e-mail

Της αφιλότιμης η ψυχή είναι μια άβυσσος

Προς κυρία Φοίβη.

Ο φίλος μου ο Θανάσης είναι δεινός περιπατητής. Το πάθος του για περπάτημα είναι αθεράπευτο. Από τότε που του είπαν οι γιατροί ότι το γρήγορο βάδισμα ρίχνει τη χοληστερίνη, και όχι μόνο, έχει σχεδόν πάψει να παίρνει το λεωφορείο ή ταξί για τις μετακινήσεις του μέσα στην πόλη.

Ετσι, σε μια από τις πρόσφατες εξόδους του τον συνάντησα να κατεβαίνει έναν στενό δρόμο της Καισαριανής με μια έκδηλη ιλαρότητα στην έκφρασή του. «Αυτό που μου συμβαίνει εδώ και λίγη ώρα είναι απερίγραπτο», μου είπε. «Αισθάνομαι να με πλημμυρίζει μια ψυχική ευεξία, μια αγάπη για το περιβάλλον και τους ανθρώπους. Το σημαντικό είναι πως η ευφορία αυτή ξεκίνησε λίγο πιο πριν, όταν πήγα να περάσω το σταυροδρόμι που βρίσκεται πιο πάνω από το σημείο που στεκόμαστε τώρα.

Εκεί που δοκίμαζα να αφήσω το πεζοδρόμιο και να κατέβω στην άσφαλτο, για να περάσω απέναντι. Συγκρατήθηκα γιατί την ίδια στιγμή είδα να κατηφορίζει από τα αριστερά μου ένα Ι.Χ. που το οδηγούσε μια ηλικιωμένη κυρία. Καθώς λοιπόν την παρατήρησα να κόβει ταχύτητα και να σταματά για να μου δώσει την ευκαιρία να περάσω απέναντι, στάθηκα ακίνητος και της έκανα νόημα να περάσει. Εκείνη τότε, με άλλο νόημα, εννοούσε να μου δίνει προτεραιότητα. Ομως εγώ επέμενα μ’ έναν τέτοιο τρόπο που δεν της άφησα περιθώρια ν’ αρνηθεί την πρότασή μου.

Υστερα από αυτό, εκείνη, κάνοντάς μου μια υπόκλιση ευχαριστίας πέρασε τη διασταύρωση και προχώρησε τον κατήφορο. Αυτά όλα έγιναν μέσα σε λίγες στιγμές και στη συνέχεια κατέκλυσε τη συνείδησή μου η ψυχική ευφορία, για την οποία σου μίλησα πιο πάνω. Κοίτα να δεις, φίλε μου, τι σου είναι η ζωή και πόσο όμορφη μπορεί να γίνει με λίγη προσπάθεια που δεν κοστίζει τίποτε: δύο άνθρωποι άγνωστοι μεταξύ τους που συναντήθηκαν στο πουθενά έδωσαν ο ένας στον άλλον δείγμα αβρότητας και συμπεριφοράς που υποχρεώνει. Κι αυτό έγινε χωρίς ν’ ανταλλάξουν ούτε μια λέξη, αλλά μόνο με τη γλώσσα του σώματος, την «body language» που λένε οι Εγγλέζοι.

Δεν ξέρω, βέβαια, πόση ψυχική ευφορία ένιωσε η καλή κυρία που της έδωσα προτεραιότητα. Εγώ πάντως ώς την ώρα αυτή που μιλάω έχω έντονη μπροστά μου την εικόνα της γρήγορης σκηνής και την ικανοποίηση ότι εφάρμοσα την έννοια της αβρότητας στην πράξη. Σε ανταμοιβή μου ήρθε να με κατακλύσει η ψυχική ευφορία, για την οποία σου μίλησα προηγουμένως. Από εκεί και πέρα διερωτώμαι πόσο πιο εύκολη θα γινόταν η ζωή μας αλλά και πόσο ευχάριστη αν, αντί να δημιουργούμε συγκρούσεις, δίναμε τον λόγο στην υποχωρητικότητα. Ή έχω άδικο;»

– Οχι, δεν έχεις άδικο, του απάντησα και χωρίσαμε.

