Μια νέα γενιά ηγετών στη χώρα του Δράκου

Με δεσμεύσεις για αντιμετώπιση της διαφθοράς και ερωτηματικά για τη θέση που επιφυλάσσει το καθεστώς του Μάο στην Κίνα του 21ου αιώνα ανοίγει σήμερα τις εργασίες του το 18ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος, από το οποίο θα αναδειχθεί η νέα γενιά ηγετών της χώρας του Δράκου. Οι εργασίες του Συνεδρίου θα διαρκέσουν επτά ημέρες, έως τις 14 Νοεμβρίου. Η χθεσινή ανακοίνωση ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα προεδρεύσει των εργασιών δεν αφήνει πλέον την παραμικρή αμφιβολία σχετικά με το ποιος θα είναι ο άνθρωπος που θα παραλάβει τη σκυτάλη της εξουσίας από τον νυν Πρόεδρο Χου Τζιντάο. Από το Συνέδριο θα αναδειχθεί επίσης ο νέος πρωθυπουργός που, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα είναι ο Λι Κετσιάνγκ αλλά και η νέα Μόνιμη Επιτροπή του Πολιτικού Γραφείου. Για το ανώτατο καθοδηγητικό όργανο του Κόμματος δεν έχει ξεκαθαριστεί εάν θα αποτελείται από εννέα μέλη, «καινοτομία» που υιοθετήθηκε πριν από μία δεκαετία κατά την ανάληψη της εξουσίας από τον Χου, ή εάν τα μέλη θα ξαναγίνουν επτά, όπως ίσχυε έως τότε.

Σε κάθε περίπτωση, η σύνθεση της Μόνιμης Επιτροπής θα αποτυπώσει τις ισορροπίες ανάμεσα στη μεταρρυθμιστική πτέρυγα του καθεστώτος, που φαίνεται να ελέγχει το παιχνίδι, και τους σκληροπυρηνικούς που δέχθηκαν καίριο πλήγμα με την καρατόμηση του Μπο Σιλάι, του άλλοτε πανίσχυρου στελέχους του Κόμματος που φιλοδοξούσε να καταλάβει μια θέση στη Μόνιμη Επιτροπή. Ο νεομαοϊκός κι εξαιρετικά δημοφιλής Μπο είχε την τιμητική του χθες όταν εκπρόσωπος του ΚΚ δήλωσε πως η πολιτική ηγεσία άντλησε «βαθιά μαθήματα» από το μεγαλύτερο σκάνδαλο των τελευταίων δεκαετιών στην Κίνα. «Η χώρα μας είναι μια κοινωνία σε μετάβαση, το φαινόμενο της διαφθοράς είναι εύκολο να ενσκήψει και συχνά χρειάζεται μια μακροπρόθεσμη και εργώδης προσπάθεια από το Κόμμα για να αντιμετωπιστεί», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο εκπρόσωπος του Κόμματος Κάι Μινγκζιάο. «Τα θέματα που αφορούν τον Μπο Σιλάι και τον Λιου Ζιτσούν (πρώην υπουργό Σιδηροδρόμων) σημειώθηκαν στα ανώτατα κλιμάκια του Κόμματος και αποτελούν σοβαρές υποθέσεις διαφθοράς», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος για να υποσχεθεί ότι το καθεστώς «θα εξαλείψει σταδιακά το έδαφος επώασης της διαφθοράς».

Η διαφθορά δεν είναι η μόνη πρόκληση που θα αντιμετωπίσει η νέα ηγεσία της Κίνας. Το χάσμα των ανισοτήτων αποτελεί μια εν δυνάμει ωρολογιακή βόμβα που μπορεί να απασφαλιστεί ανά πάσα στιγμή εάν δεν εξουδετερωθεί, ενώ η ανάγκη ενός ανοίγματος προς τη δημοκρατία αποκτά νομοτελειακά χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με πληροφορίες του πρακτορείου Ρόιτερ που δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως, ο Χου Τζιντάο και ο Σι Τζινπίνγκ, ο απερχόμενος και ο επόμενος πρόεδρος, έκαναν ένα πρώτο άνοιγμα εκδημοκρατισμού προτείνοντας να εκλέξει το Συνέδριο τα μέλη της νέας Μόνιμης Επιτροπής. Η τύχη της πρότασης αγνοείται, πάντως, όπως και η τύχη που θα έχει ο Μάο Τσε Τουνγκ στη νέα εποχή που ανατέλλει για την Κίνα. Το ΚΚ άρχισε να κρατά δειλά αποστάσεις από τον Μεγάλο Τιμονιέρη από το 1981, δηλαδή πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του. Από δύο πρόσφατες ανακοινώσεις της Κεντρικής Επιτροπής έγινε σαφές ότι η απόσταση έχει μεγαλώσει πολύ: το όνομα του Μάο ήταν απόν όπως και οποιαδήποτε αναφορά στη σκέψη του. Θα ήταν αδύνατο να μη μνημονευτεί στο Συνέδριο ο ιδρυτής της κομμουνιστικής Κίνας. Εκείνο που μένει να φανεί, όμως, είναι πόσος χώρος υπάρχει ακόμη για τη σκέψη του.