Το μαρτύριο της σταγόνας εφαρμόζει το Βερολίνο

Πού το πάει η Γερμανία; Το ερώτημα αυτό ταλανίζει όλο και περισσότερο τους ιθύνοντες των Βρυξελλών και πολλών ευρωπαϊκών χωρών που αδυνατούν να αντιληφθούν αν οι Γερμανοί έχουν καταλήξει σε μια γραμμή πλεύσης για την αντιμετώπιση της κρίσης στην ευρωζώνη και, αν ναι, ποια είναι αυτή.

Το ότι η Γερμανία θα συνεχίσει την πολιτική των σταδιακών εκταμιεύσεων της τελευταίας στιγμής και με το σταγονόμετρο είναι βέβαιο. Ωστόσο αυτό που ανησυχεί εσχάτως τους πάντες είναι η διαφαινόμενη τάση της να μην αντιμετωπίζεται πλέον η κάθε χώρα που προσφεύγει στην ευρωπαϊκή βοήθεια ως αυτόνομη οντότητα με τις δικές της ανάγκες και τα δικά της χρονοδιαγράμματα αλλά να αντιμετωπίζονται όλες μαζί, ως πακέτο. Αποτέλεσμα αυτής επιλογής του Βερολίνου φαίνεται πως είναι ώς έναν βαθμό και η πολιτική της τρόικας να «σπεύδει βραδέως» στην επίλυση των προβλημάτων της με την Αθήνα. Και αυτό διότι η τρόικα προφανώς γνωρίζει ότι η πρόθεση της Γερμανίας είναι να μην επιτρέψει καμία εκταμίευση ώς τον Νοέμβριο, και αυτό ανεξαρτήτως από τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της κάθε χώρας.

ΑΝΤΙΦΑΤΙΚΗ. Εξαιρετικά αντιφατική είναι εξάλλου η στάση της Γερμανίας έναντι της Ισπανίας. Συγκεκριμένα ενώ το Βερολίνο ήταν μεταξύ των πρώτων που συνέστησαν στη Μαδρίτη να προσφύγει στην ευρωπαϊκή βοήθεια, έναντι Μνημονίου, τον τελευταίο καιρό έχει αλλάξει ρότα και συνιστά «υπομονή». Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έχει κατ’ επανάληψη δηλώσει τις τελευταίες ημέρες πως δεν θεωρεί την κατάσταση της Ισπανίας «μη αναστρέψιμη» και ότι παρά τα υψηλά επιτόκια η Μαδρίτη μπορεί να συνεχίσει να δανείζεται από τις αγορές. Πρόκειται για μια εμφανώς υποκριτική στάση αφού οι πάντες γνωρίζουν ότι με επιτόκια της τάξης του 6% είναι ζήτημα χρόνου η προσφυγή της Ισπανίας στη διεθνή βοήθεια. Διπλωματικές πηγές των Βρυξελλών εκτιμούν τις τελευταίες ημέρες ότι απώτερος στόχος του Βερολίνου είναι να φθάσει η Ισπανία «ένα βήμα πριν από τον γκρεμό», ώστε να μην έχει περιθώρια διαπραγματεύσεων ως προς τους όρους του Μνημονίου που θα υποστεί. Σε ό,τι αφορά την ισπανική κυβέρνηση, φαίνεται πως έχει αποδεχθεί τη «σκληρή πραγματικότητα», την οποία ωστόσο θα ήθελε και αυτή να αντιμετωπίσει περί τα μέσα του Νοεμβρίου. Και αυτό διότι στις αρχές του επόμενου μήνα θα γίνουν περιφερειακές εκλογές στη Γαλικία, τις οποίες ο κεντροδεξιός Πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι επιθυμεί διακαώς να κερδίσει.

Αντιστοίχως πιέζει η Γερμανία και την Κύπρο, όπου ο Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, έχοντας και αυτός στο μυαλό του τις προεδρικές εκλογές του 2014, επίσης αρνείται να τεθεί υπό καθεστώς Μνημονίου, παρά το γεγονός ότι εδώ και καιρό η Λευκωσία αδυνατεί επί της ουσίας να δανειστεί από τις αγορές. Για την περίπτωση της Κύπρου η Γερμανία έχει εισέλθει, σύμφωνα με πληροφορίες, σε ανεπίσημες διαβουλεύσεις με τη Ρωσία, από την οποία ζητεί να πάψει να ενισχύει οικονομικά τη Λευκωσία. Εκ παραλλήλου και διά της διπλωματικής οδού το Βερολίνο ασκεί απευθείας πιέσεις στη Λευκωσία αφήνοντας να εννοηθεί ότι από την προσφυγή της Κύπρου στην ευρωπαϊκή βοήθεια εξαρτάται μεταξύ άλλων και η παροχή της επόμενης δόσης των δανείων προς την Ελλάδα. Κατά τη γερμανική αντίληψη, ακόμη και η λιλιπούτεια Κύπρος οφείλει να υπακούει στους κανόνες για τη σταθερότητα της ευρωζώνης.

ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ. Εχοντας ανοικτά τα μέτωπα με την Ελλάδα, την Ισπανία και την Κύπρο, η Γερμανία μελετά ταυτόχρονα τις αντιδράσεις των αγορών έναντι της Σλοβενίας και της Ιταλίας. Στόχος της είναι να διαπιστώσει εντός των προσεχών εβδομάδων αν και αυτές οι χώρες θα έχουν τελικώς ανάγκη την ευρωπαϊκή βοήθεια ούτως ώστε να διαμορφώσει μια συνολική εικόνα για τα ποσά που θα απαιτηθούν για την υπέρβαση της κρίσης στην ευρωζώνη. Γερμανικές κυβερνητικές πηγές εξηγούσαν προ ημερών στις Βρυξέλλες ότι για την Καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ η διαμόρφωση της συνολικής εικόνας των χρημάτων που απαιτούνται είναι αποφασιστικής σημασίας, αφού ενόψει της προεκλογικής περιόδου στη χώρα της δεν θεωρεί πως έχει την πολυτέλεια να προσφεύγει διαρκώς στο Κοινοβούλιό της για την έγκριση της βοήθειας προς κάθε χώρα χωριστά και προτιμά αυτό να συμβεί άπαξ διά παντός και για όλες τις χώρες από κοινού. Η γερμανίδα Καγκελάριος γνωρίζει άλλωστε πως στην παρούσα φάση ουδείς την πιέζει να επιταχύνει και ότι ώς τη διενέργεια των αμερικανικών εκλογών της 6ης Νοεμβρίου η μόνη υποχρέωση που έχει, κυρίως έναντι του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, είναι να μην προχωρήσει σε κινήσεις ριψοκίνδυνες για την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.

Τούτων δοθέντων, ουδείς μπορεί στην παρούσα φάση να εγγυηθεί αν η Γερμανία θα έχει καταλήξει σε τελικές αποφάσεις ώς τη Σύνοδο Κορυφής της 18ης Οκτωβρίου ή αν θα επιλέξει νέα παράταση των εκκρεμοτήτων ώς τη μεθεπόμενη Σύνοδο της 22ας Νοεμβρίου. Ουδείς επίσης μπορεί να εγγυηθεί ότι η Γερμανία θα βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη της αν οι συνολικές οικονομικές απαιτήσεις για την υπέρβαση της κρίσης αποδειχθούν πελώριες.