Η θυσία της ισπανίδας Ιφιγένειας

Ισως να ισχύει και για τις συνόδους κορυφής αυτό που είχε πει ο Γκάρι Λίνεκερ για το ποδόσφαιρο: στο τέλος κερδίζουν πάντα οι Γερμανοί. Η χθεσινή Σύνοδος Κορυφής ήταν η 20ή από την αρχή της κρίσης και κάτι σαν κακό ριμέικ της Συνόδου Κορυφής του Ιουνίου, όταν ο Μάριο Μόντι δεν άφηνε τους εταίρους του να βγουν από την αίθουσα των συσκέψεων μέχρις ότου αποσπάσει το πολυπόθητο «ναι» από την Ανγκελα Μέρκελ για την απευθείας χρηματοδότηση των προβληματικών τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Η Καγκελάριος της Γερμανίας είπε το «ναι» κάπου στις τέσσερις τα ξημερώματα. Εξι ώρες νωρίτερα ο Μάριο Μπαλοτέλι είχε φιλοδωρήσει με δύο γκολ τους Γερμανούς στον ημιτελικό του Euro. Την επομένη, ο ευρωπαϊκός Νότος πανηγύριζε τη διπλή νίκη. Δεν είχε υπολογίσει, όμως, τις καθυστερήσεις. Από εκείνη την ημέρα, Ρώμη, Παρίσι και Μαδρίτη ζητούν την επίσπευση των διαδικασιών ώστε να λάβει σάρκα και οστά το τραπεζικό εποπτικό όργανο που θα επιτρέψει την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον ESM.

Ωστόσο, το Βερολίνο δεν βιάζεται καθόλου. Και αυτό είναι κάτι που επιβεβαιώθηκε στη χθεσινή Σύνοδο Κορυφής: η συμφωνία για «σταδιακή» εφαρμογή της τραπεζικής εποπτείας «κατά τη διάρκεια του 2013» σημαίνει ότι η Ανγκελα Μέρκελ δεν θα αναγκαστεί να ζητήσει και άλλα χρήματα στην Μπούντεσταγκ για τους αδύναμους κρίκους της ευρωζώνης πριν από τις εκλογές που θα διενεργηθούν στη χώρα της τον φθινόπωρο του ίδιου έτους.

Σημαίνει επίσης ότι στη Σύνοδο δεν υπήρξε σχεδόν καμία πρόοδος. «Το αποτέλεσμα είναι ο ελάχιστος κοινός παρονομαστής. Μόνο ένας πανικός στις αγορές θα ανάγκαζε την Ευρώπη να αναλάβει δράση», σημείωνε βρετανός αναλυτής.

Η ανήξερη και οι μεγάλοι χαμένοι

Η Ανγκελα Μέρκελ ορκιζόταν χθες ότι οι γερμανικές κάλπες δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τις αποφάσεις της Συνόδου. «Δεν είναι αλήθεια, ούτε που το είχα σκεφτεί πριν ακούσω να το λένε εδώ», απάντησε στους δημοσιογράφους που έκαναν τον συσχετισμό. Το ύφος του ανήξερου, πάντως, δεν απαλύνει τη θυσία της ισπανίδας Ιφιγένειας. Για τη Μαδρίτη η σταδιακή εφαρμογή της τραπεζικής συμφωνίας θα μπορούσε να συνοψιστεί σε μία φράση: «Πολύ λίγο, πολύ αργά».
Το πρόβλημα για την κυβέρνηση Ραχόι οξύνεται ακόμη περισσότερο με δεδομένη τη δήλωση της Καγκελαρίου σε συνέντευξη Τύπου ότι η ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών δεν μπορεί να γίνει αναδρομικά.
Είναι κάτι που είχαν προαναγγείλει στα τέλη Σεπτεμβρίου σε μια συνάντησή τους στο Ελσίνκι οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Φινλανδίας και της Ολλανδίας. Το κοινό ανακοινωθέν των Σόιμπλε, Ούρμπιλαϊνεν και Γιάχεν είχε ερμηνευτεί τότε ως υπαναχώρηση από τη συμφωνία της Συνόδου Κορυφής του Ιουνίου.
Η χθεσινή Σύνοδος επιτείνει το κλίμα αβεβαιότητας για έναν επιπλέον λόγο: οι λεπτομέρειες για τον μηχανισμό τραπεζικής εποπτείας θα καθοριστούν από τους υπουργούς Οικονομικών, ενώ δεν έχει συμφωνηθεί η διαδικασία για την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Μέχρις ότου συμφωνηθούν όλα αυτά, η Ισπανία θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί τις τράπεζές της επιβαρύνοντας το δημόσιο χρέος της και φουσκώνοντας το έλλειμμά της. Ο άλλος χαμένος της υπόθεσης είναι η Ιρλανδία, η οποία ήλπιζε να ωφεληθεί από μια αναδρομική ισχύ της απευθείας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών της από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Οπως παρατηρεί ο «Εκόνομιστ», στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του περασμένου Ιουνίου γινόταν σαφής αναφορά στην Ιρλανδία.
Αλλά το όνομά της εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από το χθεσινό ανακοινωθέν. Στους χαμένους, από μία άποψη, είναι και ο Φρανσουά Ολάντ.

Εκανε πίσω. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας ήθελε να «καθαρίσει» οριστικά σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής με την τραπεζική εποπτεία. Υπαναχώρησε από την αρχική θέση του επιδεικνύοντας πολιτικό ρεαλισμό, που θέτει την ισορροπία του γαλλογερμανικού άξονα σε πρώτη μοίρα.
Αυτό το είδος γαλλικής αμφιταλάντευσης δοκίμασε κατά κάποιο τρόπο στο πετσί της και η Αθήνα. Ο Φρανσουά Ολάντ προκάλεσε αίσθηση δηλώνοντας ότι η θέση της Ελλάδας στην ευρωζώνη δεν είναι δεδομένη. Λίγο αργότερα ανασκεύασε διαβεβαιώνοντας ότι αυτό είναι ένα ζήτημα που δεν τίθεται πλέον. Είναι αμφίβολο, εξάλλου, ότι θα επαναλάμβανε και σήμερα τη δήλωση που έκανε στο τέλος της προχθεσινής, πρώτης ημέρας της Συνόδου ότι «τα χειρότερα πέρασαν»…