Ο Χέλμουτ Νιούτον «έρχεται» στην Αθήνα

Eναν χρόνο μετά τη μεγάλη και επιτυχημένη έκθεση του Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών εγκαινιάζει την περίοδο 2012-13 με μία ακόμα μεγαλύτερη, αναδρομική έκθεση ενός άλλου σημαντικού φωτογράφου: του σπουδαίου Χέλμουτ Νιούτον ο οποίος, μαζί με τον Ιρβινγκ Πεν, τον Ρίτσαρντ Αβεντον και τον Χερμπ Ριτς, ανέτρεψαν τα ισχύοντα μέχρι τη δεκαετία του ‘60 δεδομένα στη φωτογράφηση μόδας, προσδίδοντάς της μία υψηλή αισθητική και καλλιτεχνική διάσταση, στην οποία συνδυάζονταν ταυτόχρονα η υπεροχή της κομψότητας και η επιθυμία πρόκλησης.

Ο Χέλμουτ Νιούτον (1920-2004) προκάλεσε και συχνά σοκάρισε με το έργο του, μέσω του οποίου κατόρθωσε να αποδώσει με χαρακτηριστικό τρόπο την ομορφιά, τον αισθησιασμό, το χιούμορ και τη βία που ένιωθε ο ίδιος να διέπουν τη συμπεριφορά των αν­θρώπων που συναντά κάποιος στον κόσμο της μόδας, της πολυτέλειας, του χρήματος και της εξουσίας. Η διάθεσή του να σοκάρει γίνεται το όχημα προκειμένου να ασκήσει δριμεία κριτική σε αυτό που ταυτόχρονα υπηρετεί, δηλαδή στη διαφήμιση, στην εμπορευματοποίηση, στην εκμετάλλευση του γυναικείου γυμνού, στον άκρατο καταναλωτισμό και στον εκμαυλισμό του καταναλωτικού κοινού.

Η έκθεση καλύπτει τις βασικές θεματικές της δουλειάς του, όπως είναι η μόδα, το γυμνό, το πορτραίτο, το σεξ, το χιούμορ. Το έργο του θεωρείται κατ’ εξοχήν κλασικό και αποδεικνύει ότι ο Νιούτον δεν ήταν μόνον ένας φωτογράφος μόδας, αλλά ένας καλλιτέχνης που, κα­ταρρίπτοντας όλους τους περιορισμούς της φωτογραφίας, πειραματί­στηκε με θέματα και είδη και διεύρυνε τα όρια της σύγχρονης οπτι­κής κουλτούρας με το μοναδικό όραμά του.

Μετά το Παρίσι και το Grand Palais, η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και η Αθήνα είναι οι πρώτες που την υποδέχονται σε διεθνές επίπεδο, ως προς τα έργα βέβαια, διότι το στήσιμο της έκθεσης στη Στέγη θα είναι εντελώς διαφορετικό.

Θα περιλαμβάνει 196 έγχρωμες και ασπρόμαυρες φωτογραφίες του καλλιτέχνη από όλες τις μεγάλες θεματικές ενότητες, οι οποίες συνθέτουν το έργο του, όπως είναι μεταξύ άλλων οι σειρές με τους τίτλους «A gun for Hire», «Fired», «Villa d’ Este», «Habillé/Déshabillé», «Domestic Nudes», καθώς και αρκετά από τα πολλά πορτραίτα ανθρώπων της μόδας και του θεάματος. Μεταξύ των 196 έργων, συμπεριλαμβάνονται και οι 21 μεγάλου μεγέθους εντυπωσιακές φωτογραφίες των οποίων οι διαστάσεις ξεπερνούν τα δύο μέτρα ύψος, και ανάμεσά τους τα περίφημα μεγάλα γυναικεία γυμνά του, τα οποία αποτελούν μία ενότητα που άρχισε να δουλεύει, με διαλείμματα βέβαια, από το 1980 μέχρι το 1993.                               

Το ενδιαφέρον τους, πέρα από τη μεγάλη αίσθηση που προκαλούν λόγω θέματος και μεγέθους, έγκειται στο γεγονός ότι είχαν ως πηγή έμπνευσης τις φωτογραφίες των αστυνομικών ταυτοτήτων των τρομοκρατών που έδρασαν τη δεκαετία του ’70 στη Γερμανία, έτσι όπως τις μεγέθυναν και τις διοχέτευαν στα ΜΜΕ οι δικαστικές αρχές. Η διάσταση ανάμεσα στην πηγή έμπνευσης και στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα είναι τόσο τεράστια, όσο και τα μεγέθη των έργων. 

Η έκθεση γίνεται σε αποκλειστική συνεργασία με το HELMUT NEWTON FOUNDATION που έχει ως έδρα το Βερολίνο, ιδρύθηκε από τον ίδιο τον καλλιτέχνη ένα χρόνο πριν από το θάνατό του και εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2004, έξι μήνες μετά το μοιραίο τροχαίο δυστύχημα στο Χόλιγουντ, που του στοίχισε τη ζωή και ήταν συνέπεια μίας σοβαρής καρδιακής προσβολής.