Μια κάλπη γεμάτη με φυσικό αέριο

Οι βουλευτικές εκλογές που θα διεξαχθούν την Κυριακή στην Ουκρανία είναι ένα τεστ για τον Πρόεδρο Βίκτορ Γιανουκόβιτς και το Κόμμα των Περιφερειών του, ενός ρωσόφωνου σχηματισμού που έχει από το 2007 την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Στην εξουσία από το 2010, ο Πρόεδρος αντιμετωπίζει έντονη μείωση της δημοτικότητάς του σε όλη τη χώρα, εξαιτίας κακών οικονομικών αποτελεσμάτων και μη δημοφιλών μεταρρυθμίσεων. Διατηρεί πάντως μια σταθερή εκλογική βάση στις ρωσόφωνες και εκβιομηχανισμένες περιοχές, στην Ανατολική και τη Νότια Ουκρανία. Ο σχηματισμός του έρχεται πρώτος στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.

Τι διακυβεύεται σε αυτές τις εκλογές;

Από το 2005, η ουκρανική πολιτική προχωρεί βάσει της διαίρεσης «μπλε – πορτοκαλί». Σύμφωνα με αυτή, το ρωσόφωνο εκλογικό σώμα της Ανατολής και του Νότου που είναι στραμμένο προς τη Μόσχα, αντιπαρατίθεται σε αυτό της δυτικής και της κεντρικής χώρας που είναι εθνικιστικό και δυσπιστεί έναντι του ρώσου γείτονα. Τον χειμώνα του 2004-2005 η χώρα γνώρισε την Πορτοκαλί Επανάστασή της όταν, για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία, το 1991, φιλελεύθεροι και φιλοδυτικοί σχηματισμοί, υπό τη Γιούλια Τιμοσένκο και τον Βίκτορ Γιουστσένκο, κέρδισαν τις εκλογές.

Αφού κυβέρνησε τη χώρα από το 2005 έως το 2010, το «πορτοκαλί» στρατόπεδο έχασε την αίγλη του. Ο Γιουστσένκο αποσύρθηκε, η Τιμοσένκο καταδικάστηκε σε κάθειρξη επτά ετών. Το κόμμα της το BIOUT (Blok Ioulia Timochenko) έχει σχηματίσει με έναν άλλο σχηματισμό της αντιπολίτευσης τη συμμαχία Πατρίδα, που παίρνει στις δημοσκοπήσεις 16% των προτιμήσεων.

Το δίπολο «μπλε – πορτοκαλί» χαλάει ένας τρίτος παίκτης, η Ουκρανική Δημοκρατική Συμμαχία για τις Μεταρρυθμίσεις (UDAR) που ιδρύθηκε το 2010 από τον πρωταθλητή της πυγμαχίας Βιτάλι Κλίτσκο, προτείνει άνοιγμα στην Ευρώπη και έρχεται στήθος με στήθος με την Πατρίδα.

Πώς η Ρωσία ασκεί πίεση  στην Ουκρανία;

Θέλοντας να πάρει με το μέρος του την Ουκρανία στο σχέδιό του για μια ευρασιατική ένωση, μεγάλο άξονα της τρίτης προεδρικής θητείας του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει το Κίεβο να συμμετάσχει στην Τελωνειακή Ενωση που σχηματίστηκε τον Ιανουάριο του 2010 ανάμεσα στο Καζαχστάν, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Αν συμμετάσχει, η Ουκρανία θα έχει μείωση στην τιμή του ρωσικού αερίου που καταναλώνει η μεταλλουργική βιομηχανία της, όπως έχει για παράδειγμα η Λευκορωσία που άρχισε να πληρώνει 160 δολάρια/1.000 κυβικά μέτρα, αντί για 305 δολάρια, αμέσως μετά την ένταξή της στην Τελωνειακή Ενωση το 2010.

Πώς χρησιμοποιεί η Ρωσία το όπλο του φυσικού αερίου;

Η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει να αναδιαπραγματευθεί τη συμφωνία παράδοσης ρωσικού φυσικού αερίου που συνήφθη τον Ιανουάριο του 2009 ανάμεσα στην τότε πρωθυπουργό Γιούλια Τιμοσένκο και τον τότε ομόλογό της Βλαντίμιρ Πούτιν. Στην τιμή των 368 δολαρίων/1.000 κυβικά μέτρα, το ρωσικό αέριο κοστίζει υπερβολικά ακριβά στη χώρα, ενώ η ρωσική Gazprom υποχρεώνει επίσης τον αγοραστή να εξοφλεί σε μετρητά όλο το αέριο που παραγγέλνει, ακόμη και αν δεν το καταναλώνει. Η Gazprom γνωρίζει πως η Ουκρανία, χώρα από την οποία διέρχεται μέχρι και το 80% του ρωσικού φυσικού αερίου που πηγαίνει στην Ευρώπη, βρίσκεται σε θέση αδυναμίας αφότου άνοιξε ο νέος αγωγός αερίου Nord Stream, τον Οκτώβριο του 2011, καθώς στερείται τα έσοδα από τη διαμετακόμιση του αερίου. Αν κατασκευαστεί ο άλλος αγωγός που προβλέπεται από την Gazprom, ο South Stream, που θα διοχετεύσει το ρωσικό αέριο προς τον Νότο της Ευρώπης, η Ουκρανία θα πιαστεί σε μέγκενη.