Το τέλος του «αυτοκράτορα»

Διαγράφοντας τον Μπο Σιλάι από το Κόμμα και θάβοντάς τον οριστικά κάτω από μια χιονοστιβάδα κατηγοριών, το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας έστειλε στον λαό το μήνυμα πως είναι άτεγκτο ακόμα και με τους ισχυρότερους, ξεμπέρδεψε με τη χειρότερη πολιτική κρίση της τελευταίας 20ετίας και μπορεί πλέον να επικεντρωθεί στην ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας σε μια νέα γενιά ηγετών. Το πιθανότερο είναι πως ο Μπο θα δικαστεί και θα καταδικαστεί μέσα στις επόμενες λίγες εβδομάδες, το κρίσιμο συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος θα ξεκινήσει στις 8 Νοεμβρίου υπό το λάβαρο της ενότητας και της αρμονίας. Ο αντιπρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα παραλάβει τη σκυτάλη από τον Πρόεδρο Χου Τζιντάο, χωρίς κανένα μπερδεμένο σκάνδαλο να επικρέμαται πάνω του, ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης των «πριγκιπόπουλων» (όπως αποκαλούνται στην Κίνα οι απόγονοι των επαναστατών της γενιάς του Μάο), με τους υποστηρικτές του Μπο μεταξύ των σκληροπυρηνικών του Κόμματος να έχουν χάσει οριστικά το παιχνίδι… Αυτός είναι ο ένας τρόπος να δει κανείς τα πράγματα.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος. Αποτυπώνεται στον κυνισμό με τον οποίο αντέδρασαν στα νέα της θεαματικής πτώσης του Μπο πολλοί από τους κατοίκους της Τσονγκτσίνγκ, της πόλης που διαφέντευε, ως τοπικός επικεφαλής του ΚΚΚ, από το 2007 έως τον περασμένο Μάρτιο, οπότε κόπηκε απότομα ο προδιαγεγραμμένος δρόμος του προς τα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια. «Ποιος ξέρει αν οι καταγγελίες εναντίον του είναι αληθινές – κανείς από μας δεν ήταν εκεί. Η κυβέρνηση μπορεί να λέει ό,τι θέλει για αυτόν. Η μοναδική αλήθεια που θα μάθουμε ποτέ μετά βεβαιότητος είναι όλη η σκληρή δουλειά την οποία έριξε για να βελτιώσει την Τσονγκτσίνγκ. Ο Μπο έχασε αυτό το παιχνίδι, αυτό είναι όλο», δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερ ο Γκάο Ζιτζένγκ, ένας εργάτης σε εργοστάσιο μηχανολογικού εξοπλισμού στα πρόθυρα της σύνταξης. «Για ό,τι συνέβη στον Μπο φταίνε οι εσωτερικές έριδες στους κόλπους της πολιτικής ελίτ, τίποτε άλλο. Κοιτάξτε πόση ανάπτυξη υπάρχει εδώ, όλα αυτά τα έκανε ο Μπο Σιλάι», σχολίασε ο Λιου Γιουνλί, ένας 36χρονος εργαζόμενος σε εταιρεία υλικοτεχνικής υποστήριξης.

Κομματικοί αξιωματούχοι στην Τσονγκτσίνγκ σχολιάζουν τους τελευταίους μήνες πως ο Μπο κυβερνούσε σαν αυτοκράτορας, επιχειρηματίες που στάθηκαν εμπόδιο στα σχέδιά του καταγγέλλουν ένα κλίμα τρομοκρατίας, ακόμα και ξυλοδαρμούς. Οι επικριτές του λένε πως η εκστρατεία εναντίον τού οργανωμένου εγκλήματος που ανέλαβε από κοινού με τον (έκπτωτο πια και προσφάτως καταδικασθέντα σε 15ετή φυλάκιση) αστυνομικό διευθυντή Ουάνγκ Λιτζούν δεν ήταν παρά μια ελάχιστα συγκεκαλυμμένη προσπάθεια εξόντωσης των εχθρών του και δήμευσης της περιουσίας τους. Η εκστρατεία αυτή όμως ήταν δημοφιλής, το ίδιο και η γενναιόδωρη (ή λαϊκιστική…) κοινωνική πολιτική του Μπο.

ΕΞΕΥΤΕΛΙΣΜΟΣ. Η συμπερίληψη στη λίστα των κατηγοριών εναντίον του Μπο – πέραν των «σοβαρών παραβιάσεων» της κομματικής πειθαρχίας, της διαφθοράς, της δωροληψίας, των «σοβαρών ευθυνών» που φέρει σε σχέση με την υπόθεση δολοφονίας του βρετανού επιχειρηματία Νιλ Χέιγουντ από τη σύζυγό του Γκου Καϊλάι και άλλων αδιευκρίνιστων εγκλημάτων που καλύπτουν μια περίοδο 20ετίας – των «παράνομων σεξουαλικών σχέσεων με πολλές γυναίκες» είχε σκοπό τον εξευτελισμό του Μπο, τον περαιτέρω ξεπεσμό του στα μάτια της κοινής γνώμης. Το σχόλιο όμως που έγραψε στο Δίκτυο Συναίνεσης, έναν κινεζικό ιστότοπο πολιτικής συζήτησης, ο Ζου Ζισίνγκ, διευθυντής περιοδικού με έδρα το Πεκίνο, ηχεί δυσοίωνα για την κινεζική ηγεσία: «Η εκκαθάριση του Μπο δεν θα απελευθερώσει την κυβέρνηση από τις υποψίες πως η κατάχρηση εξουσίας είναι φαινόμενο διαδεδομένο. Ο Μπο είναι απλώς ένα δείγμα και υπάρχουν ουκ ολίγοι σαν αυτόν. Το πρόβλημα δεν έγκειται στα προσωπικά ελαττώματα αλλά στο σύστημα».