Πράσινο φως για τον φόρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών

Το πράσινο φως για την επιβολή φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές άναψαν έντεκα χώρες της ευρωζώνης κατά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ που ολοκληρώθηκε χθες στο Λουξεμβούργο. Κύριος στόχος από την επιβολή του φόρου αυτού, για τον οποίο υπάρχουν ήδη μεγάλες αντιδράσεις, είναι να συγκεντρωθούν κεφάλαια τα οποία θα διοχετευθούν στη ζώνη του ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης. Σημειώνεται ότι υπέρ της επιβολής του φόρου τάχθηκε και η Ελλάδα.

Πρωτεργάτες της προσπάθειας για την επιβολή του φόρου – είναι επίσης γνωστός και ως φόρος Τόμπιν – ήταν η Γερμανία και η Γαλλία ενώ οι μεγαλύτερες αντιδράσεις προέρχονται από τη Βρετανία και τη Σουηδία. Πρόκειται ουσιαστικά για νίκη της Καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και του Προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, οι οποίοι ήταν οι θερμότεροι υποστηρικτές της προσπάθειας αυτής. Η Ισπανία και η Ιταλία συμφώνησαν να στηρίξουν τη Γερμανία και τη Γαλλία ύστερα από ισχυρές διπλωματικές πιέσεις του Βερολίνου, ανέφερε το Ρόιτερ. Σύμφωνα πάντα με το πρακτορείο, η νίκη αυτή της Γερμανίας ξάφνιασε πολλούς ευρωπαίους διπλωμάτες οι οποίοι αμφέβαλαν ότι το Βερολίνο θα καταφέρει να πείσει τους υπολοίπους να πουν ναι στον φόρο. Την υιοθέτηση του φόρου στήριξαν ακόμη χθες η Αυστρία, η Σλοβακία και η Εσθονία, ενώ οι σχετικές προσπάθειες της Γερμανίας άρχισαν πριν από δύο χρόνια.

«Είναι ένα μικρό βήμα για τις 11 χώρες αλλά τεράστιο άλμα για την Ευρώπη» είπε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός Οικονομικών της Αυστρίας Αντρεας Σίντερ παραφράζοντας τη διάσημη φράση του Νιλ Αρμστρονγκ, του πρώτου ανθρώπου που πάτησε στο φεγγάρι: «Πρόκειται για ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα». «Τώρα ανοίγει ο δρόμος για μια δίκαιη συνεισφορά του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού τομέα στη χρηματοδότηση του κόστους της κρίσης» πρόσθεσε επίσης ο Σίντερ, σύμφωνα με το Ρόιτερ. Για να ανάψει το πράσινο φως για την επιβολή του φόρου αυτού έπρεπε να συμφωνήσουν τουλάχιστον εννέα χώρες της ευρωζώνης, πράγμα που έγινε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών των χωρών της ΕΕ (ECOFIN).

=Ο φόρος Τόμπιν προτάθηκε για πρώτη φορά το 1972 από τον αμερικανό νομπελίστα Τζέιμς Τόμπιν με το σκεπτικό ότι θα μπορούσε να συμβάλλει στη μείωση των μεγάλων διακυμάνσεων στις αγορές. Στη συνέχεια, εκτός από οικονομικό εργαλείο, μετατράπηκε και σε πολιτικό σύμβολο της προσπάθειας να φορολογηθούν οι τράπεζες και τα κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge funds) για τη συγκέντρωση κεφαλαίων που θα χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Οι επικριτές του φόρου Τόμπιν πάντως πιστεύουν ότι θα προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά και θα κάνει ευρωπαϊκές τράπεζες και άλλες εταιρείες του χρηματοπιστωτικού κλάδου να μεταφέρουν τις συναλλαγές τους από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε άλλα μέρη, όπως π.χ. οι ΗΠΑ και η Ασία. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τις περισσότερες ανησυχίες για την επιβολή του φόρου Τόμπιν τις έχουν οι Βρετανοί αφού το Λονδίνο θεωρείται η ευρωπαϊκή πρωτεύουσα των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.