Ψάχνουν λύση στον γρίφο του νερού

Οταν τον περασμένο Ιούνιο η Βασιλική Εταιρεία Χημείας της Βρετανίας εγκαινίασε τον διαγωνισμό μέσω των «Τάιμς» δεν περίμενε να δείξουν ενδιαφέρον περισσότεροι από 200 διαδικτυακοί επισκέπτες.

Το ερώτημα του διαγωνισμού ήταν γιατί το βραστό νερό σε ένα δοχείο μπορεί να μετατραπεί γρηγορότερα σε πάγο απ’ ό,τι το κρύο νερό σε αντίστοιχο δοχείο. Αποδείχθηκε ότι περισσότερες από 200 ήταν οι συμμετοχές μόνο από την Κροατία.

Σήμερα, παρά το γεγονός ότι η Βασιλική Εταιρεία έχει αναθέσει σε έναν υπάλληλο πλήρους απασχόλησης να ταξινομεί τις 20.000  απαντήσεις που έχουν υποβληθεί, παρά το ότι η προθεσμία για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού παρατάθηκε κατά τέσσερις μήνες, «άκρη» στο πρόβλημα δεν έχει βρεθεί.

Από χθες το μεσημέρι το επιστημονικό σωματείο της Βρετανίας ζητεί από τους αναγνώστες του να υποδείξουν εκείνοι ποιος πρέπει να νικήσει. Οι απαντήσεις που στάλθηκαν με τις προτεινόμενες λύσεις ποικίλλουν. Εστάλησαν ποιήματα, τραγούδια, μέχρι και απαντήσεις που φαίνεται να είναι προϊόντα λογοκλοπής από διάφορους διαδικτυακούς τόπους. Ορισμένοι υπέδειξαν ως λύση του προβλήματος ένα φαινόμενο γνωστό ως Μπέμπα.

Στο μεταξύ η αγωνία κορυφώνεται για το αν ο νικητής θα είναι κάποιος από τους 7.000 από τις ΗΠΑ, τους 800 από τη Βρετανία, τους 880 Κινέζους ή ένας από τους τέσσερις Αφγανούς που συμμετείχαν κι αυτοί. Οι «Τάιμς» γράφουν ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα που εξηγείται εύκολα αλλά είναι ελάχιστα κατανοητό.

Τόσο ελάχιστα κατανοητό ώστε η επιστήμη αναγνώρισε σχετικώς πρόσφατα ότι πράγματι το φαινόμενο αυτό συμβαίνει, χάρη στην επιμονή ενός μαθητή από την Τανζανία. Το 1968 ο Ντένις Οσμπορν, που ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Νταρ ες Σαλαάμ, επισκέφθηκε ένα απομονωμένο σχολείο στα δυτικά της χώρας.

Ενας από τους μαθητές περίμενε την άφιξή του με μεγάλο ενδιαφέρον. Το όνομα του ήταν Εράστο Μπέμπα. Είχε εντυπωσιαστεί από το φαινόμενο της πήξης που παρατήρησε όταν έφτιαχνε παγωτό. Η εξήγηση που έδινε για το φαινόμενο προκαλούσε γέλιο στους συμμαθητές και στους καθηγητές του. Χρόνια αργότερα, ο Μπέμπα με τον Οσμπορν δημοσίευσαν μια εργασία ερμηνεύοντας το φαινόμενο και σιγά σιγά η επιστήμη δέχτηκε ότι το βραστό νερό μετατρέπεται σε πάγο βάσει ενός μηχανισμού που μπορεί να οφείλεται και στο φαινόμενο Μπέμπα.

Ποια είναι ακριβώς η σωστή απάντηση κανείς δεν ξέρει. Ολοι περιμένουν να αποφανθεί πλέον η Βασιλική Εταιρεία και να εξηγήσει τι είναι αυτό το φαινόμενο Μπέμπα.