης και της υποστελέχωσής του.  Ο κ. Τούντας υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης του Οργανισμού με προσωπικό, έτσι ώστε να εντατικοποιηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι.

Από την πλευρά της η καθηγήτρια Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ζέτα Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη τονίζει τη σημασία της ενημέρωσης της επιστημονικής κοινότητας. «Οι γιατροί είναι αυτοί που θα συμπεραίνουν αν ένα φάρμακο είναι αποτελεσματικό για τον ασθενή τους. Στην αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να στέλνουν κίτρινη κάρτα στον ΕΟΦ (σ.σ.: ειδική αναφορά), στο πλαίσιο της  ενίσχυσης της διαδικασίας της  φαρμακοεπαγρύπνησης».

Η καθηγήτρια Φαρμακολογίας προσθέτει ότι κυκλοφορούν γενόσημα από το 1960, ενώ η συνταγογράφηση με βάση τη δραστική ουσία είναι διαδεδομένη στις περισσότερες χώρες της ΕΕ και στις ΗΠΑ (είτε προαιρετικά είτε υποχρεωτικά). Αναφερόμενη εξάλλου σε μελέτες υπογραμμίζει ότι τα αποτελέσματά τους δείχνουν πως τα γενόσημα είναι εξίσου δραστικά με τα πρωτόπυπα.

Προσθέτει ωστόσο ότι απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση των ασθενών είναι ο εντατικός έλεγχος και επιμένει ότι υπάρχουν κατηγορίες φαρμάκων (τα φάρμακα στενού θεραπευτικού εύρους) για τις οποίες θα πρέπει να αποφασίζει αποκλειστικά και μόνον ο γιατρός.