Ετσι είναι, σκέφτηκα. Μια σταγόνα καλοσύνης μπορεί να γεμίσει το ποτήρι της ψυχικής ευφορίας, που στην εποχή μας μένει συχνά επίμονα κενό. Το γεμάτο αυτό ποτήρι το συνάντησε κάποτε ο Νίκος Καζαντζάκης, όταν στον δρόμο του συνάντησε μια γριούλα που κρατούσε ένα καλάθι γεμάτο ολόφρεσκα φρούτα.

– Καλημέρα! του είπε. Ελα να σε κεράσω.

– Μα δεν με ξέρεις, της απάντησε.

– Ανθρωπος είσαι, άνθρωπος είμαι κι εγώ! Δεν φτάνει;

Εναν τέτοιον άνθρωπο σαν την καλή αγρότισσα γριούλα ζητούσε να βρει στον δρόμο του και ο Διογένης κρατώντας μέρα-μεσημέρι ένα αναμμένο φανάρι, αλλά πού να τον βρει…

Ευάγγελος Κ. Μιλλεούνης

Το φιλότιμο, αρετή ελληνικής καταγωγής και αγωγής, αμετάφραστη σε άλλες γλώσσες, είναι που χάθηκε στην αφιλότιμη νέα Ελλαδίτσα, αγαπητέ Ευάγγελε. Το θάψαμε κάτω από κακαίσθητες βίλες που καταπατούν ό,τι έχει απομείνει από το φυσικό μας περιβάλλον, κακοσούσουμα και ρυπαρά 4×4 της ματαιοδοξίας, σωρούς δύσοσμων σκουπιδιών και σάπιου λάιφ στάιλ. Το θάψαμε και δεν προσδοκούμε πια σε ανάσταση νεκρών. Ετσι μείναμε να άδουμε στην αφιλότιμη «ήμουνα μοναχοπαίδι / ήμουνα μοναχογιός / κι έχω γίνει ψυχοπαίδι / κι έχω γίνει παραγιός»! Ή όπως τραγουδούσε και ο Νικόλας Ασιμος «Τα θλιβερά δεν σπάσαν τα καλούπια μας / Υποχθονιακές ψυχρές προκαταλήψεις / Υπουλα βράζεις μέσα μας αρρώστεια μας / Αγκομαχάς, για δεν το λες να μας αφήσεις».

Οσα παίρνει η Σάντι (και τα σηκώνει)

Αγαπητή Φοίβη,

Γράφω για να σας μαλώσω. Γράφατε για το επόμενο θεατρικό σχέδιο της μεγάλης μας Ζωής Λάσκαρη με τον «Βυσσινόκηπο» του Αντον Τσέχοφ σε μονόλογο και τη φάγατε τη γυναίκα. Δεν το βλέπουμε να γίνεται. Επανειλημμένα τηλεφωνήσαμε μια παρέα φίλες από το Κιάτο στο θέατρό της και δεν απάντησε κανείς. Μάθαμε δε ότι μάλλον δεν θα γίνει και μάλλον ήταν λάθος οι πληροφορίες σου ή την μάτιαξες. Γιατί μας στενοχωρείς;

Με απογοήτευση (θεατρική),
Αλεξάνδρα Παλαιοκώστα

Μήπως να κάνει τελικά η μεγάλη μονωδός μας το «Οσα παίρνει ο άνεμος» σε μονόλογο, που είναι και ιδανικό, αγαπητή Αλεξάνδρα; Ή, ακόμη καλύτερα, για να είναι και πιο μέσα στα πράγματα, το επικαιροποιημένο «Οσα παίρνει η Σάντι, ο κυκλώνας»;