«Πρέπει να σώσουμε τον στρατιώτη Ελλάδα»

Δεν ήταν μια συνηθισμένη συζήτηση αυτή που έγινε την περασμένη Τετάρτη στο Πανεπιστήμιο της  Σορβόννης. Για την ακρίβεια δεν ήταν καν συζήτηση. Ηταν η επικοινωνία δύο γενεών: αυτής που φεύγει και αυτής που έρχεται. Στην έδρα του αμφιθεάτρου του ιστορικού πανεπιστημίου του Παρισιού ήταν δύο «ιερά τέρατα», τόσο της Γαλλίας όσο και της Ευρώπης: ο Ζακ Ντελόρ και ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Ο πρώτος, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το 1985 ώς το 1994· ο δεύτερος, πρόεδρος της Γαλλίας από το 1974 ώς το 1981. Στα έδρανα ήταν περίπου 500 γάλλοι και άλλοι ευρωπαίοι φοιτητές που επί δύο ώρες ρωτούσαν και μάθαιναν. Μάθαιναν πώς δημιουργήθηκε η ενωμένη Ευρώπη και ρωτούσαν προς τα πού πηγαίνει. Και σίγουρα άκουσαν πολλά. Μερικοί από αυτούς ίσως διοικήσουν κάποτε τη Γαλλία. Ισως και την Ευρώπη. Οσο για τους Ντ’ Εστέν και Ντελόρ, έδειχναν μάλλον ευτυχείς. Εκμυστηρεύθηκαν ότι είχαν να βρεθούν «στα ίδια θρανία» από την εποχή που ήταν μαθητές στο ίδιο σχολείο, στο Παρίσι. «Ο Ζισκάρ ήταν μια τάξη μικρότερος, κάτι που άλλωστε φαίνεται», είπε γελώντας ο γεννηθείς το 1925 Ζακ Ντελόρ.

«Ο πρώτος Γερμανός που είδα στη ζωή μου ήταν ένας που πυροβόλησα», είπε στην αρχή της ομιλίας του, αναφερόμενος στη δημιουργία της ενωμένης Ευρώπης, ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, ο οποίος το 1944 κατετάγη εθελοντής στα πρώτα γαλλικά στρατεύματα που αποβιβάσθηκαν στην κατεχόμενη Γαλλία. «Πρέπει να σώσουμε τον στρατιώτη Ελλάδα», είπε στο τέλος της ομιλίας του, αναφερόμενος στη σημερινή οικονομική κρίση, ο Ζακ Ντελόρ. «Η ιδέα της ενωμένης Ευρώπης ξεκίνησε μέσα από τις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και είναι μια υπόθεση πολλών γενεών» συμφώνησαν.

Η ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ. «Ολα άρχισαν όταν μετά τον πόλεμο η Γαλλία και η Γερμανία αποφάσισαν να μοιραστούν ένα σημαντικό τμήμα του ορυκτού πλούτου τους, τον άνθρακα και τον χάλυβα», θύμισε ο Ζακ Ντελόρ. «Είπαμε τότε στους Γερμανούς ότι δεν ξεχνάμε, αλλά συγχωρούμε», συνέχισε ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν τονίζοντας ότι ο Ντε Γκολ (του οποίου υπήρξε υπουργός) θεωρούσε «βλακώδη» αυτή την κίνηση.

Ομως η πραγματική πορεία προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση ξεκίνησε αρκετά χρόνια αργότερα, όταν στη δεκαετία του 1970 ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν και ο τότε γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ έθεσαν τις βάσεις του ευρώ, θεσμοθετώντας το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα. Ενα σύστημα που σταδιακώς περιόρισε τις διακυμάνσεις στις ισοτιμίες των ευρωπαϊκών νομισμάτων, ανέφερε ο Ζακ Ντελόρ, που παρά τις πολιτικές διαφορές του με τον Ζισκάρ ντ’ Εστέν ουδέποτε έκρυψε την εκτίμησή του για τον ρόλο που διαδραμάτισε στην Ευρώπη. Και αντιστρόφως, άλλωστε: «Αν το ενιαίο νόμισμα ήταν η δική μου επιτυχία, η ενιαία αγορά ήταν επιτυχία του Ζακ Ντελόρ», αναγνώρισε ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας.

Σε ό,τι αφορά τη σημερινή κρίση της ζώνης του ευρώ οι δύο άνδρες, αν και συμφώνησαν πως μεγάλη ευθύνη φέρουν ορισμένες «ανεύθυνες πολιτικές ηγεσίες  χωρών της Νότιας Ευρώπης», δεν φάνηκαν απολύτως σύμφωνοι ως προς το ζήτημα της αντιμετώπισής της:

Kατά τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν η σημερινή κρίση δεν είναι «κρίση του ευρώ», αλλά είναι μια κρίση που δημιουργήθηκε επειδή οι κερδοσκόποι θέλησαν να εκμεταλλευθούν τα λάθη πολιτικών ηγεσιών οι οποίες κρυπτόμενες πίσω από την ισχύ του ευρώ άσκησαν εντελώς ανεύθυνες πολιτικές. «Παλιά αυτές οι ανεύθυνες πολιτικές οδηγούσαν σε υποτιμήσεις των εθνικών νομισμάτων και οι πολιτικές ηγεσίες που τις ασκούσαν εισέπρατταν το πολιτικό κόστος», ανέφερε ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν. «Ετσι φθάσαμε σε καταστάσεις λαϊκισμού όπου στην Ελλάδα αντί να γίνονται διαδηλώσεις κατά των πολιτικών ηγεσιών που την έφεραν σε πτώχευση, γίνονται διαδηλώσεις κατά των χωρών που τη δανείζουν για να αντεπεξέλθει την κρίση» είπε ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν, ο οποίος χαρακτήρισε εντελώς παράλογο το γεγονός ότι στην πρώτη δεκαετία του ευρώ οι μισθοί αυξήθηκαν στην Ελλάδα με ρυθμούς τριπλάσιους των γερμανικών.

ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΤΟΤΗΤΑ. Από την άλλη πλευρά, κατά τον Ζακ Ντελόρ, «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πολλές χώρες, μετά τη δημιουργία του ευρώ, έκαναν τρέλες τις οποίες σήμερα, λόγω της κρίσης, υποχρεούνται να διορθώσουν». Ωστόσο, συνέχισε, η διόρθωση πρέπει να γίνει εντός του ευρώ διότι στην αντίθετη περίπτωση θα έλθει η καταστροφή. «Πρέπει να σώσουμε τον στρατιώτη Ελλάδα όσο και αν κοστίσει, διότι αλλιώς θα έρθουν τα χειρότερα», τόνισε ο Ζακ Ντελόρ. Αποστάσεις πήρε από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές ακραίας λιτότητας, λέγοντας χαρακτηριστικά πως δεν είναι βέβαιος ότι η τρόικα «έχει επαφή με την πραγματικότητα».Τόνισε επίσης ότι αναγκαία προϋπόθεση για την υπέρβασή της είναι ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών στην ευρωζώνη. Θέση με την οποία δήλωσε πως συμφωνεί απολύτως ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, ο οποίος προέβλεψε ότι σε είκοσι χρόνια οι χώρες της ευρωζώνης θα έχουν πανομοιότυπους προϋπολογισμούς και φορολογικά συστήματα.