Και τώρα που το Eurogroup συζητά ανοιχτά το ενδεχόμενο της επιμήκυνσης, σκεφθείτε σοβαρά το εξής ερώτημα χωρίς να απαντήσετε αμέσως. Πότε ήταν η τελευταία φορά που η χώρα είχε υπουργό Οικονομικών;
Οχι ότι ο Βαγγέλης Βενιζέλος δεν γέμιζε την καρέκλα. Αλλά την πήρε ξημερώματα μιας ημέρας του Ιουνίου 2011 γιατί την αρνήθηκε ο Λουκάς Παπαδήμος. Και όσο κράτησε το χαρτοφυλάκιο είχε πρώτα και κυρίως το νου του στην αρχηγία του ΠΑΣΟΚ, την οποία τελικά απέκτησε χωρίς όμως να την απολαύσει. Πριν από αυτόν είχαμε το μοιραίο δίδυμο Παπακωνσταντίνου – Λούκα και ακόμη πιο πριν η ιστορία χάνεται στην ομίχλη. Ή, μάλλον, πνίγεται – μαζί με τη χώρα – κάτω από το «μαξιλάρι» του δανεισμού 50 δισ. ευρώ και βάλε από τον Γιάννη Παπαθανασίου το 2009, για να μη μιλήσει κανείς για την έκρηξη του ελλείμματος το ίδιο εκείνο φρικτό έτος. Μοναδικός – και μέχρις ενός σημείου τυχαίος – επιζών ενός τεράστιου πολιτικού αεροπορικού δυστυχήματος, ο Παπαθανασίου είναι επίσης ο μόνος υπουργός Οικονομικών προ 2009 που είναι ακόμη βουλευτής. Οσοι κράτησαν το πόστο από εκείνη τη χρονιά και πίσω – Αλογοσκούφης, Χριστοδουλάκης, Γιάννος και Μάνος – εξαερώθηκαν πολιτικά. Οχι για τους ίδιους λόγους. Καθένας ζει τη μετά το Κοινοβούλιο ζωή του λιγότερο ή περισσότερο δύσκολα.
Οπότε φθάνουμε στον Στουρνάρα. Δεν έπεσε από το Διάστημα. Είναι μέλος της οικονομικής ελίτ από το 1994-95 και έχει περάσει από όλες τις θέσεις – λίγο σαν να παίζεις ρολόι στο μπάσκετ. Και πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων στο Οικονομίας και τραπεζίτης στην Εμπορική και τιτουλάριος στην Τράπεζα της Ελλάδος και ακροβολιστής του ιδιωτικού τομέα στο ΙΟΒΕ – και συνομιλητής του Σημίτη τα χρόνια του Μαξίμου, αλλά και άνθρωπος που δεν άκουγε ο Παπανδρέου για να καταλήξει «ανφάν γκατέ» της κυβέρνησης Σαμαρά. Και, φυσικά, καθηγητής πανεπιστημίου.
Πολιτικός ο Στουρνάρας δεν έχει γίνει και δεν προλαβαίνει να γίνει. Στη Βουλή διαβάζει ακόμη κείμενα – αν και σιγά σιγά γίνεται ο εαυτός του. Σιγά σιγά, φανερώνεται επίσης ο βαθύτερος χαρακτήρας του. Ρουμελιώτης με εκπαίδευση Οξφόρδης, ο Στουρνάρας είναι πάνω από όλα ο άνθρωπος του consensus, δηλαδή της συναίνεσης. Εχει επίσης τα ρεφλέξ της διαπαιδαγώγησης, όπως φάνηκε στις ανταλλαγές του με την αντιπολίτευση. Με δεδομένη την τεχνοκρατική και διαπραγματευτική επάρκεια στις σχέσεις με τους έξω, ο νέος υπουργός Οικονομικών αποτελεί sui generis περίπτωση. Το θέμα δεν είναι αν θα αποδειχθεί ο άνθρωπος της στιγμής ή της φάσης, αλλά αν θα βοηθήσει την Ελλάδα να αλλάξει φάση. Αλλωστε, έχει ένα διφορούμενο προνόμιο. Είναι ο πρώτος υπουργός Οικονομικών που ουδείς θέλει την καρέκλα του. Με εξαίρεση, βέβαια, τον ΣΥΡΙΖΑ που θέλει να αναποδογυρίσει την καρέκλα.
Ωστόσο, κι είναι και αυτό ενδιαφέρον, ο Στουρνάρας είναι επίσης ένας υπουργό Οικονομικών που, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δέχεται πολιτικές και όχι προσωπικές επιθέσεις. Και αυτό κάτι λέει. Και μας ωθεί να πιστέψουμε ότι στον βυθό της ελληνικής πολιτικής τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά από ό,τι στην επιφάνεια. Οτι, δηλαδή, πίσω από τα λόγια και τις ρητορικές εξάρσεις της αντιπολίτευσης υπάρχει η συνείδηση ότι τα πράγματα είναι πολύ, πολύ δύσκολα.
Η ελπίδα είναι ότι, αν όχι ο ίδιος ο Στουρνάρας, τουλάχιστον το στυλ του στα οικονομικά δεν θα είναι παρένθεση. Και παρότι Στουρνάρας και Παπαδήμος ουδέποτε λάτρεψαν ο ένας τον άλλο, είναι αλήθεια ότι και ο πρώην πρωθυπουργός στα θέματα ειδικότητάς του, δηλαδή τα οικονομικά, δεν αμφισβητήθηκε από κανέναν. Οπως κανένας δεν αμφισβήτησε και την αριθμητική του PSI που ο Παπαδήμος διαπραγματεύθηκε και «έκλεισε» τον περασμένο Φεβρουάριο.
Αραγε, έχουν μπει τα οικονομικά με σιωπηρό τρόπο στην οδό της συναίνεσης χωρίς να το έχουμε καταλάβει; Αν αυτό έχει συμβεί, είναι μια νότα αισιοδοξίας.